St Jacobsvlinder en St Jacobskruiskruid

Lakevelders herkauwend tussen het St Jacobskruiskruid

Boeren hebben een hekel aan Jacobskruiskruid in hun land; het is giftig voor het vee. Nu staan er hier achter in het Houdringhebos Lakenvelder koeien in een weiland vol met St Jacobskruiskruid; het staat keurig rechtop in bloei omdat de koeien er geen hap van eten. De koeien liggen gewoonlijk heerlijk te herkauwen in een veld met hoog opgeschoten Jacobskruiskruid. Maar staat het in een weiland waarvan het gras moet worden gehooid dan is het goed mis want de koeien eten het ongemerkt wel wanneer het tussen het hooi zit met alle gevolgen van dien.
Het Jacobskruiskruid is dus behoorlijk giftig. De enige die daar profijt van heeft is de St Jacobsvlinder en natuurlijk de vreetmachine die bij deze vlinder hoort, de opvallend geel-zwart gestreepte St Jacobsrups. Beide zijn giftig; het gif dat de rups binnen krijgt bij het vreten van de bladeren gaat bij het verpoppen gewoon over naar de vlinder. Wat je vaak ziet in de natuur (denk maar aan de fel gekleurde gifkikkers uit het tropisch oerwoud) is dat giftige dieren opvallend gekleurd zijn. De St Jacobsvlinder is prachtig rood gekleurd en valt dus goed op (alleen wat minder tussen de aardbeien har har).

St Jacobsvlinder

Vorig jaar was me al opgevallen dat de rupsen lang niet overal op de waardplant voorkomen. Ook dit jaar vond ik ze toch vooral op de plekken waar ze vorig jaar ook zaten. Reden voor enigszins systematisch onderzoek. Op de plekken waar ze veel voorkomen, zitten de rupsen ook niet op iedere plant; er zijn dan ook plekjes waar geen rups te bekennen is. Op de plek waar ik vorig jaar niets heb gezien en dit jaar eigenlijk ook nog niet vond ik op 2 planten toch enkele rupsen. Dus een absoluut verschil kon ik niet waarnemen. Daarentegen had ik de indruk dat op de plaatsen zonder rupsen de planten er veel beter bij stonden. Het één kan heel goed het ander veroorzaken natuurlijk; zonder vraat, grotere planten. Maar ook omgekeerd misschien; grotere, vitale planten produceren meer gif; kunnen meer in de gifproductie investeren en zijn daarom resistenter zodat er minder rupsen op kunnen groeien.
Een echt verschil in de twee locaties betrof de begrazing; daar waar de koeien liepen en dus flink werd gemest, was de waardplant overvloedig en met stevige planten aanwezig. Het leek ook wel of de grond vochtiger bleef, althans het vocht beter vast hield.
De twee gebieden grenzen aan elkaar; ik heb juist op het grensgebied intensief gezocht en geen enkele rups kunnen vinden. Ik zal het eens voorleggen aan Frits B, vlinder deskundige bij uitstek.
En Frits zei het volgende, waarvoor dank:


Je verhaal is geheel correct. Ik kan er nog aan toevoegen dat er op de universiteit van Leiden grootscheeps onderzoek aan is gedaan, maar jouw waarnemingen passen geheel in de onderzoeksresultaten. Het gif van jacobskruiskruid is een mengsel van verschillende pyrrolizidine-alkaloïden en de aanmaak van alkaloïden door de plant wordt nogal gestuurd door het stikstofgehalte in de bodem. Precies zoals jij dat vermoedt. De grap is de jacobsvlinder zelf het gif benut voor eigen bescherming, maar er niet tegen kan als er heel veel van zit in de plant. 

Hutje van de dronken muis

Hier onder dit bankje stond een bierblikje
te bewegen. Er zat een dronken muis in?!

Het is zeker tien jaar geleden dat ik hier in dit hutje bij Monschau met Dick wat zat te zitten. Misschien schuilden we, misschien gingen we wat eten, in ieder geval zaten we hier rustig. Er stond nogal wat rotzooi van feestvierders; zakken van chips en dergelijke, lege flessen en blikjes, sigarettenpeuken en wat er nog meer aan onsmakelijks bij festiviteiten naar binnen wordt geschoven.
Plotseling zag ik één van de blikjes bewegen en ik moest erg lachen; het deed me in eerste instantie aan een tekenfilm denken waarin van die idiote dingen gebeuren. Maar direct realiseerde ik me dat er een beest in het blikje moest zitten. En ja hoor, ik duwde het blikje voorzichtig om met m'n voet (held!) en daar kwam een muis uit het drinkgaatje gewaggeld. Haren opgezet; hij was zo dronken als een muis maar kan zijn. Langzaam drentelde hij de open lucht in, ons lachend achter latend.
Sinds die tijd heet deze schuilplek "het hutje van de dronken muis".

Door de regen naar Monschau

Gisteren heb ik eerst Roos uitgezwaaid; ze ging bij eerste gelegenheid terug om haar bejaarde moeder te bezoeken. Ik zou de wandeling van Simmerath naar Monschau, mijn favorietje in m'n eentje gaan doen; Roos had deze vrijdag al gelopen, vandaar. Verder dreigde het een regenachtige dag te worden; nou, dat zou ik inderdaad gaan ervaren.

