13 juli 2015

Life emerging out of cooling stardust: an hypothesis

It’s no doubt that all material we know here on mother earth, once existed as stardust, as a glowing bust of material from dying stars. Huge amounts of superhot glowing material, probably at least for the most part as plasma, i.e. a cloud of nuclei of atoms and electrons unbound to each other. In the celestial empty room the plasma will cool down, resulting in electrons finding their shells in the atoms resulting in ions which will interact with each other; chemical reactions in the opposite way from what they do in our normal world; cooling down is the driving force.


Realize how incredibly powerful and complex this process will have been; a cloud of many worlds big; all possible atoms in the most reactive, still virgin state, waiting to cool down to become ready for any possible chemical reaction and to start forming molecules. And in the way they did, the first tiny roots of the tree of life were formed!


Stuart Kauffman, the big authority on complexity depicted in his inspiring book “At home in the universe”, how autocatalytic systems inevitably emerge in a complex reactive mixture. Autocatalytic systems will catalyze their own formation as long as enough energy and substrate are there. Now, what is more energetic and what is more complex than a glowing piece of stardust on the edge of chaos; converting from a plasma to a super-reactive chemical mixture of all possible atoms, driven by the force of cooling down; a peculiar form of chemistry, completely reverse from what we are used to in our contemporary world, where heating, or at least extra energy is necessary to induce chemical reactions.


The exact way this process happened is a matter of speculation; the cooling process most probably started at the outsides of the cloud, flames, pieces that were thrown out and fell back. Autocatalytic systems formed themselves inevitably, they resolved when reheated,  they combined, competed, resoluted, died out and sometimes “froze”.


How long these processes endured, thousands, millions, maybe billions of years is not essential; the autocatalytic systems were formed and developed themselves whereas they behaved as, in essence became, dissipative structures, dissipating the inner heat of the cooling plasma cloud.


Ilya Prigogine, the auctor intellectualis of dissipative systems and energy-rich chaos described in his book “Order out of chaos” (1980) how dissipative structures develop, become more complex, combine with each other to form more complex dissipative structures. Surely this would not have developed differently in the cooling cloud of virginal atoms as they completed their electron shells, reacting with each other, forming molecules which katalyze each others formation, resulting in autocatalytic systems, becoming dissipative structures themselves.
Looking at the biochemical chart with the Krebs cycle in the middle, the chemical parallel strikes me; a huge, highly complex but ordered system of chemical reactions resulting in the formation of its own components, the katalysts, enzymes in this case.


The start of “natural history”, the old name of biology, is here, being anorganic in the beginning, becoming more and more organic, i.e. carbonic because of the rich possibilities of the carbon atom to form diverse molecules with different properties; the end result being primitive organisms. It is my conviction that the development of the dissipative structures inevitably resembled the process of evolution of living animals here on earth; most part died out during the process and only the “fitting ones” survived, resulting in the architecture of the first primitive biologic organism(s) when the cooling process of the plasma had continued sufficiently. From then on evolution could take place in the way we think to know, with the archaebacteria as our primitive ancestors.


Anywhere, independently of this creative process the planets have formed, lumps of material around a star, in case of “our” planetary system, the sun. So far the sun did not or did hardly play a role in the development of the primitive chemical pre-life dissipative structures or primitive organisms; they existed anywhere in the cooling cloud where the circumstances made their existence possible, not to say inevitable.
On our mother earth, the only planet in our solar system where life exploded in a unique variety and complexity, it was the sun that was able to take over the energy supply that is necessary for dissipative structures to survive and to develop on the surface of the earth. And what happened is that the porphyrine molecule was not only able to play its role in the energy transfer but in the uptake of solar light energy as well, being the motor of life on the surface of the earth as we know it now.
Under the surface of the earth life could only go on using other sources of energy; chemoautotrophic organisms as still exist in the black smokers deep down in the oceans.


Evidence for the hypothesis
  • So far it is difficult to explain why life started to develop so fast after the earth was formed. This hypothesis states that the precursors of life were formed long before planets were formed themselves by a cooling process of superheat plasma from “stardust”;
  • It’s hardly possible if not a matter of a “thought experiment” to imagine a chemical process on the edge of chaos, where an immense cloud of nuclear plasma, with concentration varieties, pressure varieties etcetera cools down and starts its chemical life by cooling. But molecules will be formed and interactions will influence the reaction equilibria negatively or positively, inevitably resulting in autocatalysis;
  • The experiment of Urey and Miller has proved that aminoacids and nucleic bases are formed under extreme experimental conditions. In material from outer space, i.e. in meteorites, aminoacids were detected as well. These observations mean that these essential chemical components for life form a natural outcome of the chemical processes under extreme conditions, even in cooling stardust;
  • As “living fossils” out of the anorganic, i.e. non-pure biochemical phase of precursor life processes, a few anorganic components have remained in contemporary organisms; Zn, I and Se are essential for the living body albeit in only one or a few places in the biochemical “chart”.
  • A certain part of the earth crust consists of minerals, being inorganic, with an ordered crystalline structure and a circumscript chemical composition. In my hypothesis these minerals are part of the outcome of the autocatalytic processes that were “frozen” during any stadium of the cooling process of the stardust, any time of temperature during the formation of the earth.
  • Apatite, being a mineral in geology is known in biology as well; according to my hypothesis the formation of this mineral represents a catalytic process that has been taken up in the biogenesis and plays its role in calcium metabolism.
  • Stephen J. Gould stated in one of his books that bacteria are the main inhabitants of the world and for sure he is right; he states a layer of 1 meter of bacteria could cover the surface of the earth; in any sample so far collected deep under the soil, for instance in oil samples, bacteria were observed, most of them with completely unknown properties. So life does not need to be exclusively a matter of the surface of the earth as was thought so far, but of the planet as a whole. In accordance to my hypothesis I would like to state that extremophiles are the ancestors of organisms living under less extreme conditions and not the other way around.


Finally
I realize the impact of this hypothesis, I realize the huge gaps in the theoretical construct that is presented here. Consider it as a rough carbon sketch that is worth to be taken seriously, because it explains the incredibly rapid development of life proliferation on the early planet earth. It is in agreement with the theoretical constructs of Stuart Kauffman and Ilya Prigogine, the most important specialists in complexity and order. And it is in accordance with the origin of the material that everything exists of; the 92 natural types of atoms.


Contemplation
The origin of life remains one of the mysterious questions in science; today, and it has been as long as people realize they are part of the universe, sitting around a fire and looking to the stars and feeling the heat of the sun on their skins. From where are we? Religion has been an attempt to answer these questions. Anthropocentric worldviews have been paramount for a long time. Then the movements of the planets were discovered and more and more became known about the universe: stars, galaxies etcetera.
The intriguing question remained: how did life start?


The Urey Miller experiments showed the likelyhood of aminoacid to formation under primitive earth conditions; the hot soup theory has influenced the thinking of the scientific world. But the development of a living organism just from a mix of aminoacids and nucleic bases is as probable as an aeroplane being constructed out of a pile of accessories; an ordening process is necessary!
Therefore I thought back in the history of the earth, leaving the anthropocentric, geocentric and heliocentric views that influenced me so far. Doing this while applying the immense theories of Stuart Kauffman and Ilya Prigogine I came to the present hypothesis. It does not pretend to give the exact answer on questions as how bacteria developed, but it does to how life formation processes started from “nothing” but the glowing cloud of stardust.
Together with Stuart Kauffman I would like to end saying: “At home in the universe”.


Freising, May 1st, 2015
Dr. Evert H. van Elven

12 juli 2015

Roos op de TV

Roos op de TV, screendump van vriend Dick
Vanavond stond ik het gazon van Roos' tuin te begieten toen mijn GSM me waarschuwde; het was 18.00 uur en Roos zou om 18.30 uur op TV komen. Nooit meer aan gedacht; handig zo'n wekker op zak. Dus nog even doorgaan en om 18.15 zat ik voor het scherm. Vriend Dick ook gewaarschuwd; de uitzending was op balkanweb, op news24, een buitengewoon onhandige site met onwaarschijnlijk veel reclame en het nieuws op een piepklein subschermpje. Maar Dick wist raad en vond al snel een grotere weergave van news24 op internet. Eindeloos lang onbegrijpbaar geleuter; ik werd het zo zat dat ik niet meer kon blijven kijken. En juist toen kwam Roos voorbij wist DIck mij te melden. Maar die goeie Dick wist opnieuw raad en zond me een herhalingslink en later zelfs een youtubelink waar de uitzending, nagesynchroniseerd in het Albanees, bedoeld voor angstige toeristen (sic) voor eenieder te vinden is, met een geheel gerust gestelde Roos. Ze heeft het erg naar haar zin begreep ik al uit de verschillende SMSjes en een telefoontje. Donderdag vliegt ze weer terug.

