En .......... wat denk je?!

AH zelfscanner. Verdraaid handig ook voor
enkele boodschapjes op zaterdag b.v.

Na mijn middagwandelingetje heb ik wat boodschapjes gedaan bij AH; Hugo en Marjorie komen eten en ik had geen bier meer in huis; het enige biertje heeft buurman Sjoerd gisteren opgedronken terwijl we over DNA zaten te oreren. Dat onderwerp houdt me sinds de "nieuwe dochters" wel heel erg bezig merk ik; best leuk.
Maar goed, bij AH doe ik bij voorkeur m'n boodschappen in ons eigen filiaal omdat ze daar de zelfscan hebben, een soort pistool waarmee je de barcode kunt scannen van de boodschappen die je in je tas doet. Verdraaid handig; geen mandje meer nodig, geen rij voor de kassa; ook voor een paar dingen ga ik nu met genoegen even bij AH langs.
Twee Erdingertjes gekocht voor Huug; uitstekend Beiers bier, hier in NL ook alweer jaren verkrijgbaar; niet zo lekker als uit de tap bij Frans in Kalterherberg, maar aanzienlijk lekkerder dan Heineken. En dan krijg je een waarschuwend zoemertje dat alcohol alleen maar boven de 18 jaar verkocht mag worden. Ook bij het afrekenen kreeg ik een waarschuwing dat er iemand kon komen controleren of ik wel 18 was.
Tegelijk keken we elkaar aan; de mevrouw die moest controleren en ik; ik vroeg haar: "en ..... wat denkt u", we moesten beiden lachen, ze was zo jong dat ik makkelijk haar vader had kunnen zijn har har.

Archeologie met DNA

Een fantastisch leesadvies van vriend Dick: "A brief history of everybody who ever lived", van auteur Adam Rutherford. Met zo'n beroemde naam mag je wel wat verwachten en terecht! Van het begin af aan was ik zodanig geboeid dat ik er gewoon slecht van kon slapen; ik wilde alsmaar verder lezen en werd er vroeg wakker door. Dat is voor mij niet zo heel bijzonder want ik lees ook het liefst wanneer ik lekker helder ben en dat is 'smorgens vroeg.

Ik ben dan wel biochemicus maar dan toch wel van de oude stempel; DNA ken ik al van de tijd dat ik op de middelbare school zat. Mijn vader had een abonnement op Life magazine en daar stond een keer op het voorblad de bekende dubbelhelix van dit essentiële molecuul waarop de genetische informatie is vastgelegd. Een mooi gestyleerde tekening die ik aan de leraar biologie liet zien; hij vroeg of hij hem mocht houden. De dubbele helix was toen (1962) nog niet zo gek lang bekend; ik gaf hem de plaat en hij gebruikte hem bij de les.
In mijn studie heb ik ook wel eens DNA geïsoleerd uit Escherichia Coli, een bacterie. Uit een relatief kleine hoeveelheid bacteriesuspensie ontstond na het op lossen van de celwand een gel waaruit je met twee glasstaafjes het DNA kon oprollen als met een speelgoedhijskraan. Het vormde een eindeloos lange draad. Na droging bleef er een kwetsbaar draderig materiaal over. Dat was een studentenproefje als ik me niet vergis.
Hoe DNA werd afgelezen door DNA-afhankelijk RNA-polymerase, daar heb ik nog als student aan gewerkt met Sacharomyces Carlsbergensis in het kader van mijn hoofdvak practicum. Dit enzym werd geïsoleerd en gekarakteriseerd tijdens dit onderzoek. Bij de colleges van prof. Stouthamer en prof. Planta werd de transcryptie en de translatie uit de doeken gedaan. De regulatie, start codons en stop codons; het was fascinerende materie.

En dan nu een boek na de weergaloos geklaarde klus van de ontrafeling van het hele menselijke genoom en inmiddels de mogelijkheden die brede onderzoekingen aan genomen van individuele mensen en andere organismen mogelijk maken. Dan ben ik toch wel heel erg trots op wat wij mensen op wetenschappelijk gebied voor elkaar hebben gekregen.
Auteur geeft aan dat je als het ware archeologie kunt doen aan de hand van DNA analyse. Zo kun je door DNA analyse in oude botten van mensen opmaken dat Homo Sapiens en Homo Neanderthaliensis met elkaar hebben gepaard en dat we daar nog zo'n 3-4% van de genen met ons meedragen. Ook dat alle mensen buiten Afrika zijn voortgekomen uit een groep van enkele duizenden individuen die zo'n 100.000 jaar geleden uit Afrika zijn getrokken en zich over de hele wereld hebben verspreid; hoe de mens via de Behringstraat naar de Amerika's is getrokken en wanneer dat ongeveer moet zijn gebeurd. Maar ook dat de mensen, hoe verschillend ze er ook uit mogen zien genetisch niet echt van elkaar verschillen; de term "ras" slaat genetisch gesproken helemaal nergens op. En dan de associatie met ziekten; is buitengewoon veel complexer dan iemand ooit voor mogelijk had gehouden. Eerlijk gezegd verbaast dat me niet; ik ben nooit zo angstig geweest voor dat adagium dat wanneer het DNA individueel gescand zou zijn dat dan voor verzekeringsmaatschappijen een eenduidige bron van informatie omtrent je gezondheidsverwachtingen zou kunnen zijn. Blijkt ook inderdaad nauwelijks of niet het geval te zijn. En wat te denken dat ieder individu - eeneiïge meerlingen uitgezonderd - volstrekt uniek is; er is maar 1 "jij", zowel in het heden als verleden en in de toekomst. En wat te denken van dat ieder individu ook enkele honderden individuele mutaties heeft; dat vormt zelfs de hele basis van evolutie; verandering is de basis van het leven en wie het beste "past" in zijn leefomgeving heeft de meeste kans om voort te bestaan en zich voort te planten; zo verandert de soort en dus ook de mens. En nog veel meer wetenwaardigheden; verrukkelijk boek! Ik beveel het dan ook van harte aan zeker aan "degenen" (grappig woord in deze context) die hierin speciaal geïnteresseerd zijn.

Vannacht heb ik de laatste bladzijde bereikt en had ik zo'n immens tevreden gevoel. Maar ja, de volgende pil over Artificial Intelligence (AI), net zo'n fascinerend onderwerp ligt alweer op me te wachten. Ik ben al bijna op pagina 100. En je dan maar afvragen waar die opkomende hoofdpijn door veroorzaakt wordt?!

Thomas Struth en Emanuel de Witte

Foto Mark Struth

Peter C. en ik zoeken altijd een goede gelegenheid om weer eens lekker bij te praten; iemand anders zou het misschien ouwehoeren noemen, maar we nemen zo met z'n tweetjes onze wederwaardigheden lekker grondig door. Dat combineren we dan met een stadswandeling al dan niet in combinatie met een museum bezoek. En die eer viel vandaag Alkmaar ten deel.
Ik was er om half elf en tien minuten later kwam Peter met de stoptrein uit Haarlem binnengepuft. Vooral geïnteresseerd in architectuur moest natuurlijk eerst het nieuwe station van Alkmaar geïnspecteerd worden. Prompt liepen we naar de verkeerde uitgang, maar dat was snel gecorrigeerd en liepen we via de spoorstraat naar het centrum van Alkmaar. Ook het nieuwe museum en het theater konden als moderne gebouwen Peters' goedkeuring genieten. Eerst maar aan de koffie aldaar en dan praten we inderdaad aan een stuk door over alles wat ons zo bezig houdt. Peter heeft mij destijds geïnspireerd tot het schrijven van mijn daily blog maar blijkt ook nog steeds een trouw lezer hier van te zijn. Dus als ik iets wil vertellen over mijn belevenissen dan weet hij er vrijwel altijd van. Enigszins mysterieus vond hij het bezoek van Roos en mij aan Berlijn; daarvan staat slechts een mopperblog gepubliceerd; over Berlijn zelf en onze belevenissen aldaar staat niets vermeld. Tja, dat komt omdat ik de blogs voor die datums tevoren had geschreven. Soms heb ik zo veel te vertellen dat ik gewoon blogs tekort kom ha ha.
Ik had het voorstel voor dit museumbezoek gedaan vanwege de aankondiging van een TT over het werk van Emanuel de Witte, een schilder, geboortig uit Alkmaar. Aangekondigd als een meester van het licht. Ik moet bekennen dat ik niet onder de indruk was van zijn werk.