Roos stapt in de bus op weg naar Aachen

Ik ging welgemoed op weg; via het Hotel zur Post en het beeldje van de landman langs de hoofdweg en richting van het Tiefenbachtal. Voorzichtig vanwege de gladheid naar beneden geschuifeld en bij de asfaltweg linksaf, door het dal van de Tiefenbach.
Ook daar weer een teken van de oorlog: een Amerikaanse familie die de dood van een familielid van een blijvende herinnering wil voorzien; een kruis met een tekst van memorie. Trieste gedachte dat zo'n jonge knul hier moest omkomen in een vuurgevecht met vele anderen natuurlijk, maar zijn naam is aan deze plek verbonden.
Verder gelopen en erg genoten van de uitzichten die toch iedere keer weer anders zijn. Het pad voert voor een belangrijk deel langs de Mathias weg van de Eifelverein, aangegeven met dichte driehoekjes. Het begon te regenen, steeds harder en harder. Bij een bosje van groot hoefblad klonk de regen zo luid op de bladeren dat ik er een filmpje van heb gemaakt. Natuurlijk loop ik liever bij mooi weer, maar de regen viel rechtstandig naar beneden door gebrek aan wind en dan kun je prima lopen met paraplu, zeker met zo'n fraaie stormparaplu zoals ik die van mijn schoonzus heb gekregen, nog dank daarvoor Thea!
Uiteindelijk bereikte ik het dal van de Ruhr en de brug over de Ruhr en toen weer stijl omhoog naar Dedenborn, een klein plaatsje waar je eventueel in het Ortsmitte iets kunt nuttigen. Daar verliet ik als vanouds de Mathias wanderweg en ging over op de Ahr-Venn weg richting Monschau (open driehoekjes). Verder door het dal van de Ruhr op naar Hammer. Op de camping heb ik vroeger vaak m'n waterflesje gevuld; was nu niet nodig vanwege de lage temperatuur; ik had nog niets gedronken. Stevig doorgelopen want ik wilde de bus van half vier halen en ik dacht ten onrechte dat het nog zo'n 18 kilometer verder was. Weer de Ruhr overgestoken en door Hammer, langs de weg. Linksaf het bos in en verder door het dal van de Ruhr. Het landschap is heel afwisselend. Plotseling bleek (en hoe vaak was ik hier al???) dat de wandeling vrijwel was afgerond. Ik bereikte na de bekende bijzonder steile daling de laatste brug over de Ruhr (gleed bijna uit vanwege de gladde planken) en kwam bij "het hutje van de dronken muis". Dat verhaal houdt u van me tegoed.

Hutje van de dronken muis

Het begon opnieuw vreselijk te regenen maar nu zat ik lekker droog. Heb m'n e-reader gepakt en heb een uur zitten lezen in Umberto Eco's "De begraafplaats van Praag", een merkwaardig boek dat speelt in de tijd na de Franse revolutie. Ten slotte, het was weer droog, het laatste stukje naar Monschau gewandeld, water getapt bij het busstation en de bus van 15.27 uur genomen. Heerlijke wandeldag ondanks de regen. 
Op de terugweg bleek dat er wegens geplande werkzaamheden geen treinverkeer was tussen Boxtel en den Bosch. Toen heb ik in Roermond de Veolia trein naar Nijmegen genomen en lekker zitten lezen. Snel droge sokken en een lange broek aangetrokken in de trein. Helaas was het wel erg koud in de trein, kouder dan ik het die dag tijdens al die regen had gehad. Meer foto's en de gpx-file van de route zijn beschikbaar.

Onverwachte, lineaire natuurgebieden

Restanten van WO II, geheel  overgroeid

Afgelopen weekend waren we aan het wandelen in de Eifel; we logeerden in Hotel zur Post te Simmerath, een sterk aan te raden Aufenthalt in de Eifel. De omgeving van Simmerath is fraai zoals uit deze Blog zal blijken; verder heeft Simmerath busverbindingen alle kanten op in de Noord Eifel.
Vrijdag had ik "dienst" oftewel ik had een groep kinderen onder mijn hoede in het kader van Expeditie Salamander, het natuur belevings project van Staatsbosbeheer. Daarna ben ik doorgereisd naar Simmerath; ik zat achter een heerlijke Weizenbier op het terras in de tuin van Zur Post toen Roos tegen zessen arriveerde. Zij was 'smorgens in alle vroegte vertrokken richting Eifel en had de fraaie wandeling van Monschau naar Simmerath via het dal van de Ruhr, Dedenborn en het Tiefenbachtal naar Simmerath achter de rug (dus ook trek in een biertje!). 
We waren nog niet eens op onze kamer geweest en schoven direct aan tafel voor een bijzonder smakelijke vismaaltijd. Herr Braun, de baas van het al generaties lang door de familie beheerd Hotel had weer heerlijk gekookt en we lieten het ons goed smaken.
Zaterdag hebben we een rondwandeling gemaakt via Lammersdorf. Onverwacht kwamen we langs een anti-tankwal uit WO II. Die zie je wel vaker in het grensgebied met België. Als een lintvormig natuurgebied lag dit voormalig "gordijn des doods" dwars door het boerenlandschap. In de foto's van deze wandeling kunt u zien dat de betonnen constructies geheel overgroeid zijn en vaak niet eens meer goed zichtbaar; de natuur heeft de ellende van 1944-1945, toen hier vreselijk is gevochten grondig overdekt. Bloemen, vogels, moerassige stukken; afwisseling volop, maar met een keurig vrijgekapt wandelpad over de oude betonnen, onverslijtbare rand.
We bereikten Lammersdorf met haar opvallende Prümer Konditorei en aten een stuk kersenvlaai van grote kwaliteit. Terug via een andere route (zie de gpx file voor GPS gebruikers).

Scepsis over wetenschap

Sir Isaac Newton

Nog zo'n ouwe krant die op m'n "salontafel" lag te wachten totdat ik er een Bloggie mee zou voeden. Het gaat om de Volkskrant van dinsdag 5 juni j.l. waarvan ik een stuk in de trein vond. Een artikel van de hand van Stef Aupers, cultuursocioloog (wat is dat nou weer?) die behartenswaardige dingen schrijft over de beleving van wetenschap door Jan Publiek. "Wetenschap is ook maar een mening", is het gevoel dat bij veel mensen kennelijk overheerst. Daarover ben ik nogal verbaasd maar al lezend heb ik zowel begrip voor de mening van "Jan Publiek" als voor mijn eigen verbazing over de genoemde uitspraak. Ergens stuit ik op het begrip "wat is wetenschap?". En dan komt in mij de arrogante Bèta naar boven die alles wat geen natuurwetenschappen betreft niet echt als wetenschap kan kenmerken.
Het gaat mij te ver om de wetten van Newton, die uiteindelijk door Einstein met zijn relativiteitstheorie enigszins werd onttroond, te beschouwen als "maar een mening", ook al bleek zijn theorie niet geheel de juiste te zijn. Dat zelfde geldt wat mij betreft voor de evolutietheorie die, zeker door niet-wetenschappelijke, door de Bijbel geïnspireerde "gelovigen" (what's in the name) ook maar als een mening wordt neergezet. Het werk van Darwin, voortgezet in onze tijd door lieden als Stephen Jay Gould en Richard Dawkins en anderen spreekt toch voor zich!