11 juli 2015

Het financieel dagblad

Net als vorige week zaterdagmorgenvroeg hoorde ik hedenmorgen het plofje van de krant in de bus; het financieel dagblad wel te verstaan waar Roos een abonnement op heeft. Waarom ze dat heeft weet ik niet meer, want het is niet echt een krant voor haar heb ik het gevoel. Maar ook niet echt voor mij. Uit de bizarre gewoonte dat ik een (meestal gevonden) krant niet ongelezen kan laten lees ik natuurlijk het FD als ik daartoe de gelegenheid heb. Natuurlijk wil ik een beetje op de hoogte blijven van hoe het nou met Griekenland zal aflopen en verder heb ik helemaal een wat onrustig gevoel over de politieke en andere ontwikkelingen samenhangend met de oorlogen in het MO en de vluchtelingenstromen uit Afrika en Syrië; en dan het rare en ongewenste fenomeen van de weer oplopende spanning met Rusland, de milieu vergiftiging door industrie en landbouw; 'tganiegoe. Het FD is toch best een venster op de wereld.
In een van de bijlages stond een tweetal artikelen waarvan ik het ene vol misprijzen van mij wierp; ging over de nieuwe manier van werken op kantoor, zonder eigen werkplek, maar ........... m.b.v. een "app" die je "binnen een klick" direct op een parkeerplaats, of een vrije werkplek of een vergaderzaal kon wijzen en doen reserveren. Kostte 1euro, 2,5 euro etc. per vierkante meter, afhankelijk van het aantal "apps". Ik word gewoon misselijk van die verepping van het dagelijks leven en heb dit artikel dan ook vol walging van mij geworpen. Een eigen werkplek met een bureau en bakjes, mapjes en ordners werkt toch veel fijner of zit tegenwoordig ook alles in "de cloud". Ik ben te oud voor die rotzooi!
Maar er stond in die zelfde bijlage ook een bijzonder artikel over crowdfunding vanuit het bedrijfsleven om een persoon een basisinkomen te verlenen zodat hij een stadstuin, zijn lust en zijn leven, voor voedselvoorziening in stand kon houden. Merkwaardig die combinatie van artikelen.
Ik realiseerde me ook dat ik dus alweer een week terug ben uit Lesbos; die week is erg snel gegaan met al die museum - en vrienden/familie bezoeken.

10 juli 2015

Helemaal in de war

Nog even snel langs Albert Heijn
Afgelopen woensdag was ik bij dochter Arja en haar gezin; we hadden toen afgesproken dat ze de komende week wellicht een paar dagen van mijn flat gebruik zou maken; logeren dus. Die tweehuizigheid komt dan goed van pas, zeker nu Roos met vakantie is; zij maakt een SNP groeps-wandeltocht in Albanië.
Terwijl ik onder de douche ging hoorde ik mijn telefoon, dus een sprint: dochter Arja, of het goed was dat ze dan maandag "vroeg" zouden komen: "ja, hoor dat is goed", gaf ik aan. Maar ja, in het leven van een pensionado gebeurt niet zo veel meer, dus ik moest voor mijn gevoel nogal wat regelen; wat moet ik in huis halen voor de kids zodat Arja niet alles mee hoeft te slepen of hier anders direct boodschappen moet gaan doen; dus weer terug bellen. Bed verschonen, twee keer de was draaien; kleine kamertje uitruimen en in gereedheid brengen; opruimen, oud papier wegbrengen; rommel naar de schuur. Naar Albert Heijn; naar de markt; het hele boodschappenlijstje afgewerkt, maar het belangrijkste, de aardbeien voor de kinderen vergeten. Kwam ik pas later achter toen ik eerst bij Theo langs was geweest; ik had een e-mailtje ontvangen of ik belangstelling had voor tuinbonen. Nou ben ik niet zo gek op tuinbonen maar Roos wel, dus uiteraard ingekocht en ook sla meegenomen. Maar onhandig, alles vergeten; Theo lachte me er gewoon om uit. Terug naar de markt, waar "die rooie" vroeg: "zo wat vergeten?", "ja, aardbeien", "nou je boft, want ze zijn nu 2 bakjes voor 3 euro"; inderdaad geen geld want het waren prachtige aardbeien. De tuinbonen en een doosje aardbeien bij Roos in de koelkast gestald, want ik had intussen het bed al verschoond en dan ga ik vanaf nu iedere nacht in Roos' huis slapen en dan heb ik een lekker ontbijt van aardbeien met yoghurt.
Belde Roos ook nog op, tot mijn opluchting want ik had nog vrijwel niets van haar vernomen. Daarna was ik helemaal in de bonen. Ben maar naar de fitness gegaan en heb een rondje gemaakt, een saunaatje om "op te warmen" en daarna lekker in de zon gelegen.
'sAvonds een wijntje gedronken bij Roos in de tuin en lekker geslapen.

09 juli 2015

Sieboldhuis

Vorige week heb ik een fantastisch boek gelezen over Deshima, de piepkleine factorij, handelspost die de VOC bezat voor de kust van Nagasaki; een kunstmatig eilandje waar de "buitenlanders" niet van af mochten komen. De titel: "De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet", van de pen van David Mitchell. Het boek was zo spannend, zo realistisch en ook zo informatief; ik kon er gewoon niet mee stoppen. Kwam wel goed uit want ik verveelde me vooral 'savonds behoorlijk daar op Lesbos in m'n eentje en dan is lezen fijn.
Ik werd wel heel nieuwsgierig naar Deshima en googelde wat op Internet; daar kwam ik al snel de naam van Von Siebold tegen en de Japanse verzameling die hij bij zijn tijd op Deshima als arts en opleider had aangelegd, zij het met medewerking van vele Japanners. Die verzameling wordt geëxposeerd in het Siebold huis, voormalig woonhuis van Von Siebold. En daar ben ik vandaag heen geweest na mijn bezoek aan oud-dispuutsgenoot Gillis M.
von Siebold
De expositie was niet zo gek groot, maar het geëxposeerde toonde de exotische voorwerpen, dieren en planten op bijzondere wijze. De zeer zwakke verlichting maakte het wat moeilijk om détails te beschouwen, maar verhoogde wel de exotische sfeer.
Terug naar huis, zo ter hoogte van Woerden ging m'n telefoon: dochter Joke, ze was herstellende van een griep thuis. De trein naar Gouda genomen. Op weg van het station naar haar huis ontving ik een SMS: "Ouwe, niet schrikken. Er is wat politie activiteit voor onze deur". Nou schrik ik niet zo gauw en verwacht ook niet direct het ergste, maar ik was natuurlijk wel benieuwd. En inderdaad stond er een aantal politieauto's en was er politie activiteit bij haar voor de deur, maar geen ambulance of paniek. Joke stond er ook bij en vertelde me snel dat het om een wietkwekerij ging, werkelijk precies voor hun deur. Ze vond het merkwaardig dat ze nooit iets hadden gemerkt of geroken. Wel een raar winkeltje waar nooit iets gebeurde of verkocht werd, maar ja, in een grote stad gebeuren rare dingen. Dus naar binnen, thee gedronken en gezellig met haar zitten kouten.
Alles in de vernietiger. Foto kreeg ik later onder ogen
via Facebook
Trots liet ze me haar planten op het dakterras zien maar ook de door haar zelf ontworpen en gerealiseerde kledingstukken; ze heeft het wel in haar vingers hoor; ze zou wellicht een grote kunnen worden op het gebied van kleding ontwerpen; ze kan ontzettend goed tekenen en tekent dan een vrouwpersoon met de kleding zoals ze die in gedachten heeft en realiseert het dan vervolgens in de vorm van een passend kledingstuk. Ze had iets gerealiseerd dat volstrekt nieuw was qua vorm, verrassend en ontzettend leuk. Zou ze wat mee moeten!