De fameuze toko in Alkmaar

In de kleine tentoonstellingszaal hingen een drietal enorme foto's van de Duitse fotograaf Thomas Struth. Ik heb van deze werken op mijn beurt ook weer foto's gemaakt voor Nathalie die "Fotografie en Kunst" studeert. Zal ik haar doorsturen.
Peter had de vaste presentatie over het beleg van Alkmaar nog nooit gezien dus die hebben we grondig bekeken; helaas was de zaal met werken uit de Bergense school tijdelijk gesloten; is eigenlijk wel het hoogtepunt van de vaste collectie van dit museum. Tot slot nog de historie van Alkmaar met grote zonen als Pieter van Foreest maar natuurlijk ook niet te vergeten van Rudi Carrel (wist u dat?) en van Marco Borsato.
We sloten ons bezoek aan de kaasstad af met een lunch bij de vermaarde toko; ik ben hier nu zeker voor de derde keer vanwege de goede kwaliteit van het geserveerde.
Was weer een gezellige dag.
Thuis gekomen lekker thee gedronken bij Roos. De lieverd had nog een Sinterklaaskadootje voor me: agenda voor 2018.

Een enorme tiendweg

Onderweg het verlaten hotel "Het wapen van Benschaop"

Vandaag met Huib gewandeld; een étappe van het Groene hartpad; hebben we ongetwijfeld al eens eerder gewandeld want we lopen deze rondwandeling, gelegen tussen ons beider woonsteden in nu voor de tweede keer. Alleen de stukken rond Rotterdam hebben we slechts één keer gedaan en dat was mijns inziens ook wel ruimschoots voldoende; ik ben niet zo gek op lopen door steen tenzij het rotsen zijn.

Ik was met de bus naar station Utrecht CS gegaan omdat ik op de terugweg m'n nieuwe groompie wilde afhalen bij de Readshop. Ik stond op perron 11 te wachten op Huib en daar kwam hij aan met zijn karakteristiek cowboyhoed op. Met z'n lange benen zette hij er de pas in en ik deed m'n best om hem in te halen. Bij het uitchecken stond ik achter hem en zei: "dus jij moet je altijd inhouden als we samen aan de wandel zijn?!". Onverstoorbaar beaamde hij dat. Zowel Roos, Dick als Huib zijn van aanzienlijk langere benen voorzien dan ik en zij lopen in het algemeen ook een stuk sneller. Ik moet altijd stevig aanpoten als ik met een van hen aan de wandel ben.

Het wijdse polderlandschap vanaf de Tiendweg bezien

Met de tram naar IJsselstein. Ik moest wel weer zo ontzettend nodig pissen dat ik erg opgelucht was dat we er waren en dat ik op een hondenuitlaatplekkie even uit de broek kon. Poeh!

Maar daar begonnen we aan wat een bijzonder mooie etappe zou blijken te zijn. Eerst een stukje over asfalt maar daarna een buitengewoon modderige, glibberige tiendweg. Werd later wel beter maar bleef toch wel modderig. Prachtige wijdsheid van het polderlandschap; molentjes en boerderijen en ondanks dat je toch rondom de randstad hebt is het er bijzonder stil. Slechts 1 provinciale weg doorsneed dit pad. Een aantal plassen met watervogels en een bankje waar we onze koffie dronken. Twee dames die aangaven dat ze op hun leeftijd niet meer kieskeurig konden zijn stonden hun bankje af; had voor ons niet gehoeven want er was plek zat voor vier. De spektaart was dit keer bijzonder smakelijk.

We glibberden weer verder en kwamen tenslotte aan in de wereldplaats Polsbroek; de bus naar Gouda kwam er direct aan en aldaar namen we afscheid. Was een fijne wandeling geweest. En ik was toch moe van dat geglibber kennelijk. Nieuwe groompie opgehaald; wat gegeten dat gelukkig klaar stond; wat gelezen in horizontale stand waarbij ik er angstvallig voor zorgdroeg niet in slaap te vallen want ROos zou nog langs komen. Nog even met haar samen wat gekeuveld en tegen de slaap gevochten totdat dat niet meer hoefde. Als het bekende blok geslapen.

Es ist der alte Bund

Al een hele tijd ligt er op mijn bridgetafel, - een extra, ronde eettafel - een artikel dat ik in de trein heb gevonden in, hoe kan het anders, een exemplaar van "De Trouw", m.i. de enige kwaliteitskrant die we nog hebben in NL; het is een artikel van Ger Groot, fragment uit een publiekslezing die hij heeft uitgesproken voor het AMC en VUmc als "De anatomische les", op 17 november 2016.
Het artikel heet: "Ongeschikt voor het eeuwige leven" en is beschikbaar in de site van Trouw.
Ik heb het inmiddels al een keer of vier gelezen en het strookt sterk met de manier waarop ik tegen het leven en ook tegen de dood kijk; de dood moet niet worden beschouwd als een falen van de medische mogelijkheden maar als iets dat bij het leven hoort. Kijk maar goed om je heen dan zie je dat alles een begin maar ook een einde heeft; of het nu om de sterren gaat, om onze planeet aarde, de bergen, organismen, dieren, soorten; alles verdwijnt ook weer en dat moet je ook niet erg vinden; geniet van het leven en haal eruit wat erin zit, zoveel mogelijk in harmonie met je omgeving.
Muziek kan zo'n prachtige illustratie zijn bij dit alles; denk maar aan Bachs' Requiem cantate 106, waarin ook de titel van deze Blog vandaan komt. Maar ook Mahlers' "Ich bin der Welt abhanden gekommen", maakt het afscheid nemen van dit aardse misschien wat acceptabeler.

Door de sneeuw gewandeld

Dit is voor mij het ideaalbeeld van de Hoge Venen; wijds, mysterieus, intense stilte en schoonheid

Ja ja, niet gedacht hoor, tot op het laatste moment bleef het spannend! Dick, mijn wandelend corresponderend vriend uit Vaals had me al gezegd dat er waarschijnlijk een pak(je) sneeuw op de Hoge Venen niet alleen zou vallen maar zelfs zou blijven liggen. Het werd trouwens weer eens hoog tijd dat ik af zou reizen naar het verre Zuiden van NL om met mijn ouwe vriend aan de wandel te gaan en lekker bij te kletsen. En zo toog ik gistermiddag, na bezoek aan de markt naar Vaals. Intussen had ik mijn leeshonger en interesse in het hele "DNA-gebeuren" gevoed met een intrigerend boek: "A short history of everyons who ever lived", van de pen van Adam Rutherford; een veelbelovende titel van een schrijver met een fameuze naam. Het boek boeit me zo intens dat ik er alle andere boeken die ik door elkaar heen pleeg te lezen - "de naam van de roos, Umberto Eco" en "de rivier van Herakleitos, van Etienne Vermeersch" - ervoor opzij heb gelegd. Ik merk toch wel dat wetenschappelijke boeken, althans "light versions" mij het meest interesseren.