Albert Einstein

De laatste tijd hoor je vooral uit de hoek van de gamma-wetenschappen van wetenschapsfraude; dat heeft de mening omtrent het betrouwbaarheidsgehalte van "de wetenschap" ook erg veel schade toegebracht. Dankjewel Diederik Stapel et al.
Maar eigenlijk denk ik dat het vooral weer die vermaledijde media zijn die graag verschillen van opvattingen tussen wetenschappers uitvergroten, het publiek in verwarring achterlatend. Een wetenschappelijke discussie is niet gebaseerd op verschillende meningen maar op verschillende interpretaties van harde gegevens, mogelijk zelfs verschillende hypotheses. Door de discussie worden wetenschappers gescherpt in hun meningen. Het verschil met de politiek waar het gaat om overtuigen zal niet voor eenieder even helder zijn en daar zit hem nu juist de kneep. In de wetenschap gaat het niet om de meerderheid, maar om de niet te falsifiëren "waarheid".
Trouwens heel grappig, Marten Toonder heeft ooit een verhaal uitgebracht waarin het juist wel de meerderheid was die besloot wat de uitkomst van een wetenschappelijk probleem was. Hij was een merkwaardige ziener die Toonder.

Nicolaus Cruquius

Eigenlijk heette hij Nicolaas Kruik en eigenlijk was hij geboren op Vlieland; we hebben het over Nicolaus Cruquius van Delft, de naamgever van het piepkleine plaatsje aan de Haarlemmermeer ringdijk bij het Cruquius gemaal aan de ringvaart van de Haarlemmermeerpolder.

Staand op de geniedijk bij een "scherfvrij onderkomen"

Afgelopen week hebben Huib en ik een wandeling gemaakt door een onwaarschijnlijk wandelgebied, van Hoofddorp naar Haarlem. Huib had een site ontdekt met allerlei wandelingen van verschillende lengten en vaak tussen NSstations, hetgeen voor het maken van onze wandelafspraken natuurlijk erg handig is. Eigenlijk had ik niet gedacht dat je in dit geïndustrialiseerde gebied, vlakbij luchthaven Schiphol zo leuk kon wandelen, want dat was het geval. Klick hier voor de GPX track. We begonnen over een militaire dijk; in mijn onnozelheid dacht ik nog dat de stevige zeedijk was aangelegd als geluidsscherm, maar hij heette niet voor niks de Geniedijk en was ooit, met veel kosten zo te zien, aangelegd om Amsterdam te beschermen d.m.v. inundatie. Is uiteraard nooit gebeurd, maar de militaire aanleg kon je nog duidelijk zien: hier en daar betonnen constructies in de dijk en halverwege een enorm fort. 

Kunstige gietijzeren constructie in het gemaal de Cruquius
aan de Haarlemmermeer ringvaart

Maar het pièce de résistance van onze wandeling was natuurlijk het Cruquius gemaal met haar legendarisch schepvermogen. Ik had het niet eerder gezien en was behoorlijk onder de indruk van de gigantische constructie. 64 ton water per slag en dat 5 keer per minuut kon worden overgezet om destijds de Haarlemmermeer, bekend als "de Waterwolf" leeg te pompen. (Download filmpje). Hiervoor verbruikte de Cruquius 20 ton steenkool per dag. Drie van dergelijke gemalen werden ingezet en die hadden er ruim drie jaar voor nodig om de gemiddeld 5 meter diep gelegen polder droog te krijgen. Staaltje van durf door de toenmalige koning Willem I die over de tegengestelde belangen heen de beslissing had kunnen nemen om het meer droog te malen; die dictatuur van de monarchie had destijds ook zo haar voordelen. De stoom techniek was nieuw en kwam uit Engeland. Klick voor meer foto's van dit industrieel erfgoed op deze link.
Verder gewandeld langs het Spaarne naar Haarlem. Om nog voor vier uur te kunnen inchecken moesten we er het laatste stuk stevig de pas inzetten; tien minuten voor vier kwamen we aan op het station Haarlem. Weer 22 kilometer van het Hollands landschap genoten. Wat is Nederland toch een prachtig wandelland!

Het Higgs boson

Gecopieerd uit het Wikipedia artikel van Internet

Elementaire deeltjes zijn fascinerend. In mijn studie als chemicus heb ik natuurlijk het proton, neutron en electron leren kennen. Maar daarnaast hoorde je dan ook van neutrino's, en andere deeltjes met exotische namen zoals quarks. Het Higgs boson wordt al vele decennia genoemd en voorspeld en het definitieve bewijs van het bestaan van dit magisch deeltje is nu geleverd. Van vriend Dick kreeg ik een link naar een artikel hierover in de NYT. Ik had moeite om de kern uit het verhaal goed te begrijpen ook al omdat ik het Engels niet helemaal begreep en meldde dat aan Dick die mij een verhelderend bericht terugstuurde. Dat wil ik de geïnteresseerde lezer niet onthouden. Dus hier hetgeen Dick mij meldde:


Dit is wat ik ervan begrijp:
Alle deeltjes in het heelal bevatten voornamelijk niks, niks en nog meer niks. Je zou zelfs the whole goddamn universe  in een vingerhoedje kunnen stoppen als je alleen de deeltjes zoals we ze kennen bij elkaar propt. Het punt is dat wij deeltjes met een bepaalde massa ervaren, zonder te begrijpen waar die massa vandaan komt. De higgs-boson was voorspeld als het deeltje wat die massa toekent, Je moet het zien als een soort stroop waar het ene deeltje zonder hinder dwars doorheen vliegt, en andere deeltjes (bijv lood, baksteen, veertjes) in meer of mindere mate worden afgeremd, blijven hangen, redelijk snel (veertjes) of heel traag (lood) door die stroop heen bewegen. Sommigen denken dat de ongrijpbare dark matter uit higgs deeltjes bestaat.En die traagheid die deeltjes krijgen van het ontmoeten van higgs-bosonen ervaren wij als massa, gewicht, en die massa veroorzaakt weer het zwaartekracht-effect met alle bijkomende gevolgen die wij al eeuwen kennen en interpreteren als het draaien om de zon etc.


Met dank aan Dick

Volgehouden, dat is groot!