08 juli 2015

Gezellig weer eens bij de kleinkinderen

Geflankeerd door Evi en Sjoerd
Na het "een biertje doen" bij Douwe, gisteravond, vannacht heerlijk geslapen; het was ook niet zo heet. Zo tegen half negen - ik moest me al met al toch nog haasten - de deur uit naar het station op weg naar Den Haag. Eenmaal aangekomen op het station wist ik natuurlijk weer niet welke tram ik nou moest nemen; komt vast door de leeftijd en ik had geen zin om voor de zoveelste keer in de verkeerde tram te stappen. Dus maar even gebeld tot hilariteit van dochter Arja: "tram 4 of 6"!
En als de deur dan wordt open gedaan word je als opa zo gezellig opgewacht door kleuter, peuter en dochter. Schoonzoon Walter was toevallig ook thuis; baby Sjoerd was ook wakker, dus direct op schoot want hij moest weer snel naar z'n bedje. Arja maakte op mijn verzoek een paar foto's van Evi en Sjoerd bij mij op schoot. Leuk hoor al dat grut zo al spelend, beetje ruzie makend om speelgoed en babbelend; doet me dan zo aan vroeger tijden denken. Gezellig zo'n jong gezin. Gijs wilde wel weer damespaard/herenpaard doen. Hij springt daarbij als een wildeman, geweldig vind ik dat en hij helemaal. Evi wilde ook, maar bij nader inzien toch maar niet: "vind ik eng", zei ze; ze realiseert zich niet dat het helemaal niet zo wild hoeft; met Gijs ben ik ook heel rustig begonnen. Evi praat voortdurend en is al behoorlijk goed te verstaan; wat gaat dat toch snel. Sjoerd kreeg de borst; Arja zei dat hij dan voortdurend oogcontact met haar maakt en inderdaad, vanuit z'n ooghoeken fixeert hij z'n moeder; ik vind dat het intiemste dat twee mensen kunnen hebben dat je als moeder je kind voedt; is toch wel heel erg leuk om dat als vader van de moeder van de baby mee te mogen maken!
Het regende behoorlijk; Gijs en Walter gingen naar een speeltuin maar waren binnen de kortste tijd weer terug. Een tweede poging wat later had meer succes. En toen Sjoerd en Evi gingen slapen hadden Arja en ik alle gelegenheid om wat bij te praten. Was fijn dochter!
Naar huis en bij de nieuwe winkel bij het station een lekkere gerijpte Vlaamse entrecôte gekocht voor 'savonds bij de gebakken aardappelen. De zon was inmiddels doorgebroken en ik wilde nog het gras knippen bij Roos dus eerst naar haar huis; de laatste aardbeitjes die ik daar zaterdag had gedumpt met wat van haar bulgaarse yoghurt gesnoept en in de tuin wat zitten lezen, lekker in het zonnetje. Toen ten lange leste maar eens het gras geknipt en de verdroogde stukken van het gras nog wat extra water gegeven. Door de regen van vandaag was de regenton weer goed vol; gisteravond had ik hem stevig aangesproken; de tuin moest echt wat water hebben.
En toen ik thuis kwam had Arja inmiddels de foto's al doorgestuurd zodat ik dit Bloggie kon produceren inclusief de foto.

07 juli 2015

De Hermitage met Napoleon en Josephine

De kettinghond van Paulus Potter
Napoleon, Joséphine en natuurlijk ook Czaar Alexander niet te vergeten, want over dit drietal ging de TT die ik vandaag bezocht in het overzichtelijke museum De Hermitage, dépendance van de echte Hermitage van St Petersburg. Ik wil ernaar streven om van dit museum geen enkele expositie te missen; afwisselend en verrassend veel variatie.
De veldslagen van Napoleon worden uitvoerig belicht en de TT laat een hoop parafernalia van de oorlogsvoering zien: uitgebreide étalage met wapens uit die tijd, uniformen en banieren. Portretten van de drie personen waar het om draait, waaronder het dodenmasker van Napoleon.
Napoleon heeft gevochten met Pruisen en uiteindelijk gewonnen van dat koninkrijk. Met Rusland had hij een niet-aanvals verdrag gesloten. Een imposant schilderij waarop zowel de Czaar als de zelf gekroonde keizer Napoleon die een verdrag sloten op een vlot in de grensrivier tussen het verslagen/veroverde Pruisen en Rusland. Een verdrag dat later moeiteloos bij het oud papier werd gedaan evenals 130 jaar later een vergelijkbaar verdrag tussen Rusland en Hitler-Duitsland; het is ook geen wonder dat de russen wat paranoia zijn geworden, zeker wanneer je je realiseert dat Winston Churchill in 1945 ook wel had willen "doorpakken", samen met de restanten van de Wehrmacht?!
Zoals eenieder weet heeft Napoleon dit verdrag verbroken en Rusland in 1812 aangevallen: de Russische veldtocht. Uit die tijd komt mijn voorvader Hendrik de Kozak, één van de weinige Hollanders die deze veldtocht overleefd hebben. Napoleon, maar vooral zijn leger heeft verschrikkelijk klop gehad, vooral van koning winter maar zeker ook van het Russische leger; van de 700.000 manschappen overleefden er slechts 20.000, de rest kwam om in de bittere ellende. Er hing een aantal schilderijen van deze veldtocht; de slag bij de Berezina is berucht.
Boven stond de pracht, de kunstschatten van Joséphine, die zij in een bijzonder groots gebaar van Czaar Alexander mocht behouden. Zij vergeleek hem met Alexander de Grote die de Perzische koning Darius versloeg en de koningin met alle haar toekomende égards behandelde. Een prachtig camée, de Gonzaga camée in de TT had Joséphine aan Czaar Alexander ten geschenke gegeven en dat kon ik met m'n neus tegen het glas met m'n bijziende ogen heel goed bekijken; er waren nauwelijks andere bezoekers; schitterend stuk! Het is ongelooflijk wat een reis dit prachtige kunstwerk heeft gemaakt en hoeveel eigenaren het heeft gekend in haar 2300 jaren lange bestaan! Achteraf vind ik het een nog groter wonder dat ik daar met m'n neus bovenop heb gestaan.
Er hing ook een schilderij van Paulus Potter: De kettinghond. Ik had het gevoel dat ik dat vaak eerder had gezien; mooi en karakteristiek schilderij. Maar nog veel meer, waaronder een ingelegde tafel met schelpenmotieven, een beeldhouwwerk Amor en Psyche van een bijzondere verfijning; geen Bernini, maar toch! Ik heb van de TT genoten. En toen door naar de waterleidingduinen en daar lekker wat gewandeld adhv de kaart; is heel goed bereikbaar met bus 80 vanuit station Heemstede-Aerdenhout.
's-Avonds nog genoeglijk "een biertje gedaan" bij Douwe; voor het eerst in zijn nieuwe behuizing, een prachtige flat op de 9e verdieping met fraai uitzicht.

06 juli 2015

Stationstijd is ook niet alles

Bij de voorbereiding van museumbezoek gisteren had ik de leuke informatie bij het schilderij "De trein" van Paul Gabriël gevonden. Ik citeer daar het volgende deel uit:

De tijd wordt bepaald door de stand van de zon. Staat deze op zijn hoogst dan is het 12 uur. Hierdoor is tijdsbepaling verbonden aan een plaats. Zo kende Nederland tot 1909 naast de Engelse Greenwich-tijd een Amsterdamse tijd en tal van lokale tijden. Veel plaatsen hielden de Amsterdamse tijd aan, die voorliep op het oosten en achterliep op delen van het westen. Het verschil kon oplopen tot een klein half uur. Ten tijde van de postkoets en de trekschuit leverde dit weinig problemen op. De reis duurde immers zo lang dat er weinig te merken was van enig opgelopen tijdsverschil.

