De Hollandse waterlinie als landschappelijk monument

Een dijk als Offa's dyke in Wales

Nog niet eerder werd mij duidelijk wat de waterlinie nou precies inhield. Maar na de wandeling met Huib op 12 april j.l. is mij gebleken waar nu dat water vandaan komt indien de vijand het land mocht willen binnen vallen. Die inlaat ligt bij de Lek. Hier ziet u het inundatiekanaal; nu een rustige vaart, niet gebruikt voor scheepvaart (misschien zomers voor recreatievaart) en nu dus vooral vol met prachtige natuur. Maar destijds was dit een serieus defensiewerk dat verdedigd moest worden. Dat zie je niet alleen aan de, eerder genoemde forten, maar ook aan kazernes met artillerie die ervoor moesten zorg dragen dat de inundatie niet kon worden tegen gewerkt. Vooral de inwateringsplek bij de

Fraaie dotters langs het inundatiekanaal

Lek is voorzien van een krachtige verdediging. Middenin het boerenland staat een kazerne, nu een opvallende hoogte in het vlakke landschap. Een enorme wal, die wel iets weg heeft van Offa's Dyke, werd aangelegd om verdedigers te beschutten voor aanvals vuur. Zo'n inundatiekanaal is erg breed omdat er bij gebruik een enorme hoeveelheid water doorheen moet kunnen opdat de inundatie geen weken gaat duren natuurlijk. Ik was erg onder de indruk van het geheel. U kunt klicken voor een fotocollage.

De Hollandse waterlinie

Kent u dit bouwwerk? Zo ja, hebt u dan enig idee wat het voor functie heeft of heeft gehad? Het is een enorm betonnen bouwwerk, zonder raam; als een soort brug hangt het over het water naast het Amsterdam-Rijn kanaal. Welnu, dit is de "plofsluis", een onderdeel van de Hollandse Waterlinie. Op het kleine plaatje ziet u hoe de plofsluis is gesitueerd in het kanaal. Het vormt een brug naar een eilandje in het Amsterdam-Rijn kanaal. Hij heeft nu ook geen functie mee evenmin als de Hollandse Waterlinie die als een enorm monument in het Hollandse landschap ligt verankerd. Huib en ik wandelen al een aantal maanden regelmatig een étappe van het LAW Waterliniepad. Tot nu toe was het vooral het bezoeken van forten die, omgord door een gracht op droge plekken in het landschap lagen. Maar nu hadden we de étappe die naar de Lek leidt, naar de waterinlaatplaats voor de inundatie waarmee men destijds "de vijand" wilde tegen houden. In deze tijd van luchtoorlog lijkt dit dwaas, maar tot de tweede wereldoorlog werd door de strategen gedacht dat een oorlog vrijwel uitsluitend op het land zou worden uitgevochten. Denk maar aan de aanleg van de Maginot linie in Frankrijk die in het interbellum werd aangelegd en niet is gebruikt in WO II. Dat zelfde lot trof de waterlinie. 

De plofsluis, ter zijde van het kanaal

Deze plofsluis diende als "stop" in het Amsterdam-Rijn kanaal om te voorkomen dat het water na inundatie van het land zou weglopen via het kanaal. Toen WO II uitbrak was hij nog niet af en kon de waterlinie niet in gebruik genomen worden. Hij bevat 40.000 ton puin en zou in één klap een ondoordringbare dam vormen voor het water. Vroeger ging het kanaal onder deze plofsluis door. Maar naarmate de schepen breder en langer werden vormde de sluis een hindernis. Aangezien het te duur en technisch problematisch was om hem op te ruimen is het kanaal maar om de plofsluis heen gegraven. En zo ligt zij hier als een monument van de oude manier van landsverdediging. 

Dooie rat

Wie publiceert er nu een foto van een dooie rat op z'n Blog? Bah, onsmakelijk. Nou de reden is natuurlijk weer dat er een herinnering aan vast zit. 5 decennia geleden zat ik op de middelbare school; daar reden mijn vriend Bram en ik dagelijks naar toe, langs de Sloterplas en langs de rioolwaterzuivering daar in de buurt. Ook mijn goede vriend Peter C reed regelmatig met ons mee terug naar Slotermeer, terwijl (zoals hij mij onlangs heeft verteld) Bram en ik voortdurend over onze parkieten en andere kooivogeltjes spraken. Maar ook over eendennesten en andere strooptochten in de natuur bespraken Bram en ik kennelijk, aldus Peter. Tja, mijn interesse in de natuur zat er vanouds in!
Op een dag lag daar een dooie rat op het fietspad. Eerst nog redelijk ongeschonden maar na enkele dagen tot een plat tapijtje gereden door passerende fietsers. Het skelet bood lang weerstand want ik weet nog hoe weken later het staartje, althans de staartwervels in het staartje, duidelijk zichtbaar waren bij onze dagelijkse tocht.
Hieraan moest ik denken toen ik met mijn vriend Huib een stuk van het Waterliniepad wandelde en op de weg een doodgereden rat zagen liggen en kon ik het niet laten om er een foto van te schieten om deze oude herinnering vast te leggen.