Boter karnen

Mijn drang om zelf mijn dagelijks voedsel te bereiden is altijd groot geweest. Toen Anneke en ik pas in Bilthoven woonden en we een zuivelboerderij hadden ontdekt, zou ik wel eens zelf boter gaan maken. Zonder enige kennis overigens; ik dacht dat je gewoon langdurig in de volle melk moest roeren en dat er dan vanzelf klontjes boter zouden worden gevormd. Ik had een opstelling gemaakt; een statief met daarin mijn boormachine geklemd en van een stukje hardboard een wat lullig roermechanisme gefabriceerd. Het kostte nogal wat moeite om e.e.a. aan de gang te krijgen. Maar, vergelijkbaar met de al eerder genoemde elektriseermachine van Wimshurst (verhaal van WF Hermans), mislukte het experiment volledig en de opstelling stortte in elkaar. Ik heb toch staan schelden en tieren. Pas toen Anneke weer het vriendelijk geluid van mijn piano hoorde, durfde ze zich weer te vertonen. Natuurlijk had zij proestend van het lachen, zonder mij dat overigens te laten merken, de plaats delict verlaten, maar nu kwam zij weer te voorschijn en vertelde me wat ze eigenlijk had willen zeggen, of beter gezegd, had willen declameren:

Als het werk niet altijd lukt,
Leg dan niet te neer gedrukt,
Moe de handen in de schoot,
Volgehouden, dat is groot!

Ze had verwacht dat ik de pot melk met boor en al dwars door het keukenraam had willen gooien; nou ja, zo impulsief ben ik nou ook weer niet. Maar het was goed dat ze even gewacht had, hoewel ik waarschijnlijk zelf ook had moeten proesten van het lachen.
Aan dit versje moest ik vanmorgen denken na de vreselijke afgang gisteravond na de Bridge avond in het kader van het zomerbridge van Bert Nijdam. We bereikten de 18e plaats in een veld van 20 met bijna 40%. Ik had het weer helemaal gehad met Bridge en was direct, gefrustreerd naar huis gefietst. Vanmorgen bij het wakker worden bedacht ik mij dat het toch wel een heel leuke denksport is en dat we gewoon aan ons spelpeil moeten werken! Arme Roos, met zo'n wispelturige bridgepartner.

Nooit meer slapen

W.F. Hermans

Een ouwe chagrijn; een misantrope mopperpot. Lang niets van gelezen; ik bedoel natuurlijk Willem Frederik Hermans, de schrijver van het geologisch getinte "Nooit meer slapen". In mijn middelbare schooltijd en vooral in mijn studententijd was ik een bewonderaar van Hermans. Dat wat mopperige sfeertje dat hij feilloos wist neer te zetten vond ik geestig. Maar inmiddels sadder and wiser begon ik weer eens aan genoemd boek. In het begin deed het me denken aan het geneuzel van Voskuil in "Het bureau". Er kwam maar geen tempo in het verhaal ondanks de hilarische gang van de hoofdpersoon langs allerlei karikaturale figuren van Noorse makelij; dat lage tempo kenmerkt overigens het gehele werk. Een stekeblinde, hoogbejaarde professor met dito blinde portier; een directeur "Walvisvlees"; de onmogelijkheid om de luchtfoto's, die absoluut noodzakelijk zijn voor het veldonderzoek boven water te krijgen. Ik had ondanks het hilarisch karakter van het begin toch wel de neiging om het boek weg te leggen. Maar vervolgens begon de beschrijving van de stoere tocht van vier volmaakt verschillende jonge mannen door het woeste Noorse landschap. Tussendoor worden zeer interessante filosofische kwesties aangesneden in de gesprekken van de mannen.
De quintessens van het verhaal is het vinden van bewijs voor het ontstaan van bepaalde ronde meren door meteoriet inslagen in plaats van door smeltend ijs, de meest gangbare en voor de hand liggende oorzaak van dit aldaar algemeen voorkomend verschijnsel. De hoofdpersoon, Alfred vecht tegen het zelfbeeld dat hem is opgedrongen door zijn omgeving; even geniaal te zijn als zijn, jong bij een val in een kloof overleden vader. Het spiegelbeeld van deze vader wordt min of meer gevormd door de alles kunnende reisgenoot "Arne". Wanneer Alfred de vondst had kunnen doen die de hypothese van de meteoriet had bevestigd maakt hij een cruciale fout; in plaats van serendipiteit te tonen toen zijn kompas afweek van de juiste richting, die door zijn alwetende compaan Arne was aangegeven, loopt hij eigenwijs de verkeerde richting in waarmee een eind komt aan zijn vergeefse zoektocht. Ze raken elkaar kwijt, komen elkaar weer tegen bij de meest voor de hand liggende plek, maar helaas, Arne is dood; uitgegleden, ongelukkig gevallen en schedel verbrijzeld.
De apotheose in het verhaal is wel dat hij op de laatste dag van zijn bezoek aan Noorwegen een enorme knal hoort met vuurverschijnselen, die, hoe kan het anders, door een meteoriet inslag zijn veroorzaakt. Toch wel weer leuk om allemaal te herlezen hoewel ik mij afgezien van de doodgevallen reisgenoot eigenlijk niets meer wist te herinneren van het verhaal.

Dieselstank

Kromme Rijn

Vandaag heb ik het er lekker van genomen. Laat opgestaan en rustig aan een paar Bloggies geschreven, koffie gedronken en de trein genomen naar Bunnik. Terug gewandeld langs de Kromme Rijn en door terug naar Bilthoven; altijd een fraaie en stille wandeling tot je bij "De Uithof" komt. Daar raast het autoverkeer je weer voorbij een akelige lucht achterlatend. Daar liep ik wat over na te denken. Ik heb maar het idee dat longkanker bij niet-rokers veroorzaakt moet worden door de luchtverontreiniging, met name door de radicalen in ultraverse uitlaatgassen; ik schreef dat al eens eerder op. Tot voor enkele decennia kwam longkanker gewoon niet voor bij niet-rokers en dat is tegenwoordig anders. Er moet dus een nieuwe factor zijn bijgekomen die longkanker veroorzaakt naast sigarettenrook. Nu las ik onlangs dat er in ieder geval is vastgesteld dat uitlaatgassen van dieselmotoren kanker verwekkende stoffen bevatten. Daar liep ik aan te denken toen ik door de tunnel onder de snelweg door wilde. Nu wilde het toeval dat daar juist een dieselgenerator stond te loeien vanwege de één of andere nieuwbouw die daar wordt gepleegd. De generator was zo geplaatst dat de uitlaatgassen (althans voor een deel) in de verlaagde fietstunnel terecht kwamen. Ik probeerde mijn adem in te houden om die vieze lucht niet te hoeven inademen, maar vergeefs. Tot het eind van de fiets/wandel tunnel was de stank heel duidelijk te ruiken. Niet erg handig van Koop Bronbemaling, de firma die met pronte letters op de apparatuur was vermeld; gaan zelf waarschijnlijk nooit met de fiets door de tunnel. Vlak voor me kwam een mevrouw met een heel jong kind voorop de tunnel uit; lekker fris die vieze lucht voor dat kindje, bah!
Door het Houdringhebos naar Bilthoven; even een uitstapje naar de Bieb om "het Drenthepad" terug te brengen (had ik al 9 weken geleend).
Even de kranten doorgekeken en gezien dat Roos op een foto in de Volkskrant stond als deelnemer bij het congres van gisteren van de Partij voor de Dieren; ze piepte net achter de rug van Marjan Thieme vandaan. Fiets opgehaald en terug gepeddeld. Lekker even in de zon gezeten in de tuin van Roos. 