Inmiddels hanteren we hier ten lande al heel lange tijd de Greenwich tijd en zijn stationsklokken de nauwkeurigheid zelve, zo niet vanmorgen op station Bilthoven. Ik checkte in met mijn nieuwe OV-chipkaart - de oude had het opgegeven - volgens de klok was het vier minuten voor negen en mocht ik "gratis" rijden met mijn dalvrijabonnement. Gelukkig checkte ik even - doe ik anders nooit - en zag "vol tarief" staan. Wat bleek nu, de klok liep twee minuten voor! Bilthovense tijd, heel ouderwets. Nee hoor, de andere klokken stonden precies op tijd, maar deze nieuwe moet nog even wennen aan het nieuw ingerichte station.

05 juli 2015

Museumdag

De trein van Paul Gabriël
Voor vandaag had ik besloten om een beetje cultuur te gaan snuiven; eerst naar het Haags gemeentemuseum en daarna naar dochter en kleinkinderen of als dat niet uit zou komen naar Haarlem naar de tentoonstelling met portretten van de verschillende muzen van kunstenaars.
De TT in Den Haag behelsde de schoonheid van ons land, vastgelegd door de schilders van de Haagse school. Eerder gaf ik al aan dat het niet alleen de schilderkunst "an sich" was waar ik van kon genieten, maar vooral ook van die lang geleden vastgelegde beelden van die Hollandse landschappen. En dat was inderdaad genieten geblazen, de gebroeders Maris, neef Mauve, Jozelf Israëls en nog vele andere grootheden. Waar ik echt voor kwam was het schilderij "De trein", van Paul Gabriël, uitgeleend voor deze TT door het Kröller Müller museum. Dat schilderij vind ik zo ontzettend mooi van opzet.
Ik was al heel vroeg in het museum, net na openingstijd en kon dus alle tijd nemen om de schilderijen die ik graag wilde zien ook uitvoerig te bekijken. Ik ga er wellicht nog een keer naar toe want met m'n ouwe kop en afnemende geheugencapaciteit kun je rustig twee keer genieten zonder het gevoel te krijgen van: "ja, dat weet ik nou wel". Verder heb ik natuurlijk ook de vaste collectie nog even bekeken hoewel ik die idd wel ken inmiddels.
Arja had een babyparty bij haar buurvrouw vertelde ze toen ik haar belde, dus dat feest ging niet door; trein naar Haarlem en door de hitte naar het museum op het grote Kerkplein. Mooi museum; was er nog niet eerder geweest en fraaie schilderijen van diverse muzen van schilders hingen daar, Carel Willinks' eerste vrouw ernstig kijkend in een vreemd landschap, karakteristieke gezichten vaak, ook Gerard Reve als model. Leuke TT, echt de moeite waard in een fraai zalencomplex.
Toen ik buiten kwam was het merkwaardig genoeg heel koud geworden. Snel naar huis via Leiden,

04 juli 2015

M'n eigen boontjes doppen

Het pelproces aanschouwelijk gemaakt
Vanmiddag kreeg ik een e-mailtje van Theo: ik heb blauwschokkers voor je. Voor wie dat niet weet, dat zijn capucijners, in dit geval dus verse capucijners, een delicatesse. Ik mailde terug: ik kom eraan, want verse capucijners, daar had ik wel oren naar; heerlijk met uitgebakken spek en gebakken aardappelen.
Theo had zowel voor mij als voor Roos een stevige hoeveelheid capucijners beschikbaar. Trots vroeg hij hoeveel ik dacht dat hij geoogst had. Ik schatte zo ergens tussen de 10 en de 15 kilogram en inderdaad, in totaal had hij 14 kilogram geplukt in drie fasen, want niet alles is tegelijk oogstbaar. Met veel zorg houdt Theo zijn tuin bij; hij is daar terecht trots op.
Het was vandaag snoeiheet en dus heb ik het klusje van het pellen maar op het balkon gedaan. Kon het niet laten om er een foto van te maken. Is een hele klus, maar zeer de moeite waard!

03 juli 2015

Hoe zal het gaan met Griekenland

De beroemde, inmiddels wat vergane vogelhut
De hoteleigenaar gaf desgevraagd aan dat we ergens tussen 12.30 en 14.00 de kamer vrij moesten maken; hij moest 20 kamers in gereedheid doen maken voor nieuwe gasten en het hotel is vol. Hem ten dienste willen zijnd heb ik mijn dagprogramma daarop aangepast en heb alleen het oversteekje bezocht en weer uitgebreid met de kijker bewonderd. Nu stond er een reiger en even verderop weer een zwarte ooievaar. Het is grappig te zien hoe deze twee soorten viseters er verschillende vangmethoden op na houden. Terwijl de ooievaar actief jaagt en achter de vis aan gaat, daar wacht de reiger geduldig, met ingetrokken nek op een gelegenheid tot een argeloos voorbijkomende vis of kikker in zijn bereik komt. Dan pikt hij deze razendsnel en vreet hem net zo makkelijk op als de ooievaar; levend en wel en in zijn geheel.
Op de drempel van het aldaar aanwezige schuilhutje zat ik wat te peinzen over Griekenland en hoe het verder moet gaan met dit land.
Ze zijn rommelaars en vooral uit op kortetermijngewin, cliëntelisme hoort erbij. Jan van Lent had al gezegd dat je hier op Lesbos gewoon aan de conditie van de wegen kunt afmeten hoe ver weg je bent van het bestuurscentrum Mytilini; hoe verder weg, hoe slechter en inderdaad, de kustweg bij Eftalou is gewoon gevaarlijk slecht en toe aan grondig onderhoud; gaat vast niet gebeuren.
Is met 147.000 euro subsidiegeld gerealiseerd. De strijkstok
kun je nergens bekennen.
Een goed voorbeeld dat ik op de foto heb gezet is de vogelhut die ik inmiddels al een jaar of drie heb bezocht. Is gerealiseerd met geld van de EU voor, hou je vast iets van 140.000 euro. Nou ik kan de lezer verzekeren dat je voor een dergelijk bedrag hier op Lesbos een huis kunt laten bouwen en als je dan ziet wat een gammel wrak er is neergezet, waarvan nu al delen verrot zijn en het plankier boven eigenlijk niet meer veilig te betreden is (zeker niet voor de volgevroten westerse vogelaar) dan weet je wel dat er veel geld is verdwenen in zakken waar het niet voor bedoeld was; tja, dat is Griekenland. Deze mentaliteit ligt zo ver weg van die van de noordwesteuropeaan dat het veel te lang heeft kunnen voortwoekeren; je denkt: "dat kan niet waar zijn?". Subsidie zonder controle werkt niet, dat hebben we gezien. En wat nu?
Zondag is het grote referendum; de hotelbaas had behoorlijk zorgen over hoe het verder zou moeten. Je moet er niet aan denken dat de toeristen het wel voor gezien houden; toerisme is een essentiële component van de economie en niet alleen op Lesbos.
Toegangshek vogelhut hangt er aan touwtjes bij; afvalbak
is waarschijnlijk nog nooit geleegd en hangt erbij
Een cultuurverandering breng je niet zomaar teweeg. Naar mijn mening kunnen de Grieken het ook helemaal niet zelf oplossen; ze missen de competentie; het zit niet in de cultuur. Je ziet het gewoon aan hoe men met het eigen land omgaat; het is overal een zooitje; onderhoud wordt niet gepleegd.
Mijn hart huilt een beetje want je voelt gewoon of het nou linksom gaat of rechtsom, het wordt gewoon niks en ik vind het al met al zo'n prettig land en zie het niet graag naar de verdommenis gaan. Zal ook wel niet gebeuren want ze zijn individueel ongetwijfeld verdomd handig, maar welvaart zit er voor de Grieken niet in op deze manier.
Ik was rond de middag weer terug in het hotel, rugzak weer ingepakt en de hele middag aan het zwembad gezeten met een biertje. Om 16.30 werden we keurig met de bus opgehaald en om middernacht was ik weer in Bilthoven. Ben direct naar het huis van Roos gegaan; daar is het koeler dan bij mij op de flat en ik heb heerlijk geslapen.