Als vanouds koffie drinken uit de thermosfles

Zo tegen etenstijd kwam ik bij Dick en na het uitpakken van de tugzak en een paar koppen thee gingen we uit eten; knien op z'n Limburgs, oftewel konijn in zoete saus met frietjes en verse groenten. Was lekker. Weer bij Dick thuis gekomen een fillumpie bekeken. Op mijn voorstel "De naam van de roos", een film die ik jaren geleden wel gezien heb en er helemaal niets van begreep; nu na het boek voor 90% uitgelezen te hebben begreep ik het gebeurde volledig. Heerlijke film met veel historische informatie; vooral de schandelijke wreedheden van de liefhebbende kerkvaders; walgelijk. Maar ook voortreffelijk gespeeld door James Bond en Salieri; ik heb ervan genoten!
Vroeg naar bed en middenin de nacht kon ik het toch niet laten om verder te gaan in Rutherfords boek, dus half slaperig uiteindelijk wakker geworden, ontbeten en met de bus van 9 uur naar Eupen en door naar Ternell, halteplaats van de bus.

Het Jansenkreuz.

Ik gaf al aan dat we pas met het bereiken van de zeer hoog gelegen Hautes Fagnes volop sneeuw te zien kregen; hebben we wel vaker meegemaakt; regen;en natte sneeuw beneden en naarmate je hoger komt ligt er sneeuw.
En dan de stilte en de schoonheid van zo'n sneeuwlandschap; langs de Getzbach gelopen naar het Jansen Kreus en daar even verderop over de verlatenheid van het open veen; drekkerige paden, mistige uitzichten. Ik voelde me zo gelukkig om hier weer terug te zijn; ik kan zo genieten van dit landschap met name als er sneeuw ligt.
Doorgelopen naar de Reinartshof, een voormalige boerderij, in de middeleeuwen een baken voor de reizigers op weg van Aken naar Trier of omgekeerd. De Venen waren toen ruig land met bandieten en wolven. Met het veel voorkomende mistige weer kon je makkelijk verdwalen; de vele veenkruizen getuigen van de mensen die op die manier hun leven verloren. Gewapend met de GPS en overal informatieborden hoef je daar minder bang voor te zijn.

Tekst op de gedenksteen van de Reinartshof

Grappig genoeg kwam de bus precies op het moment dat we in Roetgen aankwamen de hoek omzeilen en we waren in een uurtje weer in Vaals; is toch wel een stuk sneller dan de 5.30 uur die ik van de Venen naar Bilthoven bezig ben. Volgende keer blijf ik lekker bij Dick logeren hebben we afgesproken.
Nu dronken we nog een kop thee en nam ik de bus terug naar huis. Was een fijne wandeldag geweest en goed om weer eens bij te kletsen.

Dick heeft onderweg ook foto's gemaakt en die met een programma op internet gezet zodat je ook de route kunt zien met de plaats waar de foto's zijn gemaakt. Hier het eerste stuk tot het bruggetje over de Getzbach en hier het tweede stuk van de Getzbach over het grote veen en de Reinartshof.

In het hutje bij de Reinartshof een laatste kop koffie

Hier poseer ik voor Ternell. Kun je op zaterdag en zondag met de
bus van Monschau naar Eupen uitstappen/instappen.

Ter nagedachtenis aan Christian Jansen die hier bij een brand in 1872 om
het leven kwam. Het Jansenkreuz. 

Ter afsluiting nog zo'n prachtige sfeerfoto van het Hoge Veen. 

Brood gebakken bij vrienden

Ik moest zo lachen om die malle koksmuts

Een paar maanden geleden hadden Reinier en Tineke ons bezocht; bij die gelegenheid hadden we geluncht met - uiteraard - zelfgebakken brood. Dat vonden zij zo lekker dat Tineke Reinier - de kok in huis - aanspoorde om dat ook zelf eens te proberen. We spraken af dat we bij een tegenbezoek blik, gist en meel mee zouden nemen om hen praktisch te onderwijzen in het "lege artis" bereiden van een volkorenbrood. En zo geschiedde.
Vanmorgen met de trein naar Deventer waar Tineke al klaar stond met de auto om ons naar de wereldplaats "Kring van Dordt" te brengen alwaar zij op een schitterende locatie wonen. De open haard stond al gezellig te knetteren en of we elkaar nog maar gisteren gesproken hadden nam het gesprek zijn voortgang. Over boeken die we elkaar geadviseerd hadden en onze mening daaromtrent en wat verder nog ter tafel kwam. Op zeker moment vroeg Tineke terecht: "hoe hadden we ons het verloop verder gedacht"; we zouden natuurlijk weer samen lunchen maar dat brood bereiden moest wel zijn loop krijgen. Dus sprong ik op, had helemaal niet meer aan dat brood gedacht, en pakte broodvorm, gist, bakpapier en meel uit mijn rugzak. Snel de voorrijs aangezet en de receptuur met bereidingswijze uitgelegd en globaal opgeschreven.
Intussen had Reinier een heerlijke vissoep opgewarmd; werd geserveerd met heerlijk brood van een bakker uit Loghem. Eerlijke gezegd vroeg ik mij af waarom je zelf zou gaan brood bakken als je een bakker in de buurt hebt die zulk lekker brood bakt; een stevig brood met maanzaad erdoorheen en knapperige korst; vrijwel even lekker als mijn zelfgebakken brood.
Na de lunch de volgende stap en dan natuurlijk het onvermijdelijke kneden; hilarisch genoeg had Reinier op gezag van Tineke zijn koksmuts opgezet; leuk voor de foto voor de blog van vandaag natuurlijk.
Terwijl de dames een wandelingetje gingen maken gaf Reinier mij een rondgang door hun enorme tuin; je kunt bijna spreken van hun landerijen. Met de schitterende ligging heeft hun onderkomen veel weg van zo'n ouderwets landhuis; heerlijk om daar te zijn.
Toen we uitgekeken waren bleken de dames ook weer terug te zijn en gingen we voor de tweede kneding en het zout. En dan natuurlijk de tweede rijs in de broodvorm in de lauwwarme oven. Ging goed. Na een uurtje kon de oven worden aangezet.
Ondertussen, in de gezellig ingerichte keuken zetten we ons gesprek voort en gooide ik ook het onderwerp van de laatste maanden, de "nieuwe dochters" in de groep. Uitvoerig over gesproken en dan komen ook "en passant" familiegevoelens naar voren; kortom weer gespreksstof genoeg. Opnieuw kreeg ik dat warme gevoel dat je kunt hebben als je met gelijkgestemden zo'n intensieve dialoog kunt aangaan. En nu nog doorspekt met het hilarisch karakter van "samen in de keuken".
Tineke bracht ons weer terug naar Deventer en tevreden knorden we weer terug naar onze trouwe ijzeren rossen en peddelden we weer ieder naar het eigen onderkomen. Was een heel fijne dag geweest. Bedankt Reinier en Tineke!
Het brood zag er ook goed uit. We zullen nog wel horen of het ook goed van consistentie en smaak was.