Formica's in Ommen

Mischa, Sjoerd, Rudolph en André bij een nest
van Formica Exsecta, de satermier

Kennelijk was het buitje van gisternacht nogal plaatselijk geweest; alleen in Utrecht en omgeving had het kort geregend. Maar gelukkig niet in de omgeving van Ommen, de plek waar de excursie van de Mieren Werkgroep plaats zou vinden; prima mierenweer dus. We begonnen bij een plek waarvan bekend is dat er zich een tweetal minder frequent voorkomende soorten bosmieren bevinden: de Formica truncorum, oftewel de stronkmier en de Formica Exsecta, de satermier.
Beide mieren vormen oppervlakkige nesten en niet die bekende enorme koepelnesten van de veel frequenter voorkomende bosmiersoorten als de Formica Polyctena en de Formica Rufa. Ja ja, ik hang volstrekt ten onrechte de deskundige uit. Die deskundigen waren bij deze excursie de andere deelnemers, afgezien van Sjoerd, die net als ik vooral meeging voor het genoegen en voor het aanleggen van een verzameling. En dat lukte; in totaal had ik na afloop van de excursie de beschikking over 13 verschillende soorten mieren, veilig opgeborgen in Eppendorf buisjes met alcohol. Die ga ik binnenkort eens bekijken onder mijn binoculair, het laagvergrotende microscoop dat ik enkele jaren geleden heb aangeschaft. Daarbij zal ik het boek van Peter Boer "Mieren van de Benelux" hanteren om de kenmerken van de verschillende soorten in beeld te krijgen.

Rudolf onderzoekt een kolonie
van Tetramorium Caespitum op
parasietmieren

Het ligt helaas in mijn karakter besloten dat ik stop met een activiteit op het moment dat ik het gevoel krijg dat ik iets essentieels daarin nooit onder de knie zal krijgen. En dat was sterk het geval bij het determineren van mieren. Vooral het onderscheid tussen de verschillende soorten Myrmica's (knoopmieren) kon ik niet onder de knie krijgen. Maar tevens zit in mijn karakter besloten dat ik die activiteit dan later weer oppak! En dat is met het determineren van mieren heden het geval. Het zal me vast veel plezier opleveren, net als het herkennen van vogels aan hun geluiden. Daar wist André trouwens ook verschrikkelijk veel van en niet alleen van mieren. Hij is niet zomaar voorzitter van de Mieren Werkgroep!

Het Oppad aan het Floris V pad

De toegang tot het Oppad, een veenpaadje
van 'sGraveland naar Kortenhoef

Vandaag een stuk van het Floris V pad gelopen. Het boekje met de beschrijving van de wandeling ligt al een poos te wachten en kijkt mij verwijtend aan. Verschillende stukken heb ik vroeger wel met Dick gewandeld en het Oppad ook een keer met m'n toenmalige schoonvader; lekker zompig door het veen herinner ik mij nog.
Om 8.57 met de trein naar Utrecht, door naar Breukelen en met bus 120 naar Loenen a/d Vecht. Een fraai, slaperig dorp aan de Vecht, maar.... met een ambachtelijke slager waar ik uiteraard even een stuk worst kocht. En wie stopt daar voor de deur met z'n fiets en stapt binnen, de enige persoon die ik ken uit Loenen, Simon de pianostemmer aan wie ik vorig jaar mijn piano heb gegeven. Dus hebben we nog even over e.e.a. staan praten. Kauwend op de worst langs de Vecht, oversteken bij de verkeersbrug en aan de andere kant van de Vecht weer verder. En daar begon één van de schitterendste landschappen die wij kennen in NL; het plassengebied, oude veengebieden die in de 17e eeuw werden ontdaan van veen en door de werking van de wind verwerden tot grote plassen. De Loosdrechtse-, Ankeveense-, Vinkeveense- en nog veel meer plassen zijn, net als heide, man-made schitterende natuurgebieden en fijn om te wandelen en te fietsen.  Hier over de kades die nog door de plassen voeren. Zo liep ik vandaag over de Lambertszkade, de Kromme Rade, langs natuurgebieden van Natuurmonumenten en vervolgens door het veen over het Oppad, een oud kerkepad met recht van overgang (zie alle foto's).  De bloemenpracht in de natuurlijke wateren kon ik zo mooi naar me toe halen met de verrekijker en het was als de schilderijen van Monet, maar dan echt en dus nog mooier.

Natuurgebied langs de Kromme Rade

Ik had mijn nieuwe aanwinst, m'n verrekijker omgedaan en probeerde vogels in beeld te krijgen. Overal hoorde je het geluid, maar afgezien van een onhandige jonge koolmees zag ik geen vogel. Wel het karakteristieke gekras van de grote karekiet, maar ook gezang en natuurlijk de vinkeslag. Watervogels zag ik volop: zwarte sterns, diverse soorten ganzen, slobeend en kuifeen, aalscholvers. Mijn topscore van vandaag was wel een puttertje; met zijn schitterend rood koppetje bleef hij in mijn beeld staan.
Met de bus terug en toen door naar een concert in Utrecht in de Willibrordkerk. Het requiem van Duruflé besloot voor mij het actieve deel van de dag. Nog even dit Bloggie geschreven en nu heb ik geen energie meer. Een fantastische dag en zo vlakbij huis!

Oriëntatievermogen

Eerder schreef ik al eens een Blog over de indrukwekkende kracht van insecten; sommige houtwespen steken met hun legboor dwars door het hout van een boom heen en leggen hun ei vervolgens in de larve van een insect die van het dode hout leeft. Maar gisteren waren we getuige van een bijzonder staaltje oriëntatie van een andere wesp, een sluipwesp en wel de grote rupsendoder, de Sammophila Sabulosa zoals wij Latinisten zeggen.