02 juli 2015

Beetje hees

Er stroomt nog best wat water door het beekje
Zo, het zit er bijna op; vandaag alweer de laatste gehele dag, morgen weer terug naar huis. Was wel raar zo in m'n eentje; ik heb nauwelijks iemand gesproken, feitelijk helemaal niemand afgezien van Roos de eerste dag dat ik hier was en dan aan de telefoon natuurlijk. We hadden afgesproken dat ik vanmorgen weer zou bellen; dat heb ik gedaan maar eerst hadden we uitvoerig gechat; wat is dat toch plezierig die moderne communicatiemiddelen en goede WiFi op de hotelkamer.
Terwijl ik met Roos sprak merkte ik dat mijn stem gewoon hees was; ik heb zo ontzettend weinig gesproken dat m'n stem weer op gang moest komen. En niet te geloven, terwijl ik met Roos "aan de lijn" was hoorde ik piepjes van een tweede gesprek en ja hoor, zoon Peter had in die tussentijd gebeld, dus weer aan de praat; mijn stem raakte weer enigszins gesmeerd. Daarna welgemutst aan de wandel en vooral ook aan de kijker. Rustig naar het beekje gewandeld; eigenlijk stroomt er nog best flink water uit de ongetwijfeld flink droge bergen; het land lijkt zich wel uit te persen. De vissen varen er wel bij en daardoor ook de vogels die weer van die vis leven.
Jagende zwarte ooievaar
Foto: Hans van Zummeren
Zo zag ik een jagende zwarte ooievaar, dat is toch wel het voordeel van geduld betrachten, ik hield hem langdurig in mijn vizier. En zo zag ik hem een forse vis vangen die hij tot mijn verbazing geheel levend al kronkelend naar binnen werkte. Ik dacht dat hij wel voor een hele dag genoeg had, maar nee hoor, hij ging lekker door en met die rare lange poten, vleugels en snavel ving hij in no time nog twee redelijk grote vissen en slokte die levend en wel naar binnen; geweldig gezicht!
Even verderop nog een bontbek(?)plevier. Bij de overgang heb ik alle tijd genomen om te observeren; zich badende mussen, een drietal jonge waterhoentjes, honderden visjes/vissen die zich tegoed deden aan de alggroei op de stenen, kikkers in alle maten en fascinerend gedrag van libelles; twee oeverlibelles in copulo vlogen wat heen en weer en lieten elkaar plotseling weer los waarna het bruine wijfje eieren ging leggen in het water, zo ongeveer iedere seconde een eitje; het blauwe mannetje hield fanatiek de wacht en verjoeg iedere libel die in de buurt kwam van het eierleggende vrouwtje, zelfs die van een andere soort. Kennelijk was het vrouwtje nog bijzonder aantrekkelijk want er waren voortdurend manlijke oeverlibelles die haar probeerden te benaderen. Op zeker moment was ze uitgelegd en vloog weg waarna er onmiddellijk weer een kandidaat voor de copulatie was. Zo gaat dat in de insectenwereld; weinig romantiek.
Even later kwam er een stel fietsers bij het oversteekplekje; een stel NLers en daarmee kwam ik aan de praat; mijn stemoefening ging gewoon door. Later aan het zwembad, het moest toch niet gekker worden heb ik weer uitgebreid zitten praten. Moet morgen terug in NL weer helemaal goed gaan; mijn heesheid is inmiddels verdwenen.

01 juli 2015

Rotsklevers bij het Metochi klooster

Rotsklever
Foto: Hans van Zummeren
Had ik gisteren tegen Roos en een paar vrienden wat lopen zeurpieten over dat ik me eigenlijk maar een beetje verveelde zo'n week in m'n eentje hier op Lesbos daar heb ik vandaag een heerlijke dag gehad en niet omdat ik me met anderen heb vermaakt, maar gewoon in m'n uppie. Ik heb me gewoon bij elkaar gepakt en me afgevraagd waarom ik niet gewoon van een daggie wandelen met de kijker kon genieten. Want daar zat hem toch vooral de kneep; er zitten geen bijzondere vogels en daar had ik wel op gerekend, maar er zitten er wel een paar. En als ik thuis ben en ik ga een drietje met de verrekijker wandelen dan zie ik ook alleen maar bekende vogels en zelden of nooit een nieuwe soort. En dat vind ik toch ook leuk.
Maar de dag begon wel gezellig hoor; na het ontbijt lekker met Roos zitten chatten. Daarna fruit ingepakt voor onderweg en veel water meegenomen om te drinken en om m'n zonnehoedje nat te houden; is nog steeds het oude zonnehoedje van m'n vader maar functioneert nog prima.
Een nest met vier jonge ooievaars
Kennelijk is Lesbos een waterrijk eiland want de landbouw sproeit volop terwijl het land gortdroog is. Het was me al opgevallen dat de beekjes ook nog steeds stromen, zij het met aanzienlijk minder water dan twee maanden geleden. Maar van dat bevloeiingswater kon ik onderweg m'n hoedje een paar keer goed nat maken; was echt nodig want het was snoeiheet. En onderweg zag ik gaaien en puttertjes en veel mussen bij de boerderijen. Wat je bij het vogelen vooral moet hebben is geduld en daar heb ik erg weinig van meegekregen. Maar als je geduld betracht, dan komt er toch best wel wat voorbij. Daarbij moest ik vooral aan Adriaan denken, die rustig een kwartier blijft wachten voor als er iets voorbij kan komen. Ik had een uitgelezen plekje met vrij uitzicht, staand onder een boom dus in de schaduw en de zon achter. Ik nam alle tijd om eens rstig te gaan kijken; plotseling een schaduw, die zag ik nog eerder dan de zwarte ooievaar die over kwam zeilen; pracht gezicht.
In de buurt van het Metochi klooster, bij de rotsen zag ik een tweetal rotsklevers, waarschijnlijk jongen. Lijken wel spechten net als de boomklever die ook wel de blauwe specht wordt genoemd. Deed me veel plezier. Daarbij zag ik nog meer vogels die ik niet kon duiden, maar mijn dag kon niet meer stuk. Weer heerlijk zitten relaxen bij het klooster op het bekende plekje met de makkelijke stoelen. En toen de terugweg. M'n water begon wat op te raken, maar gelukkig kon ik m'n hoedje wel nat maken bij de landbouw plekken. Laatste rest water opgedronken bij het kerkje en toen het laatste stuk naar het dorp. Daar heb ik een lunch genomen met een grote fles water erbij, 1,5 liter en die is bijna op gegaan. Ik voel dorst niet zo gauw, maar dat had ik toch wel.
In het hotel eerst ondergoed uitgewassen en toen lekker gezwommen om af te koelen. Terwijl ik op de stretcher lag uit te rusten - ik viel zelfs even in slaap - realiseerde ik me dat de meeste van de mensen om me heen zich echt moesten vervelen; die zitten de godganse dag bij dat zembad en dat iedere dag. Daar zou ik knettergek van worden.
Eigen fotootje van de conjunctie een dag later gemaakt
Op de Facebook pagina van Liza P. zag ik dat er vanavond een conjunctie van de aarde met Venus en Jupiter zichtbaar zou worden. En inderdaad, zo om half negen zag ik beide, vlakbij elkaar staan, de grote heldere Venus en de veel grotere, maar kleiner schijnende gasreus Jupiter; een bijzonder verschijnsel!
Foto van de rotsklever met toestemming ter beschikking gesteld door Hans van Zummeren

30 juni 2015

Fruit eten op Lesbos

Een wat zielig perzikboompje
Een paar weken geleden las ik in de Metro, het lijfblad van treinreizend NL dat iemand in vrij korte tijd was afgevallen door in zijn dagelijks dieet veel fruit te consumeren i.p.v. calorierijkere voedingsmiddelen. Nou herinner ik me dat ik in 2003, toen ik ook door veel te bewegen en minder caloriën in te nemen ruim 10 kg ben afgevallen veel fruit heb gegeten vooral als maagvulling. Sinds ik dat Metro-artikel heb gelezen heb ik mijn fruitconsumptie fors toe doen nemen, niet in de laatste plaats omdat ik fruit eigenlijk best heel lekker vind. Maar hier op Lesbos is het werkelijk een feest om fruit te eten; rijpe perziken, ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst een rijpe perzik heb gegeten. Ik ken ze alleen maar als onrijpe, zure krengen die als je ze bewaart eerder verrot zijn dan rijp. Maar ook abrikozen en natuurlijk volop kersen. Ik smul ervan en laat idd af en toe een maaltijd achterwege die ik dan vervang voor fruit (met een stukje baklava, dat wel).