De schoonheid van de herfst

De beukenlaan helemaal bezaaid met blad; lekker om
daar knisperend doorheen te waden

 Ik zal een jaar of elf geweest zijn, misschien twaalf want ik had al franse les en dat kreeg je als ik me goed herinner alleen in de hoogste klas(sen?). De ouders van een klasgenoot van me waar ik toen mee bevriend was, Henkie T. gingen een herfstwandeling maken in de bossen van Baarn. Henkie's vader was kunstschilder en ging wellicht voor inspiratie naar de prachtige herfstbossen rond Baarn. Ik mocht mee; best bijzonder want we gingen met de trein. Ik weet het nog goed; in die trein zat nog een Griekse pope waarmee ik als enige met mijn "Papa fume une pipe" frans probeerde te converseren; gebrek aan zelfvertrouwen was me zelfs toen al vreemd kennelijk. Maar het plezier van de prachtige herfstkleuren in dat bos in Baarn zijn me altijd bijgebleven.

De zon tovert gewoon de gouden kleuren op de herfstbladeren

Je hoeft er niet zo ver meer voor weg als je in Bilthoven woont; deze dag ging ik lekker aan de wandel in mijn oude bos bij de Houdringhelaan. Fiets neergezet en door de dikke laag beukebladeren gelopen; de zon op de bladeren maakte deze gewoon goudkleurig. Ik kan zo van schoonheid genieten of het nou natuur of cultuur betreft. En op zo'n zonnige dag als vandaag was dat weer heerlijk.

Spreker bij een seminar

Daar stond ik dan te oreren.

Dat was verdraaid lang geleden dat ik voor een publiek mocht spreken en dat nog wel op uitnodiging; voelde me best wel een beetje vereerd. Het ging om het seminar, georganiseerd door het FIOM "Wie is de donor", een bijeenkomst van betrokkenen, donoren, donorkinderen en natuurlijk deskundigen van diverse disciplines en organisaties. Mijn kennismaking met het FIOM hing natuurlijk samen met het vinden van mijn eerste donor-dochter, Mariska; daarover en over de hele aanloop daar naar toe heb ik in de vorm van een lezing gepresenteerd.
Allereerst hoe ik vanuit mijn eigen werkzaamheden in de gezondheidszorg verzeild was geraakt in het Erasmus MC en daar een oproep zag, gericht aan (jonge) mannen om zich als spermadonor beschikbaar te stellen opdat in het geval van een onvervulbare kinderwens kon worden voorzien in hulp. Dat was de aanleiding; ik was zelf nog maar kort vader; vond dat geweldig en gunde dat zeker aan anderen. Dus zonder enige andere bedoeling dan een altruïstische daad stellen meldde ik mij bij de afdeling gynaecologie, dr. Van der Zon. Na een intake waarbij ik medisch werd gekeurd en mij vragen werden voorgelegd waarover ik nog nooit had nagedacht, bijvoorbeeld of ik ermee instemde dat het zaad gebruikt werd voor anderen dan heterostellen, maar ook of ik anoniem of niet-anoniem wilde doneren. Verder werd gevraagd naar een paar bijzondere eigenschappen waarbij ik muzikaliteit en moedervlekken aangaf.

Het Noorse kerkje, uitzicht terwijl ik koffie dronk

Later kwam ik dr. Van der Zon regelmatig tegen; we maakten steeds een afspraak voor een volgende keer althans de eerste jaren. Hij haalde dan een kopje koffie voor me terwijl ik rustig zat bij te komen en bekeken we samen het donaat door het microscoop; leuk al die wriemelende dikkoppies. Tot  mijn verbazing kreeg je als donor ook een kleine onkostenvergoeding van 35 gulden. Maar wat wel heel leuk was, met Pasen kregen alle donoren een groot chocolade paasei; dat was wel de kers op de taart.
Na een aantal jaren was het genoeg geweest; vond ik zelf maar de kliniek had kennelijk ook genoeg en ik hoefde niet meer te komen. Prima! Mijn eigen gezin telde inmiddels vier kinderen.
Jarenlang nauwelijks meer gedacht aan deze geschiedenis tot een jaar of 7 geleden. Vrienden maakte me erop attent: er was een wens bij de donorkinderen om hun onbekende vader te leren kennen; ik kon me opspoorbaar maken en dat kon m.b.v. de inmiddels ontwikkelde DNA technologie. Ik heb geen moment geaarzeld en heb me bij FIOM gemeld. Ik liet bloed afnemen en heb vervolgens jarenlang niets meer vernomen.
Een paar jaar geleden kreeg ik de vraag van FIOM of ik mee wilde doen aan een enquete. Dat wilde ik uiteraard, het was een ellenlange vragenlijst die ik trouwhartig heb ingevuld. Weer lang niets meer vernomen totdat in het voorjaar van dit jaar een donor een artikel schreef over zijn wens om "zijn" donorkinderen te leren kennen. Dat schoot mij in het verkeerde keelgat en ik heb een ingezonden brief naar Trouw gestuurd met als teneur dat het mijns inziens aan de donorkinderen was om hun donor te leren kennen en niet omgekeerd. Maar ik schreef ook mijn bevindingen van jarenlang niets gehoord hebbende dat die behoefte kennelijk niet erg groot was. (Inmiddels weet ik wel beter).
En toen werd het spannend. Als pensionado ga ik nogal eens met vakantie en ergens in juni/juli, we waren op een Donau cruise geweest zonder WiFi; ik had mijn smartphone al die tijd niet gebruikt. We waren in een hotel met WiFi en bij de mailtjes die ik ontving was er een van het Fiom, een zekere Fred Gundlach. "Zeker vanwege die enquete of die ingezonden brief", zei ik tegen mijn partner Roos en ik beantwoordde de e-mail dat ik weer bereikbaar was. Zeer snel daarop een antwoord van Fred: "er is een match gevonden Roos", zei ik tegen mijn geliefde partner. Ze begreep eerst niet wat ik bedoelde, maar dat kon ik haar snel duidelijk maken. Dat was nogal wat; vanaf die tijd gierden de emotiën door m'n lijf. Een afspraak met Fred was snel gemaakt. En bij dat gesprek, maar zelfs nu ook tijdens de presentatie hier bij het seminar brak mijn stem door de emotie. Vooral toen hij haar naam noemde; Mariska.
Hij vertelde toen ook dat Mariska ook zo geëmotioneerd had gereageerd toen ze mijn naam hoorde bij haar gesprek met hem.
En een week later de ontmoeting; ik had een witte roos voor haar gekocht; had mezelf goed in bedwang en daar kwam ze binnen; tranen in haar ogen: "je lijkt op m'n moeder", zei ik en nam haar in mijn armen. In het gesprek dat we toen voerden zei ze iets dat me heel positief raakte: "ik wist dat als je zo in elkaar zou zitten als ik, dan heb je je bij Fiom gemeld"; ongelooflijk; ik heb inderdaad geen moment geaarzeld destijds om me te melden. Die opmerking van haar deed me veel!
Dat was wel zo'n beetje mijn verhaal. Ik zag dat Mariska die vooraan in de zaal zat het niet droog had kunnen houden bij dit verhaal. Het is ook nogal wat.
Inmiddels zijn er drie donordochters; merkwaardigerwijs voelt het zo ongelooflijk snel als eigen: "ik heb nu gewoon 7 kinderen", eindigde ik.

Verslag FIOM seminar

Symposium 27 november 2017

Spermadonatie, een veld in beweging

Eerste van een drieluik: 'Wie is de donor?!'