Foto R.vd Burg, Hulshorsterzand

We waren lekker aan het zonnen op het Hulshorsterzand. Ik had voor de gelegenheid mijn nieuwe verrekijker  Bushnell Legend ultra HD 8x42 (besteld via Wehkamp) meegenomen; deze heb ik op advies van Ab vD. en Jap S., beiden boswachters inventarisatie aangeschaft. Deze kijker is niet alleen geschikt voor het bekijken van vogels of andere vergelegen objecten, maar vooral ook voor dichterbij gelegen objecten, met name insecten. Eerlijk gezegd vind ik de wondere wereld van insecten interessanter dan vogels; deze kijker is dus buitengewoon geschikt om insecten te bekijken zonder dat je hen opschrikt en verjaagt en voor een redelijke prijs/prestatie verhouding.

Roos zag een merkwaardig spinnetje dat zich als een krab dwars voortbewoog. Ik probeerde het diertje met de kijker in beeld te krijgen eigenlijk meer uit luiheid (ik had geen zin om op te staan) toen ik een merkwaardig dier in beeld kreeg dat razendsnel door mijn beeld liep. Groen, groot en met vleugels. Bij nadere inspectie bleek het om een rupsendoder te gaan met prooi; hadden we nog nooit gezien. Met gezwinde spoed en heel gedecideerd liep het fraaie insect met de grote rups tussen de kaken geklemd, als een mobiele kraan met container in de Rotterdamse haven, naar de overkant van de kleine zandvlakte, zo'n 30 meter verderop. Met de kijker volgden we hem, of beter gezegd haar. Tot onze grote bewondering vond zij haar nest in een klein stukje kaal zand tussen het vrij dichte struweel, maakte het open en trok de rups snel naar binnen. Direct verliet zij het nest weer en vloog weg. Toen we later weer gingen kijken was de nestopening opnieuw gesloten.
Ik zag net dat er op Youtube fraaie filmpjes zijn van een rupsendoder in actie maar het zelf van A tot Z zien was toch wel een geweldige belevenis. Het is toch niet te geloven dat een klein beestje, met hersens die toch niet veel meer kunnen zijn dan een zenuwknoop die oriëntatie voor elkaar krijgt; ik ben er zeer van onder de indruk.
Wist u trouwens dat Charles Darwin erg begon te twijfelen aan het bestaan van een rechtvaardige god toen hij zich het buitengewoon wrede lot van de betrokken rupsen voorstelde. Deze rupsen worden verlamd en vervolgens levend, van binnenuit leeggevreten door de larven van de sluipwesp. De natuur is inderdaad niet zachtzinnig voor haar onderdanen.

Het vaam van Claes van Kieten

Deze "paddestoel" van de ANWB vertegenwoordigt een paar belangrijke plekkies uit mijn jeugd; ik kwam hem tegen toen ik op weg was naar Peter C. Penningsveer, waar ik zo rond m'n dertiende jaar met m'n vriend Bram kwam. Hij kende die plek omdat zijn grootouders daar in de buurt woonden. We huurden daar bootjes om gewoon lekker op het water te zijn; we roeiden op de Mooie Nel en we vingen jonge meerkoetjes door er hard achteraan te roeien en ze in de boot te scheppen. Later kwamen we er met onze meissies; geen meerkoetjes meer zal ik maar zeggen. Nog later, in 1972 kwam ik een keer in Spaarnwoude in het kader van een auto-rally met m'n werk, m'n eerste baan bij de VU. Wij hadden nog geen auto; ik had niet eens een rijbewijs en daarom reden we mee met collega Jan Verhoef, later hoogleraar microbiologie in Utrecht. Wat ik van die rally nog weet is het kerkje van Spaarnwoude. Daar was het vaam van Claes van Kieten, een reus met een legendarische spanwijdte die is afgezet in de muur van het kerkje. Moet ik weer eens heen; mijn vriend Peter C. woont daar vlakbij.

Marcel Boekhoorn en "De Pers".

Marcel Boekhoorn

Vanavond krijg ik bezoek; Jan en Tineke M. komen bridgen; hoog tijd om m'n huis grondig te kuisen. En zo kwam ik op de "salontafel" (zo noemde m'n moeder zo'n maffe zithoektafel waar je je voeten zo lekker op kunt leggen als je zit te lezen) het laatste exemplaar van "De Pers" tegen; het ligt er al maanden en ik moet het nodig weggooien of opruimen.
Het is alweer vijf jaar geleden dat een nieuw gratis uitgegeven dagblad zou verschijnen; een kwaliteitskrant. Marcel Boekhoorn, een mij tot voor een half uur geleden onbekende naam, was de idealist/financier van dit initiatief. Ik heb het blad, het eerder genoemde "De Pers" altijd met veel plezier gelezen, maar helaas is het verdwenen. Niet vanwege de kwaliteit, want die was vele malen beter dan die van de twee resterende blaadjes die werkelijk tot op heden de moeite van het openslaan niet waard zijn. Ik neem overigens 'smorgens, wanneer ik alle vroegte de trein neem (voor half zeven vanwege het DalVrij abonnement) wel altijd een exemplaar van "De Spits" mee omdat ik degene die zich dagelijks, weer of geen weer, de moeite neemt om die dingen te overhandigen, die paar centen gun. Maar ik heb het al voordat ik Den Dolder heb bereikt helemaal gezien. Alleen maar opgeklopte flauwekul.
Nee, dan de Pers, geestige rubrieken als "de Speld" en een heel behoorlijke nieuwsgaring en commentaren om de columns niet te vergeten.
PS Bij het googelen van Marcel Boekhoorn zie ik dat mijn onbekendheid met zijn naam meer over mij zegt dan over Marcel. Hij is een visionair/miljardair. Wat zou ik graag zien dat zo iemand zich ook tegen de waterstof technologie aan zou gaan bemoeien, maar misschien gebeurt dat wel op de campus van Eindhoven die hij voor 450 miljoen van Philips heeft overgenomen!
Ik zit nu al te dagdromen hoe zo iemand een tiental miljoenen vrij maakt alleen al om te onderzoeken hoe je met behulp van archaebacteria suikers en waterstof kunt omzetten in brandstof voor klassieke verbrandingsmotoren. Suikers zou je theoretisch met waterstof moeten kunnen reduceren tot hexaan. Archaebacteria lijken mij de kandidaten om dat voor elkaar te krijgen. Bij een kortstondig literatuur onderzoek daarnaar heb ik overigens geen kandidaat bacterie daarvoor gevonden. Maar goed, ik dagdroom even.