PS Ik heb deze week perziken gekocht bij Albert Heijn als gevolg van hun elektronische advertentie. Ze waren behoorlijk hard, maar na een paar dagen liggen in het ochtendzonnetje waren ze zacht en rijp geworden en smaken uitstekend!

29 juni 2015

En wat nu?

Griekenland ten tijde van de
Peloponnesische oorlog
Gek hoor, zit ik hier in het mij zo vertrouwde hotel Pasiphae op Lesbos, Griekenland, rolt plotseling de Europese problematiek over je ontbijttafel. Roos had mij al gezegd, toen ik haar zaterdagmorgen vroeg aan de telefoon had dat er geen accoord was tussen de Europese financiële instellingen en de Griekse regering omtrent de aanpak van de Griekse schuldenlast. Derhalve zal de toegezegde 7 miljard euro niet ter beschikking worden gesteld en zou Griekenland failiet zijn, althans voor zover een autonome staat failliet genoemd kan worden.
Vanmorgen bij het ontbijt probeerde de hoteleigenaar de gasten enigszins gerust te stellen; de pin-automaten blijven voor buitenlanders geopend. Maar verder zijn de banken buiten werking; voor de Griekse economie een ramp natuurlijk want hoe kun je een economie nou alleen met cashgeld draaiend houden. Hij vroeg ons ook om zo'n 10 euro per dag te besteden in restaurant of bar opdat de nodige inkopen gedaan zouden kunnen worden. Eén van de gasten stelde al smalend voor om met de pet rond te gaan.
Zo ligt het er al tijden bij. Dat is echt Grieks.
Ik zat het zo eens aan te kijken; al die volgevreten westeuropeanen, ongeneerd met korte broeken en shirtjes over vette penzen die zich vol zitten te vreten en de hele dag liggen te luieren in de zon en daar tegenover dit vriendelijke Griekse volk met de hun eigen cultuur en mentaliteit die hun weg niet weten te vinden in de moderne wereldeconomie. Bondjes smeden en proberen om handig af te zijn en vooral voor eigen familie/dorp/eiland en vooral niet voor het landelijk collectief; dat is de cultuur, uiteraard gevormd in al die duizenden jaren dat Griekenland een eilandenstaat/stadsstaat was die slechts tot gezamenlijke actie overging als er een vijand van buiten kwam. De Perzen hebben dat ondervonden, denk maar aan de slag bij Thermopylae en Marathon, maar denk ook aan de Peloponnesische oorlog, zo fraai beschreven door Thucidides waarbij de stadsstaten elkaar te lijf gingen. Wij platlanders c.q. westeuropeanen hebben door de structuur van ons landschap zo'n andere cultuur en mentaliteit dat we de houding van de Grieken niet kunnen begrijpen.
En dan lees je in het nieuws en op Internet waarschuwingen voor diefstal en hoe je je daar als toerist tegen moet wapenen door je geld over het gezelschap te verdelen en kluisjes te gebruiken. Mijn hart huilt als ik dat lees. Jan van Lent, al jaren woonachtig hier op Lesbos meldde niet alleen: "Een Griek loopt niet", maar tevens: "Een Griek steelt niet". Hij liet zijn auto altijd gewoon van slot af ook al zat er dure fotoapparatuur in en hij was nog nooit bestolen.
En nu drijft de Griekse regering haar bevolking het bos in door haar als voorkeur aan te geven dat zij zich tegen het plan van de Europese geldschieters moet keren; hoe denkt men dan dat er een uitweg moet komen? Ik zou het betreuren als Griekenland de Eurozone uit zou gaan, nog wel het land waar Europa haar naam aan te danken heeft. Bondjes sluiten is de Grieken niet vreemd; wie weet aan welke borst ze zich nu willen gaan koesteren. Ik hoop maar dat de bevolking eieren voor haar geld kiest en niet de gewenste koers van haar regering zal volgen want dat betekent een doodlopende weg. We zullen zien.
En ondertussen verveel ik me rot zo in m'n eentje; kom ik ook eens aan lezen toe har har.
Plaatje afkomstig van deze site.

28 juni 2015

Een internationaal gezelschap

Genoeglijk converserend internationaal gezelschap
Tot mijn genoegen heb ik hier op de kamer in hotel Pasiphae een goed Wifi signaal; dan merk je hoe belangrijk Internet geworden is in ons dagelijks leven. Zelfs als je op vakantie bent wil je toch even contact met "thuis", je e-mailtjes uitlezen en even chatten, blog bijwerken. Zeker wanneer je in je eentje bent zoals ik nu op Lesbos dan is het fijn.
Gisteravond, maar ook vanmorgen nog even gezellig met Roos gechat. Zij raadde mij aan om vandaag richting het Metochi klooster te gaan. Dat had ik zelf ook al gedacht; zo veel keus heb je ook niet hier vanuit Skala Kalloni als je niet bent geautomobiliseerd.
Het was niet zo heel heet vandaag, er stond een lekker windje dus lekker gewandeld en onderweg vogels gekeken; er zit niet veel; gelukkig zag ik een stel puttertjes, met hun felle kleuren altijd een feest om die te zien en te horen met hun vrolijk, rommelig deuntje. Door het boerenland waar je hooguit een enkele auto tegenkomt en over het door Roos en mij gedoopt klauwierenlaantje naar het klooster.
Merkwaardig genoeg kun je daar zonder dat er iemand nota van je neemt naar binnen lopen en gaan zitten in de luie stoelen die op de vermoeide wandelaar lijken te wachten. Er zaten jonge mensen aan een lange tafel te eten en ik zat even verderop van het uitzicht en van het geroezemoes te genieten. Er werd Engels gesproken maar hoorbaar was dat er veel niet-nativespeakers bij waren. Allerlei accenten, duidelijk mensen uit Spanje, uit een aziatisch land en een mevrouw hoorde ik zeggen dat ze uit Russia kwam. En natuurlijk ook echte engelsen.
Het geheel kwam mij zo wenselijk en zo harmonieus voor; de Europese familie bij elkaar aan tafel en dat op de vooravond van het financiële failliet van Griekenland op een eiland dat overstroomd wordt door niet-Europese vluchtelingen. Deed me zo denken aan de wens die Churchill na WO II heeft uitgesproken n.a.v. het initiatief van de Franse regering om een conferentie te beleggen over de mogelijkheid van Europese samenwerking, die haar gestalte zou krijgen via de EGKS, via de EEG in de huidige Europese gemeenschap.
Ik kon het niet laten om van dit gezelschap een foto te schieten. Zodra ik weer thuis ben zal ik die zo harmonieuze foto plaatsen.