Het drieluik dat met dit symposium begint, heeft tot doel het voeden van inzichten en kennis over hoe samen verder te gaan met knelpunten. Behandeld worden Donor, Donorverwantschap en Donorwetgeving.

Monique Mochtar, gynaecoloog bij het AMC, omschrijft de uitdagingen voor haar beroepsgroep. 

KID is altijd omstreden geweest. Inmiddels zijn er nieuwe technieken en verandert de hulpvraag. Medisch gezien 'moet' er steeds meer; weigeren is lastig. De arts let op medische, juridische, ethische, antropologische en psychologische aspecten. Verder moet een behandeling gewenst, veilig en effectief zijn. Er zijn morele contra-indicaties: bijvoorbeeld verslaving, opvoedproblematiek.

Ethische aspecten zijn autonomie, rechtvaardigheid, niet-schadelijkheid. 

Psychologische procesvariabelen zijn de kwaliteit van de partnerrelatie, sociaal netwerk, hechting en opvoedkwaliteiten.

Antropologisch gezien dient er geen sprake van dicriminatie te zijn, juridisch gezien wordt er gelet op privacy en het recht op gezinsvorming.

Deze zaken komen naar boven via een in te vullen vragenlijst, en de arts vertrouwt erop uit dat die eerlijk wordt ingevuld.

De 1e KID gebeurde in de USA in 1884 door prof. Pencoast, maar dat was geen vrijwillige behandeling! De vrouw in kwestie werd verdoofd en zonder medeweten bevrucht door het sperma van een student van de professor. In 1947 vond prof. Levie in Nederland dat er recht op moederschap bestond, en hij gaf KID onder voorwaarden. In 1970 werd invriezen mogelijk; bovendien werd het zelfbeschikkingsrecht belangrijker (baas in eigen buik) en ontstond de eerste spermabank in Leiden. In het decennium daarna commercialiseerde het doneren enigszins. 

Tot 1986 dacht niemand dat het verstandig was om het kind tzt op de hoogte te brengen. Daarna werd de donor anoniem, wel werden nu de wensouders gestimuleerd om het kind van diens KID op de hoogte te brengen. Toen in 1993 de stemmen weer opgingen om de anonimiteit op te heffen, waren de artsen tegen: 'kinderen hoeven het niet te weten, privacy van de donor, slecht voor het huwelijk van de wensouders, straks komen er geen donoren meer.'

Maar vanaf 2004 werd de vraag groter, er werd zelfs sperma aangekocht in Denemarken, waarbij overigens dezelfde richtlijnen golden als in Nederland. Ook eicellen werden nu gedoneerd, en donorkinderen werden serieuzer genomen. Nu, in 2017 zijn er DNA-kits te koop en kan een donor uiteindelijk niet vanzelf anoniem blijven. Voor voorheen anonieme donoren is er een overgangsregeling. 

De Inspectie is nu bezig met richtlijnen voor de beroepsgroep. Het SKDB registreert de gegevens. Het maximum was tot heden 25 kinderen, nu denkt men over een maximum aantal gezinnen, ca. 12 per donor. Enkele wetenschappers gaan binnenkort promoveren op gerelateerde onderwerpen. 

Derk Eimers, donor, is er in 1994 mee begonnen om de kinderwensen van anderen te kunnen vervullen. Hij deed dat bij de Delfzicht kliniek te Delfzij tot 2000. Zelf heeft hij twee kinderen van 15 en 13, en mede omdat hij dat gezin heeft gesticht is hij opgehouden te doneren. Hij rekent erop dat al zijn donorkinderen dus ouder zijn dan die van zijn gezin. Tot nu nu klopt dat: hij heeft vier dochters (de laatste sinds vorige week) in de leeftijd van 17 tot 21 jaar.

In 2000 was er de 'Donor-TV', daarna heeft Derk zich er niet meer mee beziggehouden tot 2011; toen werd duidelijk dat er wel degelijk behoefte aan afstammingskennis is bij de donorkinderen. Daarom nam hij van toen af deel aan besturen, was lid van organisatie rond dit onderwerp en heeft zich ingespannen om op die manier gegevens te vinden via de Stichting Donorkind. Na enige tijd was het FIOM bereid om de vergaarde kennis in hun databank over te nemen. Daarmee veranderde de taak van de stichting naar communicatie via de sociale media.

In die communicatie is één van de lastige punten het taalgebruik. Iedereen noemt de betrokkenen anders. Dat komt ook in het boek dat hij momenteel schrijft, naar voren. Andere punten zijn dat je op de arts moet kunnen vertrouwen (wat slechts in een enkel geval niet terecht is geweest, helaas); dat je de wensouders niet kent, eventueel wel na kennismaken met de donorkinderen maar nooit vooraf; en dat de media meestal sensatie zoeken zodat het lastig is om elkaar te vinden op serieuze gronden. Verder is de politiek heel traag in deze zaken. 

Op een vraag uit het publiek hoe zijn 'eigen' kinderen op hun halfzussen reageren geeft Derk aan dat dit een voorbeeld is van lastig onder woorden brengen van de begrippen. Wat is eigen, wat is niet eigen? in elk geval vinden zijn jonge kinderen het allemaal best, ze zijn er niet erg mee bezig maar het is wel een onderwerp van een spreekbeurt geworden.

Marja Visser is counselor bij het AMC.

Zij geeft een overblik van de geschiedenis van KID in Nederland vanaf 1950, ook voor lesbische stellen. Sinds de uitbraak van SOA's werd het voor hen minder vanzelfsprekend om in de vriendenkring naar donoren te zoeken, en zochten zij vaker (eerst nog anonieme) donoren bij een kliniek. Inmiddels worden de gegevens van donoren door het SDKB bewaard.

Tot 10 jaar geleden werden donoren gevraagd naar hun

- motivatie

- karakteristieken

- houding t.a.v. een gelukte KID, de geboorte van een kind dus

- verwachtingen inzake contact met het kind

Daarnaast wil Marja weten of er counseling behoefte is. Daartoe is door het AMC een studie gedaan met diepte-interviews bij donoren in de jaren 1989 - 2004. De meesten blijken te willen weten hoeveel kinderen er zijn geboren, en van welk geslacht.

Een grote minderheid wil contact met de kliniek houden na donatie, tot er zich kinderen melden, uit betrokkenheid. Als ze weten dat er kinderen zijn, denken de meeste donoren ook aan die kinderen, als kennen ze ze niet.

De donor omschrijft zichzelf steeds als een soort vader, echt of stief, bij of bonus maar wel vader. Ook de donorkinderen hebben het over hun vader, maar wel prudent naar hun opvoeders toe. Als er contact is gelegd, verwachten donoren dat er regelmatig contact zal zijn; enkelen willen graag een hechte band. Zo denkt toch elke donor, zeggen ze, en ze willen graag lotgenoten ontmoeten.

Counseling gaat over het eigen gevoel, de implicaties voor de familie en vrienden. Een vraag is ook hoe je het contact met het kind het beste kunt aanpakken. Verder komen er juridische vragen aan de orde, en willen donoren meer weten over welke mensen 'gebruikers' van het semen worden. Na de match denkt men niet veel counseling meer nodig te hebben. Ook donorkinderen kunnen counseling nodig hebben.

Fred Gundlach en Annette van Hulst geven een presentatie over hun werk. Ze begeleiden en interviewen donoren en donorkinderen bij een match. Ook maken ze videoportretten van donoren, voor als er pas matches zouden zijn na hun overlijden.

