Nog steeds een dagelijkse Blog

Het is vrijwel op de kop af 2 jaar geleden dat ik consequent dagelijks een Blog heb geproduceerd. Een moment om eens bij stil te staan. Wat heeft het voor mij betekend om dagelijks iets op te schrijven dat je met anderen wilt delen? Een onverwacht effect was dat ik veel aandachtiger nog de gebeurtenissen om mij heen waarnam en analyseerde. Berichten in tijdschriften of (gratis en in de trein gevonden) kranten, maar ook dingen die ik meemaakte of zag gebeuren.

Levensboom; onder de grond bevindt zich een even groot
en even vertakt systeem van wortels. Het geheel symboliseert
het ontstaan van leven uit sterrenstof (de wortels) alsmede de
ontwikkeling der soorten (de takken).

In het prille begin, dat was zo rond 2005 was ik vast van plan om dit Blog te gebruiken voor het neerleggen van mijn gedachten en hypothesen over het ontstaan van leven uit afkoelend sterrenstof. Maar gaandeweg is het Blog vooral een soort dagboek geworden waarin ik alles wat me zo voor de voeten komt neerleg. En zo overkwam mij tijdens de afgelopen dagen het volgende, ik zou bijna zeggen een vingerwijzing. Bij onze wandeling over het Hulshorster Zand ontmoetten wij een eenzame vogelaar, gewapend met een verrekijker; wij kwamen met elkaar in gesprek, ik meldde het al in dit Blog. Een gezamenlijke interesse was het mysterie van het ontstaan van leven uit afkoelend sterrenstof. We kwamen daar al snel op omdat Erik, zo heet hij, naast een baan ook een veelheid aan interesses heeft waaronder astronomie; hij mag graag 'snachts met een telescoop naar de schoonheid van het heelal kijken. Dat deel ik met hem en Roos evenzo, dus de stap naar het ontstaan van leven en de chaos theorie was snel gemaakt. Ik vertelde Erik dat ik al veel van mijn gedachten heb vastgelegd in dit Blog; dat zijn vooral de oude Blogs. Ik ben weer eens in die oude Blogs gedoken en merkte zelf ook al dat ik het daadwerkelijke "ontstekingsproces", dus daar waar de zichzelf in stand houdende processen opduiken uit de afkoelende materie nog niet had uitgeschreven. Erik maakte me daar ook fijntjes op attent. Dus nu al meer dan een week loop ik op die keutel te broeden. Wèl heb ik een paar maanden geleden al de foto gemaakt die ik als illustratie van dat, voor mij toch wel uiterst belangrijke, Blog wil gebruiken: de levensboom. Zo'n oude eik in de winter toont al zijn vertakkingen zoals de levensvormen zich hebben ontwikkeld uit de stam van het leven. Maar deze stam wortelt letterlijk op een even vertakt systeem van chemische processen die emergeerden tijdens het proces van afkoeling van het sterrenstof. Daarover ga ik in wat meer détail schrijven in één van mijn volgende Blogs en er tevens de relevante literatuur bij betrekken. Dat was ik al jaren van plan, maar gemakzucht en gebrek aan ambitie weerhielden mij. Mede door de ontmoeting met Erik voel ik mij geprikkeld om het allemaal toch een keer grondig te formuleren en nu ik dat hier heb opgeschreven ontkom ik er ook niet meer aan.