27 juni 2015

Een ode aan Winston Churchill

Op weg naar Lesbos, afgelopen vrijdag was ik begonnen aan het boek "De Churchill factor" van de pen van Boris Johnson. Ik heb het vanavond uitgelezen; overdreven Brits subjectief, maar wel heel informatief en leuk om te lezen. Als lezer moet je wel kritisch zijn met dit boek.
Boris troont de lezer mee op een soort bedevaartstocht langs alle plekken - althans in de UK - waar voor Winston belangrijke gebeurtenissen plaatsvonden zoals de plek waar hij werd geboren, waar hij schilderde en waar hij werd begraven. En natuurlijk de plekken waar hij de politiek bedreef, waar hij zijn land leidde in de bloedige WO II. En daartussen vertelt de schrijver over het onwaarschijnlijke doorzettingsvermogen, overtuigingsvermogen en werklust van deze levensgenieter; Churchill was verzot op lekker eten en vooral drinken en vergeet niet zijn legendarisch sigarenverbruik; geschat wordt dat hij in zijn lange leven 250.000 sigaren rookte; hij schijnt ze meestal niet volledig op te hebben gerookt en gaf de enorme peuken o.a. aan zijn tuinman. De schrijver adoreert zijn onderwerp duidelijk maar is ook duidelijk in het wijzen op de fouten; Gallipoli in WO I met name, maar veel meer dan dat.
Het charmeoffensief waarmee hij de VS WO II in wist te slepen. Staat ontzettend leuk beschreven in de Lanny Budd serie van Upton Sinclair; een anecdotisch verhaal betreft Churchill in een soort babydoll en zelfs in z'n blootje bij de president van de VS. Vergelijkbaar schrijft ook Boris Johnson over deze merkwaardige gebeurtenis.
Wonderlijk Brits is de wijze waarop de auteur volledig voorbijgaat aan de doorslaggevende rol die de VS hebben gespeeld bij het beëindigen van WO I; hij doet alsof het om een overwinning van de UK gaat, terwijl zonder dat ingrijpen die oorlog waarschijnlijk als een nachtkaars was uitgegaan en Europa een onbekende toekomst tegemoet was gegaan met louter verliezers.
Terwijl ik het boek las kreeg de figuur Churchill voor mij wel meer profiel; natuurlijk was mij wel bekend dat hij jarenlang, vanaf 1930 al, het gevaar van Nazi Duitsland had onderkend i.t.t. veel van de politieke zegslieden in de UK. Maar hij was meer dan dat; het gedachtengoed van een verlicht liberaal als onze Rudolf Thorbecke maakt toch ook deel uit van zijn profiel en dat waardeer ik wel heel bijzonder in deze ijzervreter die merkwaardig genoeg ook het plan had bedacht om na WO II met de restanten van de Wehrmacht door te stoten als een soort afsluiting van de tweede WO en de Sovjet Unie te verslaan?! En dat terwijl die zelfde Sovjet Unie - je kunt over het systeem denken wat je wilt - wel het leeuwendeel van de gevechtskracht had geleverd om Hitler-Duitsland op de knieën te krijgen. Niet zo fris eigenlijk. Maar minimumloon, maximale werktijden, theepauzes voor de werkenden zijn ook producten van Winston.
Buste van Napoleon stond op de werkplek van
Churchill?!
Johnson eindigt ermee dat de wereld er zonder Churchill heel anders zou hebben uitgezien. Dat is ongetwijfeld waar, maar dat geldt voor vele personen, ook voor de terecht zo verfoeide Stalin en voor Hitler, voor Roosevelt en niet minder voor de dappere piloten, soldaten en noem maar op. En denk eens aan Bismarck en niet te vergeten Napoleon, toch feitelijk de grote aanstichter, historisch gesproken van de 200 jarige vijandschap tussen Frankrijk en Duitsland; Napoleon, kennelijk het grote voorbeeld voor Winston Churchill want hij had van deze zelf benoemde keizer een buste op zijn werkplek. Dat kon ik echt niet rijmen; zal wel aan mij liggen.

26 juni 2015

Ongewassen en toch fris

Onder deze omineuze titel las ik een artikel in de Elsevier (december 2011); een beweging in Amerika met de naam "The Great Unwashed" bestaat uit mensen die niet dagelijks douchen en nooit shampoo of zeep gebruiken en ook de deodorant laten staan. Tja, ik zou zeggen, die in hoge mate leven zoals we dat hier in NL tot de jaren vijftig vrijwel allemaal deden. In de woonhuizen van die tijd bevond zich veelal helemaal geen douche; in veel huizen was slechts één kraan in de keuken.
Sinds een jaar of twee heb ik het gebruik van zeep ook afgezworen en deo gebruik ik niet meer sinds ik gestopt ben met werken. En sinds een jaar gebruik ik zelfs geen tandpasta meer. Merkwaardig genoeg heb ik gemerkt dat ik m'n kleren zelfs langer kan dragen dan in de tijd dat ik me nog met zeep waste; je gaat gewoon minder stinken door de zeep en de deo af te zweren; de cosmetica-industrie lijkt ons wel een loer te draaien en "we" hollen er achteraan. Nou ja, ik niet dus, ben altijd al tegendraads geweest.
Ik sta wel eens met verbazing in de fitness kleedkamer; de mannen staan zich onder de douche met volop zeep te wassen alsof ze in de mijnen hebben gewerkt en na het wassen spuiten ze kwistig in het rond met de deobussen; ik ervaar dat laatste als een akelige kunstmatige parfumlucht, net als die van de blikjes met die opwekkende frisdrankjes.
Tanden poetsen gaat prima met een stevige borstel en natuurlijk tandenstokers; dan haal je de narigheid optimaal tussen je tanden en kiezen vandaan zodat je niet uit je mond gaat ruiken. Je smaakgevoel verbetert; vers sinaasappelsap smaakt vreselijk na het gebruik van tandpasta, maar prima als je dat achterwege laat voor je ontbijt. Ja, ja natuurlijk moet je je tanden ook pas nà je ontbijt poetsen; je hebt gelijk oplettende lezer!
Mijn voorkeur gaat altijd uit naar zo natuurlijk mogelijk leven, dus leven zoals dat hoort bij ons verleden en daar hoort geen zeep, deo of ingeblikt voedsel bij. Wel lekker wassen met/onder stromend water; ik vind het heerlijk om na inspanning onder de warme douche te staan; ik begrijp daarom ook niet goed waarom The Great Unwashed beweging de verworvenheid van het stortbad van zich werpt; wassen met schoon water is toch prima!
Aan het eind van het artikel in Elsevier schrijft een dermatoloog: Citaat:
Wassen is een ondersteunende handeling. Het is eigenlijk net als tandenpoetsen. Je gaat er niet dood aan als je het niet doet, maar het verhoogt wel de kwaliteit van leven". Einde citaat
Met die uitspraak ben ik het op grond van mijn ervaring niet eens. Juist het achterwege laten van al die aangeprate onzin verhoogt de kwaliteit van je leven; het is maar wat je wilt geloven.

25 juni 2015

De snor, de sprinkhaanzanger en de ekster

De snor

Een betere titel voor deze blog zou zijn: "landelijke gehoortest als marketing-instrument". Natuurlijk had ik dat vermoeden al, maar ik wilde het bevestigd hebben. Degenen die mij kennen zullen zich realiseren dat ik nooit aan een "preventief bevolkingsonderzoek" deel zou nemen; daarom is het feit dat ik überhaupt de envelop open maakte waarop een landelijk onderzoek in de vorm van een gratis gehoortest werd aangeboden al een veeg teken; ik wilde wel eens meemaken wat dit allemaal om het lijf had.
Afgezien dat ik heel hoge geluiden niet meer hoor, zoals het geluid van de krekels en sprinkhanen in het veld, het knetterhoge geluid van de snor en de sprinkhaanzanger, twee vogels van rietlanden heb ik geen echte problemen met mijn gehoor. Een enkele keer hoor ik de huisbel niet of het belletje van mijn fornuis, maar dat is slechts als ik bezoek heb en het rumoerig is in de flat - of misschien dat ik het niet hoor maar de anderen wel har har - maar hinderen doet het mij niet. In een gesprek moet ik misschien wel eens vragen: "wat zeg je", maar dat ervaar ik niet als hinderlijk; hoort bij het ouder worden net als dat je veel eerder buiten adem bent wanneer je gaat hollen in vergelijking met je jonge jaren. Je kunt toch niet eeuwig jong blijven?!
Sprinkhaanzanger
M'n persoonsgegevens (lees klantgegevens sic) werden in de administratie gezet en de gehoortest werd afgenomen en natuurlijk werd geconstateerd dat de hoge tonen hun grens kenden; lager dan gemiddeld van goed horenden, waarschijnlijk gewoon jongere mensen. Woorden als "niet ernstig" en "als het ernstiger wordt" en "toch wel binnen twee jaar opnieuw controleren" vielen.
Het betrof uiteraard helemaal geen bevolkingsonderzoek; het was een oproep, gegenereerd vanuit een gekocht naam-  en adressenbestand en was geïnitieerd door de marketing afdeling van de betreffende organisatie. Dat is op zich natuurlijk wel een kwalijke zaak dat "ergens" een bestand van oudere personen gekocht kan worden voor volstrekt andere doelen dan waarvoor het betreffend bestand werd opgebouwd. Nou ja, daar lig ik niet wakker van; ik heb genoeg kritisch vermogen om dit soort marketing-achtige zaken te onderkennen. Wèl vraag ik mij af of de doelstellingen van het werkelijke bevolkingsonderzoek naar weet ik wat voor aandoeningen op andere motieven wordt geïnitieerd. Hoewel ik bepaald geen voorstander ben van bevolkingsonderzoek dat zich niet verstaat met de regels van Wilson en Jungner hoop ik toch wel dat deze op zuivere motieven en niet op winstbejag is gestoeld.
De luidrustige ekster. Hoor je overal bovenuit!
Zodra ik het geluid van de ekster niet meer hoor is het laat genoeg om over te gaan tot een hoortoestel; voor die tijd behelp ik me wel met wat ik van m'n moeder heb meegekregen; misschien wel rustig als je al die herrie niet meer hoeft te horen toch?
Dit zijn nou typisch de kostendrivers van de "gezondheidszorg", hierdoor wordt deze duurder en duurder want de "verzekering" betaalt en de cliënt wordt patiënt en denkt dat hij/zij er beter van wordt. Die collectieve financiering is de pest voor dit soort zaken.
Zie voor de foto's de schitterende vogelfotosite van Hans van Zummeren.