Eind november waren er 448 donoren ingeschreven bij het FIOM en 944 donorkinderen.
Vervolgens gaf Fred enkele resultaten aan van een onderzoek, dat later zal worden gepubliceerd.

Na een ontmoeting gaan de emoties verschuiven. De donor voelt zich soms meer opa van de kleinkinderen worden dan vader; de donorkinderen hebben soms meer behoefte aan contact met hun 'halfjes' dan met hun donorvader. Soms wordt het aantal kinderen voor de donorvader te veel om nog echt met allemaal iets hechts op te bouwen. Daarin moet iedereen zijn weg vinden.

Ferry van Elven liep tegen een oproep aan spermadonoren op bij een congres in het medische circuit. Hij was zelf net vader geworden en de tweede was op komst. Dat gunde hij aan iedereen, dus zo gedacht zo gedaan. Het gebeurde anoniem, op verzoek van de arts. Ferry vertelde over een paar vrolijke momenten met Dr. Van der Zon, zoals het paasei dat de donoren jarenlang kregen. Op zeker moment was het genoeg. Daarna gebeurde er natuurlijk niets. Tot het duidelijk werd dat er maatschappelijk een appèl werd gedaan om de anonimiteit op te heffen: de donorkinderen hadden behoefte aan kennis over hun afstamming. Direct heeft hij zich gemeld; maar zeven jaar lang kwam er geen reactie. Daarom dacht Ferry oprecht dat er geen behoefte aan bleek te bestaan. Maar hij had nog niet een ingezonden brief daarover geschreven of de eerste match kondigde zich aan. Fred Gundlach riep hem op en vertelde een donordochter naar hem zocht met de naam Mariska. Dat was een bijzonder emotioneel moment, alleen nog overvleugeld door het moment van de ontmoeting. Er volgden nog twee matches, maar niet via het FIOM. CWZ, het lab waar Fiom zijn testen aan uitbesteedt, heeft geen match met de tweede dochter gevonden, en ook kon het de relatie van halfzus tussen Nathalie en Mariska niet aantonen. Gelukkig hadden beide dames zich zowel bij FIOM als bij ftDNA gemeld en daaruit bleek dat zij halfzussen waren. Aangezien Mariska en Ferry wel gematched waren door FIOM moest hij vanzelfsprekend ook Nathalie's donorvader zijn. Dat bleek dan ook toen Ferry zich vervolgens ook bij ftDNA meldde.

Nu zijn er drie dochters en Ferry voelt zich op en top vader voor hen. Toch lijkt er een maximum te zitten aan personen aan wie je je kunt hechten. Misschien kan er nog een aantal in zijn hart bij, maar ook voor de donorkinderen zelf lijkt het aan een maximum gebonden. Dat zal de tijd leren. Nu is hij vader van 7 kinderen, en is daarmee heel gelukkig. 

Vervolgens beantwoordde een panel nog enkele vragen. Daarna volgde een borrel met een gezellige nakaart, en daarmee werd de middag afgesloten.

Tekst: Roos van der Burg

Wolff ontroerde me

Florieke Beelen en Abigail Richards met een
zeer afwisselend liedprogramma

Vanmiddag opnieuw naar Florieke geluisterd nu in een liederen recital bij de Vrienden van het Lied afdeling Utrecht. In het intieme kleine zaaltje van "De zeven Linden". We waren maar met de bus gegaan; het was zulk regenachtig weer; we waren lekker vroeg ter plekke; ik koos voor de beste stoel, op de hoek vooraan met zicht op de vleugel. Ach, je zit hier altijd goed, maar ik zit graag vooraan zodat je ongestoord gezicht hebt op de uitvoerenden. Bij lezingen en colleges deed ik dat vroeger ook altijd om te voorkomen dat ik door aandachtsverlies in slaap zou vallen. Nou, daar was vanmiddag weinig reden voor; Florieke Beelen, mezzo sopraan met aan de vleugel Abigail Richards zorgden voor een prachtig concert waarbij ik niet de minste neiging had om in slaap te vallen. Ik was vooral getroffen door hun interpretatie en uitvoering van enkele liederen van Hugo Wolff op tekst van Mörike. Het laatste lied van de vijf, "Verborgenheit", ontroerde mij zo sterk dat spontaan het: "prachtig!!", aan de haag mijner tanden ontsnapte toen het lied eindigde en de spanning was uitgedoofd. Net als gisteravond bij de uitvoering van "Werther" had Florieke mij stevig ontroerd.
Na de pauze vooral Smörrebröd zoals ik een voor mij onverstaanbare Scandinavische liedserie meestal  wat oneerbiedig omschrijf. Stenhammer en daarna even onverstaanbaar Russische liederen van Rachmaninov, mooi uitgevoerd en voor de pianist razend moeilijk. Genieten!
Na afloop konden we nog even met Florieke en Abigail van gedachten wisselen; dat is een ontzettend leuk aspect van de concertjes van "de vrienden".
Daarna door duister en regen terug naar huis.

Opera Werther van Massenet

Florieke in de rol van Charlotte met haar
aanbidder Werther

Vanavond zijn we naar den Bosch geweest naar het theater aldaar om te genieten van de opera "Werther" van componist Massenet. We gingen vooral om Florieke Beelen die in deze opera de hoofdrol, Charlotte speelt.
Met de bus van 18.00 uur en de Intercity waren we keurig op tijd in dit ons bekende theater. We waren hier deze zomer naar een voorronde van het IVC geweest; mooie zaal met een alleszins redelijke akoustiek. Florieke had er tenminste geen enkele moeite mee om de vrij grote concertzaal met haar mooie en stevige stem te vullen.
We kennen Florieke al enige jaren; Roos heeft haar eindexamen conservatorium bijgewoond en haar vanwege haar performance en vooral haar zangkwaliteit in de gaten gehouden; Roos heeft daar een goede neus voor; ook Michael Wilmerink heeft ze op die manier op haar netvlies gekregen.
We zaten op het  hoge balkon; indachtig onze ervaring met de opera in Amsterdam had Roos juist deze plaatsen uitgekozen; zo hoog heb je goed zicht op zowel het toneel als op het scherm met de tekst. Gewapend met onze Swarovski kijker hadden we uitstekend zicht. Florieke zong de hoofdrol, Charlotte, de onbereikbare geliefde van Werther, ja ja de Werther uit "die Leiden des jungen Werthers" van Goethe. Het drama was prachtig geënsceneerd tegen de achtergrond van af en toe vrolijke en vooral afwisselende gebeurtenissen waarin dronkemansfeestjes en kinderkerstzang de toon aangaven. De hoofdmoot was ernstig en droevig; noodlot door een eed aan het stervensbed van de vroeg overleden moeder van Charlotte. Gehuwd terwijl ze best wel van Werther, een wat overgevoelige man houdt. Uiteindelijk schiet hij zich voor z'n donder en in een lange stervensscène komt het drama tot een climax in de vorm van een lange intieme kus.
Ik kon er niets aan doen maar moest echt een traantje wegpinken. Ik heb genoten van het optreden van de ons bekende zangeres en van de opera in haar geheel natuurlijk.
Morgen zien we Florieke toevallig opnieuw nu in een concertje bij de Vrienden van het Lied in Utrecht. Heel wat anders maar vast ook van grote kwaliteit.
De foto is afkomstig van deze site

Gezellig geluncht bij Sanne

Plakwerkje uit haar kleutertijd. Kreeg ik van Sanne
als herinnering met terugwerkende kracht.