Poëzie

De ganzenveer: symbool voor de poëzie

De wereld van de poëzie is voor mij een vrijwel gesloten boek. Dat komt vooral door de door mijn karakter bepaalde geestesgesteldheid; voor subtiliteiten ben ik helaas niet in de wieg gelegd. Rechttoe, rechtaan taalgebruik is voor mijn begripsvorming de voorwaarde. Zo heb ik het voortreffelijk boek van Pieter Nouwen, "Het negende uur", tot mijn schande niet begrepen, aldus moest ik concluderen na de bespreking hiervan met Roos; het was mij ontgaan dat het etentje waarbij de anti-christelijke zanger zijn (twaalf!) vrienden uitnodigt, op het laatste avondmaal van Jezus met zijn discipelen sloeg. Evenmin had ik het stervensuur van genoemde zanger èn de blik van Bach op "de witte persoon" gedurende de eerste uitvoering van de Mattheus Passion in verband gezien. Het boek kreeg daardoor achteraf veel meer diepgang.
Dat overkomt mij helaas ook met poëzie. Slechts een enkele keer vermocht een gedicht mij diep te treffen; dat was in de wachtkamer van mijn psychiater in de periode dat ik zwaar overspannen was. Ik kwam daar frequent en in plaats van de obligate tijdschriften lagen daar enkele bundels gedichten. Door één enkele werd ik diep getroffen, maar helaas ging de kern van de meeste gedichten aan mijn onderscheidingsvermogen voorbij.
Nu las ik in de ABG van september, in het artikel van Xander Tielens een aantal schitterende strofen die ik als poëzie heb ervaren en ervaar ik de schoonheid van de woorden die overigens niet primair als poëtisch bedoeld waren misschien, maar als samenvatting tussen de tekst. De eerste betreft het zwervend materiaal in het heelal:

"Hoewel hun moedersterren allang verdwenen zijn in de duistere vergetelheid van het heelal,
 staan de eigenschappen van deze sterren evenals hun gefolterde gang door de ruimte in het sterrengruis gebeiteld."

De tweede is voor mij filosofisch cruciaal:

"Wij zijn op het meest elementaire niveau één:
 Wij zijn allemaal de nazaten van sterrenstof;
 een tussenstap in de levensdans van de elementen in het heelal."

Deze laatste samenvatting is helemaal conform mijn levensfilosofie; we mogen als mens(heid) tijdelijk deel uit maken van het kosmisch mysterie.

Wormen uit de diepste aardlagen

Al een paar keer las ik over een vondst van wat "hogere" organismen in diepe aardlagen. Onder zee waren al hele eco-systemen ontdekt rond diepzee geisers, de zogenaamde "black smokers": plekken waar onderaardse spuiters een mengsel van oververhit water, met allerlei daarin opgeloste mineralen in het koelere oceaan water spuiten. Daarin leven dan bacteriën die zonder zuurstof en zonder licht leven van de chemische energie die biologisch uit de opgeloste mineralen vrij te maken is. Chemo-autotrofe processen heet dat met een fraaie Latijnse uitdrukking. En die bacteriën zijn weer voedsel voor o.a. een soort wormen die leeft onder hoge druk en temperatuur bij deze black smokers. Maar nu zijn er ook diep onder de aarde "hogere" diersoorten ontdekt; wormen die zonder zuurstof bij 50 graden, diep onder de aarde leven. Hun voedsel bestaat uit bacteriën die eveneens op grote diepte en zonder zuurstof leven.
Mij verbaast het niet zo; al vele jaren geleden heb ik stilgestaan bij de processen die volgens mij de basis vormen van het ontstaan van leven en het ontstaan van de eerste organismen: autokatalytische kringprocessen. Deze processen ontstonden vanzelf, doken op, toen het hoogenergetisch sterrenstof, per slot van rekening niet meer dan een complex chemisch mengsel, ging afkoelen. Daarbij zijn, aldus de theorie van Stuart Kaufmann, zonder enige twijfel autokatalytische kringprocessen opgedoken, die zich bij verder koelen hebben ontwikkeld, zijn samen gegaan, zich van anorganisch naar organisch hebben ontwikkeld, van hydrofoob naar hydrofiel en uiteindelijk naar biologisch. Dat alles in het totaal van de afkoelende kluit sterrenstof die wij planeet zijn gaan noemen. Aan het oppervlak kwam daarbij een proces op gang waarbij in de ontwikkeling naast de afkoelingsenergie ook de zonneënergie werd aangewend. Daarbij ontstond zuurstof, aanvankelijk een giftige afvalstof, maar uiteindelijk de basis van veel aan het aardoppervlak levende organismen zoals wij mensen.
Edoch, de onderaardse processen zijn primair en naar mijn verwachting ook overal aanwezig waar complexe hoog-energetische chemie (plasma chemie) heeft plaats kunnen vinden; een merkwaardig soort chemie waarin de reactie juist wordt veroorzaakt door afkoeling en niet door verhitting?!