24 juni 2015

Polderpaden, een revelatie!

Een impressie van het polderpad
Vandaag met Huib en Roos gewandeld van Woerden naar Gouda. Hoe hij het voor elkaar krijgt is me een raadsel maar Huib weet ontzettend vaak verrassend mooie wandelpaden op te sporen op Internet in gebieden die ik vaak al decennia lang ken, zo ook vandaag; m'n complimenten amice.
Het eerste stuk door Woerden was niet zo verrassend, maar de wandeling werd allengs fraaier; vanaf Papekop was het werkelijk fantastisch. Het begon al met een bankje dat geheel overgroeid was maar nog goed bruikbaar en vandaaruit liep een pad dat zo te zien nauwelijks wordt belopen. Kom daar maar eens om zo middenin de randstad. Ik wist werkelijk niet wat ik meemaakte zo fraai. Prachtige sloten, uitzichten, vogels, insecten. Uiteindelijk kwamen we bij de (Dubbele?) Wiericke en liep het pad naar Hoogebrug; onder het spoor door en dan via de Tiendweg die we al enkele malen hebben gelopen door naar station Gouda Goverwelle.
Zo, we zijn er bijna; nog even de tiendweg
We waren er ruim voor vieren zodat we op tijd konden inchecken met ons Dalvrij Abonnement.
Jammer maar helaas; mijn chipkaart weigerde dienst. Hij ziet er ook wel wat sleets uit; tijdens het wandelen heb ik hem vaak in de broekzak samen met m'n huissleutels en dat is de trouwe electronica kennelijk funest geworden. Ik sprak de conducteur aan. Met enige moeite kon hij nog constateren dat ik inderdaad een Dalvrij abonnement had en hij gaf mij aanwijzingen hoe ik e.e.a. weer voor elkaar kon krijgen. En dat liep toch gesmeerd! Complimenten aan de NS.
Eerst vroeg ik aan zo'n klein informatieloket wat ik moest doen; de dame hielp mij voortreffelijk, gaf mij zelfs een niet-persoonlijke chipkaart kado; daarmee moest ik mij vervoegen bij het loket. Aldaar kreeg ik een formulier om een nieuwe persoonlijke OV-chipkaart aan te vragen maar werd tevens op de kado gekregen kaart een tijdelijk abonnement geplaatst inclusief mijn tegoed. Dat is nog eens service!! Vergelijk dat eens met die idioot gisteren in de bus op Texel.
Binnen een week krijg ik een nieuwe persoonlijke OV-chipkaart opgestuurd.

23 juni 2015

Voor het laatst naar Texel?

Cyria bestudeert de dienstregeling van bus 28
Vandaag hebben Cyria en ik ondanks het niet zo beste weer een vogel/wandeltocht gemaakt op Texel. Ik zat al om 6.15 in de trein en Cyria om 7.15; in Alkmaar ontmoetten we elkaar. We kwamen vroeg aan in Den Helder en liepen naar de boot. Keurig om 9.30 vertrok die en even later stonden we op de bushalte. Maar ik had buiten de waard gerekend; het OV op Texel is nogal grondig gereorganiseerd en niet ten goede van de wandelaar of misschien wel überhaupt voor de OV-reiziger; iedereen moppert erover. Er stond slechts een klein busje op de halte, een zgn. Texel hopper. Ik vroeg waar die naar toe zou rijden - we wilden naar de Waddenkant van Texel, halte Prins Hendrik -; de chauffeur had er kennelijk een sardonisch genoegen in dat wij van zijn diensten geen gebruik konden maken want hij lachte smalend dat we hadden moeten reserveren en tevoren een kaartje hadden moeten kopen. Het is dat ik zo'n rustig karakter heb anders had ik hem voor z'n smoel getimmerd. Informatie ho maar.
Er was niemand van de busmaatschappij in het belendend hokje; kortom we snapten er niets van en probeerden tevergeefs informatie te vinden. Kennelijk waren we niet de eerste reizigers die dat overkwam, want er kwam hulp. Een taxichauffeur maakte ons duidelijk hoe het OV op texel tegenwoordig is geregeld; misschien handig voor mensen die tevoren precies weten hoe laat ze van een halte willen vertrekken, maar voor wandelaars niet meer te gebruiken. Overigens vonden de buschauffeurs die we later zouden spreken het nieuwe systeem ook een ramp voor reiziger maar ook voor de chauffeurs zelf. Zal wel weer verdwijnen na de proeftijd van 2 jaar; zo lang wacht ik wel.
We hebben uiteindelijk maar van de diensten van de taxi gebruik gemaakt; hij zette ons keurig af bij het eerste vogelplekje; er zaten meeuwen en grote sterns, een stel kluten, een tureluur. Het waaide zo hard dat het moeilijk was om de vogels goed in beeld te krijgen; het was ook koud. Na een kwartiertje liepen we door naar het volgende reservaatje; daar zaten helemaal geen vogels. Toen besloten we maar om te switchen naar wandelen en hebben we door het fraaie maar koude en winderige landschap gelopen richting Den Burgh. Lekker harinkie gescoord en toen bus 28 genomen; die rijdt gelukkig nog wel op dienstregeling en zonder reservering en bracht ons zelfs via de boot direct naar station Den Helder waar de intercity al klaar stond.
Maar het is de vraag of ik met dit onhandige OV nog wel naar Texel wil; ik vermoed zo dat het wel eens de laatste keer kon zijn geweest; de duinen en strand elders zijn ook fraai.

22 juni 2015

Ravelstein

Volgens een column in de Elsevier zou in het min of meer als museum ingerichte huis van wijlen Pim Fortuijn een stukgelezen exemplaar liggen van dit boek: Ravelstein, van Nobelprijs winnaar Saul Bellow. Het boek beschrijft op onnavolgbare wijze het tot stand komen van de biografie van de beste vriend van Bellow zelf; een flamboyante geleerde, extravagant en naar duidelijk wordt in het boek, lijdend aan AIDS.
Het boek beschrijft de vriendschap tussen de twee mannen, maar en passant ook de hele social circle waarin zij zich bevinden en ondertussen ook het ten uitvoer brengen van de wens van de vriend dat Bellow, die in het boek Chick wordt genoemd de biografie zal schrijven. En het boek vormt daarmee de biografie maar veel meer dan dat.
Het lijkt een beetje geschreven naar de vorm van de Odysseia: "Muze, begin maar ergens". Net een schilderij waarin de schilder telkens een deel van het proces maar ook van de invulling van het schilderij volbrengt; je ziet het verhaal, de biografie steeds duidelijker vorm krijgen. Onnavolgbaar goed geschreven; ik heb het dan ook in één adem uitgelezen.
Even vreesde ik dat ik het niet voor elkaar zou krijgen om alle boeken die ik bij de bieb had besteld ook weg zou kunnen lezen, maar na "de Bonobo's .." van Frans de Waal en het boek over de drijfveren van soldaten in oorlogssituaties en dan nu Ravelstein wacht nog slechts een boek over Spinoza om ter hand te worden genomen. Wat vind ik lezen toch een fijne uitdaging voor de geest!