Vandaag geluncht bij donor-dochter Sanne samen met Roos. We kennen elkaar nog maar nauwelijks; alleen ontmoet bij het kennismakingsbezoek hier bij mij in de flat en toch voelt het al zo vertrouwd. Sanne had een heerlijke lunch met verse broodjes verzorgd in haar harmonieus ingericht onderkomen. Lekker in het najaarszonnetje zaten we te eten en natuurlijk te praten. Baby foto's, kinderfoto's en zelfs plakwerkjes uit de kleutertijd werden tevoorschijn gehaald. Moest erom lachen; was lang geleden dat ik kinderplakwerkjes had bewonderd; ik kreeg er eentje van Sanne om mee te nemen; gaat bij de paar plakwerkjes die ik in mijn linnenkast in een doos heb liggen. Leuk hoor, alsnog zoiets uit haar kleuterjaren te krijgen. Zij had van mij een exemplaar van m'n proefschrift gekregen; zo wisselden we dingen met elkaar uit die voor ons persoonlijk van veel waarde waren!
En natuurlijk bespraken we uitgebreid wat het voor haar had betekend; het had haar al die tijd sterk bezig gehouden en ze was zo blij om "haar donor" in levende lijve te hebben ontmoet. Dat is nogal wat hoor dat je iemand die je inmiddels dierbaar is geworden en die ook aanvoelt als dochter zo blij hebt gemaakt.
Sanne wist uitstekend te verwoorden hoe zij vanaf het moment dat ze wist dat ze donorkind was - waarbij ze te horen had gekregen dat het vinden van de donor gelijk het zoeken van de bekende speld in de hooiberg was - dat voelde als een grote frustratie aan. Desondanks had ze zich gemeld bij het geheime Facebook forum voor donoren en donorkinderen. Met name dankzij de speurneus en overtuigingskracht van Mariska is het toch "goed gekomen". Sanne was en is nog steeds zo blij.

Al met al is het voor alle betrokkenen een bijzonder en emotioneel proces en dan bedoel ik niet alleen het proces van de kennismaking maar vooral ook om je te realiseren wat het is om donorkind te zijn; dat is niet niks. Voor een deel van deze mensen vormt het een groot gemis om niet te weten wie die onbekende vader dan wel is en dat is heel wat meer dan de kleur van de ogen of muzikaliteit.
Ik weet ook niet goed hoe ik hier allemaal mee om moet gaan en heb vanavond op het geheime Facebook forum voor donoren en donorkinderen een bijdrage geleverd om aan te geven hoeveel emotie er speelt rond dit onderwerp en dat de taboes hieromtrent bespreekbaar moeten worden gemaakt opdat maatschappelijke acceptatie rond het onderwerp van de voortplantingsgeneeskunde vanzelfsprekend wordt zoals veel van die voorheen "onbespreekbare onderwerpen".
Het zou zo'n zegen zijn voor de betrokkenen als alle voorheen anonieme donoren zich zonder terughoudendheid zouden melden.
Er is gelukkig heden enige beweging omtrent dit onderwerp; het is mij door het ontbreken van een TV ontgaan dat er op dit medium e.e.a. speelt; FIOM is begonnen met een serie seminars over KID. Maar er moet nog best veel gebeuren, dus roer de trom!

Wat een klein kontje

Met z'n allen in de boot. Foto Tjeerd Schuhmacher

 Vandaag weer eens riet helpen ruimen met de werkgroep Eilandspolder. Zeer vroeg uit de veren en ontbeten. De tas had ik al ingepakt. Op dringend advies van Ab had ik een regenbroek ingepakt; de laatste keren was ik tot op m'n naad nat geworden en verkild thuis gekomen; het animo om dit werk te doen werd daardoor niet vergroot. Maar voor vandaag was eigenlijk best aardig weer voorspeld; er zou maar zeer weinig regen vallen. Eigenlijk had ik die regenbroek maar voor de zekerheid meegenomen. Maar het herfstweer maakt zelf wel uit hoe het zich gedraagt.
Ab en ik ontmoetten elkaar als afgesproken op busstation Edam en gingen eerst taart halen in de Rijp; een enorme appeltaart werd ons door Corinne geschonken; dankjewel Corinne; hij smaakte als vanouds. Is toch wel een ontzettend leuke geste van haar; het stimuleert ons zeker om dit werk te doen.
We kwamen ons clubhuis, de werkschuur van SBB nog niet binnen of het begon te regenen. Ik aarzelde dan ook niet om de regenbroek, die ik van Roos had geleend aan te trekken. Kreeg hem maar nauwelijks over m'n dikke kont en dacht: ¨wat heeft ze toch een klein kontje"; tja daar weet ik alles van har har.

Aan het werk; ziet er al behoorlijk opgeruimd uit.

Het heeft mijn dag gered en daarmee vast en zeker ook mijn deelname aan deze werkgroep want het regende weer behoorlijk en ik zou anders voor de derde keer volkomen verkleumd en nat tot m'n naad naar huis zijn gegaan.
Nu verkleedde ik me na afloop en ging nog met Ab mee op bezoek bij de geblesseerde Rob om ook hem van een stuk appeltaart te voorzien. Goed om hem te zien en te spreken. Daarna bracht Ab me terug naar het busstation en keerde ik moe maar droog en tevreden huiswaarts.

Een laatste groet aan Roos' grootvader

Vandaag zijn we naar de begraafplaats Crooswijk in Rotterdam geweest om een laatste groet te brengen aan Roos' opa; het graf gaat geruimd worden. Het was gelukkig een mooie dag want het is toch wel een heel gebeuren; Roos heeft haar grootvader niet echt gekend; hij overleed in 1955 toen Roos nog maar een peutertje was. Maar ze heeft veel over hem vernomen en is trots dat zij hem haar grootvader kan noemen: H. van der Burg.
Hij was brandweercommandant in Rotterdam en heeft als zodanig dienst gedaan bij de bestrijding van de brand na het bombardement in mei 1945; hij heeft daar een boekje over geschreven. Een moedig mens!
Hij was directeur bij de broodfabriek van der Meer en Schoep; had dan ook een opleiding als bakker gedaan. Uiteindelijk heb ik dankzij zijn uitgebreide aantekeningen het ultieme broodrecept kunnen formuleren.
Daar stonden wij voor het onverwacht grote familiegraf van H. van der Burg.

Niet alleen opa van der Burg lag daar maar ook een zeer jong gestorven zoontje en ook oma van der Burg. Deze grande dame is 100 jaar geworden; Roos heeft haar dan ook goed gekend en denkt met warmte aan haar terug. Kortom het was een indringend bezoek aan deze laatste rustplaats die binnenkort haar einde gaat vinden.

Afscheid van het boek?

Allemaal ouwe boeken tussen de papierrommel in de bak voor oud papier; staat bij de kerk.