Schin op Geul

Klaprozen tussen het graan

 Om half tien zat ik al op station Schin op Geul; het was er stil en landelijk en ik zat op een bankje te knorren van genoegen in de koestering van Hyperions' zoon; het was ook wel erg koud geweest de dag tevoren in Drenthe. Mijn oude vader kwam zo graag hier in Schin; we gingen met z'n tweeën of met een stel van mijn kinderen lekker door het Gerendal wandelen en dan startten we altijd in Schin. Het landschap is zo bijzonder met die heuvels alsof je in de Ardennen of de Dordogne bent. En dan die bloemenweelde. Mijn vader probeerde niet alleen mij, maar ook de kinderen iets bij te brengen van de plantjes en bloemetjes. Als hij bij ons thuis kwam had hij altijd een plantenboek bij zich: "opa heb je je huiswerk bij je?" vroegen de kids. En dan gezellig bij hem op schoot en plaatjes kijken. Met alle geduld van de wereld vertelde hij van alles over de plantjes. Wellicht heeft dat hun interesse in de natuur beïnvloed.

Enkele korenbloemen tussen  het graan

Daar in Schin probeerde hij ook hun aandacht naar de planten te verleggen. Ik weet nog een keer dat ik ze allevier bij me had en opa iets had bedacht: "we gaan eens proberen of we tien verschillende plantjes kunnen vinden hier op dit stukje", en hij wees een stukje van een paar vierkante meter aan. Joke zei: "ja, maar alleen plantjes met bloemetjes", Hugo zei: "wie het eerst klaar is"! Arja: "nee hoor, ik heb er geen zin in", en ze deed gewoon niet mee. Peter, de jongste deed een greep in het gras en dacht dat hij daarmee klaar was. Ik moest inwendig zo ontzettend lachen om het verschil van die vier.

Ook nu stond er van alles in bloei. Een aantal van de bloemen zal ik weer aan Ab voorleggen om mij verder te helpen in de uitgebreide nomenclatuur van de wondere wereld van de flora. Tussen het koren stond tot mijn grote plezier hier en daar de korenbloem en de klaproos, vanouds echte akkerbloemen. In Limburg schijnt een project te lopen, aldus Dick, om langs de randen van akkers de wilde bloemen terug te krijgen. Een beetje ploegen en het achterwege laten van de gifspuit is waarschijnlijk al voldoende; in de grond zit vaak nog voldoende zaad van de oorspronkelijke wilde planten, ook wel "onkruid" geheten maar o zo mooi voor de passant.
Ik had met Dick afgesproken dat ik bij hem langs zou komen in Vaals, maar dat ik eerst een stuk in Zuid Limburg ging wandelen. Ik liep door naar Nijswiller, door de landerijen, over een brug over het oude Miljoenenlijntje dat nu nog voor een toeristische stoomtrein wordt gebruikt, onderweg nog een beetje dommelend op verschillende bankjes in het zonnetje; twee dagen achter elkaar zo vroeg opstaan valt niet mee! Het was een fraaie wandeling. Verder met de bus naar Dick. Ook Ben en Wouter vD waren er en zo zaten we gezellig met z'n vieren op het balkon bij Dick. 

Drenthe en Geert Mak

De rails die voerde naar die oorden des doods

Afgelopen zaterdag heb ik nog een stevige étappe gedaan van het Drenthepad, van Uffelte naar Diever, maar vandaag weer. Nu ging het van Hooghalen naar Elp; klick hier voor de GPS track. Gisteren was het een regendag; ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om vrijwel de hele dag te lezen in het boek van Geert Mak over alle ellende van Europa in de afgelopen Eeuw; ik ben het huis niet uit geweest. Wel heb ik nog wat buitengewoon nodig schoonmaakwerk verricht!
Het was vandaag trouwens regenachtig weer in Drenthe, koud, grijs, harde wind, niet echt aangenaam. Het voordeel is wel dat je dan in fietsprovincie Drenthe als wandelaar niet voortdurend van de fietspaden wordt gebeld, want fietsers hebben zo mogelijk nog meer de pest aan regen dan wandelaars en waren kennelijk niet op pad gegaan want ik heb ongestoord kunnen wandelen. En zo kwam ik dan na een uurtje lopen bij de sterrenwacht van Westerbork. De machtige antennes staken fier boven de bomen uit.
Verderop was het voormalig kamp Westerbork, tijdens de oorlogsjaren doorgangskamp voor Joden op weg naar de vernietigingskampen in Polen. De onbeschrijfbare gevoelens bekropen me weer sterk, mede omdat ik natuurlijk de afgelopen dagen alle ellende van die oorlogsjaren en met name de waanzin van die volkerenmoord via het boek van Mak tot mij had genomen.
Ik was hier al vaker, zij het lang geleden. Vooral die spoorrails, die ijzeren verbinding naar de dood was voor mij het gruwel symbool. Ik kon het niet laten om de bovenkant van de rails vast te houden in gedachten bij al die tienduizenden die daar hun laatste reis begonnen.

Wat een eeuw?!

Jean Monnet

Geert Mak schrijft zeer onderhoudend over de twintigste eeuw. En daar waar Livius verzucht dat hij steeds minder jaren kan beschrijven per decade (1 boek bestaand uit 10 rollen) wanneer hij vordert in de geschiedenis van het Romeinse rijk, daar wijdt Geert Mak het leeuwendeel van zijn boekwerk aan de jaren tussen 1914 en 1953, gemarkeerd door het begin van WO I en het sterven van Stalin. Dat is ook wel het tijdperk van de grote moordenaars van Europa. The great war, oftewel WO I werd wel beschouwd als de geïnstitutionaliseerde gehaktmolen van Europa waar vier jaar lang jonge mannen werden geofferd aan Ares zonder een werkelijk doel te dienen; vele gezagsdragers droegen hiervoor de schuld waarbij ik generaal Haig niet ongenoemd wil laten. De opmaat voor WO II waarin de idioot Hitler met, aanvankelijk door vriend noch vijand verwacht succes de kaarten in Europa in zijn voordeel schudde, maar uiteindelijk vastliep in zijn onstuitbare waanzin; Europa bleef in mei 1945 achter als een onwaarschijnlijke puinhoop, waaruit ze overigens binnen de kortst mogelijke tijd herrees, met Duitsland merkwaardig genoeg na enkele jaren weer voorop. Maar daar was ook iemand als Jean Monnet, de grote Franse staatsman die via de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (de EGKS, wie kent haar nog) de grondslag legde voor het hedendaagse Europa, een vredesdaad bij uitstek. Walther Rathenau Duits minister en zakenman die het zelfde al wilde maar in 1922 vermoord werd door rechts-extremisten tijdens de Weimar republiek. Waarom heeft uiteondelijk de waanzin zo kunnen regeren in de eerste helft van de 20e eeuw?