Wie had dat ooit gedacht? Boekverbrandingen waren toch een van de ergste dingen die een beschaving kon overkomen; weggooien van boeken was iets ongekends, dat deed je niet. Boeken werden doorgegeven, bewaard, desnoods zonder doel in een doos op zolder, maar weggooien dat deed je niet!
Al sinds jaar en dag koop ik geen boeken meer, althans niet nieuw; de meeste boeken leen ik van de bieb of lees ik digitaal op m'n e-reader; bij de WVT koop ik voor een paar tientjes boeken voor het goede doel; die gooi ik later weg of geef ze aan iemand. Toen mijn vriend Peter C. voor het eerst bij mij op bezoek kwam was hij verbaasd hoe weinig boeken ik in mijn kamer had staan.
Nu moet u lezer van dit blog weten dat Peter en ik elkaar kenden van de middelbare school waar wij enkele jaren bij elkaar in de klas hadden gezeten. Via schoolbank.nl hadden we elkaar weer "ontmoet" en het klikte direct. Voordat we elkaar weer fysiek ontmoetten hadden we uitgebreid via internet gecorrespondeerd over wat we zoal lazen waarbij "ons Harry", oftewel Harry Mülisch nogal eens ter sprake kwam. (Nu nooit meer Peet?!). Peter had dus de indruk dat ik niet alleen veel had gelezen maar ook veel boeken in mijn bezit had hetgeen allerminst het geval was en is.
Ik heb wel een aantal boeken hoor, vooral klassieke boeken en een aantal dat ik liever niet uitleen handelend over de chaos theorie. Mijn ervaring is dat ik uitgeleende boeken nooit meer terug krijg maar ook geen idee meer heb aan wie ik die had uitgeleend.
Mijn buurvrouw Karin heeft een heel handige manier van "niet weggooien van boeken". Ze "geeft" ze aan mij weg oftewel legt ze in stapels voor m'n deur met: "jij weet er vast wel raad mee". En nu had ze laatst een enorme stapel met "wijnboeken", allemaal zo'n veertig jaar oude boeken handelend over welke fantastische Franse wijnen er wel niet waren met veel belovende, verkleurde foto's van ouderwets geklede lieden in zonnige wijngaarden. Eén van deze bijzonder informatieve wijnatlassen zat zelfs nog in de originele plastic verpakking en was in zijn 40 jarig bestaan dus niet eens uitgepakt?! Dat heb ik alsnog gedaan en het plastic bij de plastic verpakkingen gedaan en hem met de hele stapel tegelijk naar de oud papierbak van de kerk gebracht. En wie schetst mijn verbazing .... die hele bak lag vol met oude boeken; men is kennelijk op grote schaal al dat gelezen oud papier aan het wegdonderen. Kon het niet laten om er een foto van te maken voor een blog. Waarvan acte.

Drie keer, scheepsrecht

Ruim op tijd waren we op Berlijn Hbf; we liepen wat rond, kochten nog een broodje voor onderweg en zagen tot onze schrik dat onze trein niet werd aangekondigd. Bleek 20 minuten eerder te zijn vertrokken. Een vriendelijke dame bij de info zocht eea voor ons uit en toen hadden we een ice naar Hannover. Of de duvel ermee speelde liep deze door een stommiteit al bij vertrek een vertraging van bijna een uur op.
Hoe het verder gaat aflopen gaat u lezer nog horen maar voor mij is het duidelijk: nooit meer die Bahn maar Flixbus. We vragen ons af of we vandaag überhaupt nog thuis komen.
Ooit gingen we met Db van Hamburg naar huis; een rampzalige reis met vele uren vertraging. En onlangs nog naar Neurenberg. Ach, je komt er wel maar vraag niet hoe. Jetzt reicht es; nie mehr.

Escargots

Heb bij mijn laatste bezoek aan de HANOS een blikje escargots gekocht; wijngaardslakken om precies te zijn; heerlijk als je ze in de oven ophit met knoflookboter. Even een recept opgezocht in het kookboek van Bocuse.
Ik schrik van de samenstelling en de bereidingswijze; lijkt wel de Indische keuken; maar vooruit.

Beurre d'escargots
1 kg boter, 50 gram amandelen, 50 gram geperste knoflook, 40 gram gehakte sjalotjes, 20 gram grof zout, vers gemalen peper, 1 snuifje nootmuskaat, 100 gram fijngehakte pterselie.

Stamp in een vijzel zout, peper, nootmuskaat, knoflook, sjalotjes en amandelen tot een sneuige massa. Voeg er de peterselie en de zachtgemaakte boter bij. Verder stampen tot en volkomen glad mengsel is verkregen.
Bewaar deze slakkenboter in een stenen pot op een koele plaats.

Poeh, een hele klus. Een ander recept dat ik vond op het blikje sprak slechts van boter, zout, knoflook, sjalotjes, peper en peterselie. Ik ga maar eens wat kloten en kijken of het smaakt. Heb er wel trek in. Heb alleen geen stokbrood in huis en dat is zo lekker om de boter in op te slurpen. Nou ja, ik zie wel.

22 november 2017 om precies te zijn.

Als een rij contrabassen

Bladblazers opgesteld voor de symfonie van de waanzin dat even later zou beginnen. Heb ik gelukkig niet gehoord.

Je ziet dat wel eens voorafgaand aan een concert of in de pauze dat er zo'n rij contrabassen of cello's ligt of staat opgesteld. Ook dat mooie pointilistische schilderij Le Chahut van Seurat doet me eraan denken met de parallel geschilderde bas en de benen van de dansers.
Onlangs zag ik een stel van die moderne straatinstrumenten in rij opgesteld; een viertal bladblazers die lagen te wachten op het moment dat de symfonie van de waanzin zou beginnen. Eén van de in het oranje pak gestoken "musici" vroeg mij waarom ik een foto van het instrumentarium maakte: "vanwege het geluid", sprak ik spits. In dit geval vanwege het ontbreken van het geluid. Ik was op weg naar de hortus en ervoer daar het genot van de stilte, maar ook in Amsterdam, even verderop in het park nog wel werden de bladeren met weinig efficiency maar veel kabaal verplaatst.
Toen we in Würzburg waren zagen we nog van die ouderwetse heksenbezems met mannen die daarmee de bladeren bijeen veegden van de straten; ging aanzienlijk efficiënter en met aanzienlijk minder kabaal gepaard.

Een doos vol

Toch wel "mijn trots" een tweetal exemplaren van mijn proefschrift. In de schuur ligt nog een hele doos vol.

Op donderdag 3 september 1981 om 14.30 uur precies promoveerde ik op het proefschrift "T-cells cause SLE and related disorders" tot doctor in de geneeskunde; een gebeurtenis waar ik na al die jaren nog steeds echt trots op ben. Destijds heb ik een behoorlijke hoeveelheid van "het boekje" - zoals promovendi hun werkstuk plegen te nomen - laten drukken met als gevolg dat ik al die jaren een hele doos vol proefschriften heb staan. Enkele exemplaren heb ik nog wel eens op verzoek kunnen slijten, waaronder aan de moeder van Roos die het wist te waarderen.
Die doos proefschriften verstofte natuurlijk, maar ik kon het toch niet over mijn hart verkrijgen om doos met inhoud weg te gooien: "dat mogen de kinderen doen als ik dood ben", heb ik altijd gedacht. Ik heb ook wel eens gezegd dat ik hen graag een exemplaar zou willen geven omdat het veel voor mij betekende; daar kreeg ik weinig response op, slechts een wat zuur: "dat is toch allemaal verouderd pap", een antwoord dat getuigt van onbegrip; een exemplaar van het proefschrift van je vader is meer een monumentje dan een inhoudelijk document.
Maar nu mijn kindertal plotseling is uitgebreid heb ik de kans gegrepen en ook hen gevraagd of ze een exemplaar zouden willen hebben; sterker nog, afgelopen week heb ik Nathalie een exemplaar kunnen overhandigen. Vanuit de trein kreeg ik een vraag over de inhoud; ze heeft dus als eerste (!) de moeite genomen om er iets van te lezen. Deed mijn ouwe hart goed!