Walther Rathenau

Maar ook die andere idioot, Stalin, paranoïde, bij vlagen (of bij toeval?) geniaal net als Hitler, die ook tientallen miljoenen doden (in eigen land) op zijn geweten had.
Waarom mochten die twee idioten de geschiedenis van de 20e eeuw zo sterk bepalen en niet de twee hier geportretteerden; beschaafde, ontwikkelde mannen die samenwerking en internationalisering voor ogen hadden? Dat had hoogstwaarschijnlijk veel menselijk leed bespaard en veel voorspoed kunnen brengen in Europa.

Ik kan maar niet stoppen met lezen; Mak is een buitengewoon boeiend schrijver die grote kennis als terloops koppelt aan gesprekken die hij heeft gevoerd met mensen die het allemaal daadwerkelijk hebben meegemaakt. Nu nog de laatste helft van de 20e eeuw, mijn eigen helft zal ik maar zeggen. Daar heeft Mak nauwelijks 300 pagina's voor gereserveerd van zijn 960 pagina's.

In Europa van Geert Mak

Geert Mak op reis in Europa

Gisteren was het slecht, althans nat weer. Roos en ik gingen als iedere vrijdag naar de markt voor de wekelijkse boodschappen (zoon Peter ging ook mee omdat ik hem de markt als voordelig inkoopcentrum had geadviseerd!); we werden overvallen door een regenbui(tje). Verder heb ik vrijwel de hele dag lezend doorgebracht met Geert Maks' "In Europa". Het leest zo heerlijk weg met die PRST-1 e-reader (inmiddels heeft broer Jan er ook één aangeschaft). Pas toen het begon te schemeren heb ik mij vermand om van mijn lees-sponde op te staan om even lekker met bridgepartner Roos te steppen (computer Bridge) op Internet.
Natuurlijk had ik "In Europa" al eerder gelezen; zo'n 8 jaar geleden schat ik. Toen al vond ik het een fantastisch boek over de recente geschiedenis van Europa. Maar nu, na mijn bezoeken met vriend Peter C. aan de loopgraven en slagvelden van WO I met de bijbehorende musea, de Maginotlinie en na het lezen van "het ijzig hart" van Almudena Grandes, de Lanny Budd serie van Upton Sinclair en het beluisteren van lezingen van Maarten van Rossem, krijgt die eerste helft van de 20e eeuw veel meer perspectief.
Vandaag wordt het lekker droog; een echte wandeldag, dus, er-op-uit, een étappe van het Drenthepad en op de heen- en terugweg weer lekker genieten van Geert Maks' weergaloze werk, met de e-reader, in de trein en gebruik makend van mijn NS DalVrij abonnement.

Dat abjecte neoliberalisme

Eerder gaf ik reeds blijk van mijn afschuw van Ayn Rand, de spokesvrouw van het neoliberalisme dat momenteel in de westerse wereld helaas meer en meer opgang doet. "Marktdenken voor werkelijk alles wat denkbaar is zoals de gezondheidszorg, nutsvoorzieningen etc.", inhaligheid, egoïsme, stuk voor stuk zaken die ik sterk afkeur. De gevolgen zien wij rondom ons is mijn mening; bonussen voor volstrekt risicoloos ondernemen in grote organisaties, enorme salarissen voor zgn. onvervangbare lieden in nutsorganisaties en banken,"concurrentie in de gezondheidszorg?!", laakbaar internationaal handelen.
Eén van de boeken waar ik mij momenteel in verdiep is van de hand van Michael J. Sandel, een Amerikaans hoogleraar filosofie. Inmiddels heb ik 95 van de 350 pagina's gelezen; voor een belangrijk deel behandelen die de onderbouwing van de rechtvaardiging van het neoliberalisme. Ik ben er overigens niet achter of deze Sandel een aanhanger of misschien juist een criticus is van deze politieke stroming, maar mijn afschuw voor neoliberalisme wordt wel gevoed door zijn boek.
Door zijn uiteenzetting ben ik er wel achter gekomen wat mij zo ontzettend stoort aan dat neoliberalisme. Kort door de bocht is de grondgedachte bij het neoliberalisme dat je als individu vrij bent om zoveel mogelijk rijkdom en spullen te vergaren als dat volgens het principe van de vrije markt gaat. Bij een volledig vrije markt zou iedereen bij een transactie er beter van worden; het utilitarisme, whatever that may be. Overheidsingrijpen, waaronder belastingheffing wordt tegen die achtergrond principieel beschouwd als diefstal. En daar gaan mijn haren recht overeind staan.
Een goed functionerende maatschappij beschouw ik als een volledig samenhangend, een holistisch systeem waarin ieder zijn plaats heeft. Dat systeem wordt op gang gehouden door allerlei terugkoppeling en stimulering zoals dat ook gaat in een levend organisme. Een regulerende geldstroom, bestaand uit belastingen en een politiek systeem dat voor verstandige besteding en herverdeling zorg draagt. Een maatschappij kun je in mijn visie slechts holistisch beschouwen en bestaat niet uit een jungle waarin ieder voor zich probeert om op handige wijze het beste uit zijn/haar leefomgeving te plukken.
Hier in Europa en zeker in NL zie je het failliet van het feitelijk nog maar net opgestarte neoliberalisme; in de US willen de republikeinen niets liever dan de brede invoering van het neoliberalisme. Het zal mij benieuwen. 
Voorlopig ben ik behoorlijk content met de sociaal liberale politiek die in NL wordt gevoerd. Het marktdenken is inmiddels toch behoorlijk ontmaskerd als egoïstische zelfverrijking. Daar komen we als collectief niet verder mee.