Verwende krengen

Voor het verblijf op Malta had Roos één van haar befaamde buitengewoon voordelige onderkomens gevonden via www.booking.com: het Alborado Apart Hotel in Sliema. Uitstekende lokatie! Per nacht voor twee personen kostte het slechts 27 euro. Zeer eenvoudig inderdaad, maar proper en alles was aanwezig. De waterdruk was wat laag zodat het lang duurde voordat het reservoir van de WC was volgelopen en een douche nemen was een trage onderneming. Maar schone handdoeken en een balkonnetje en je kon er eventueel zelf wat koken hetgeen wij overigens niet hebben beproefd. De bedden werden niet opgemaakt, dat was eigenlijk het enige waar we min of meer op hadden gerekend en waarin niet was voorzien. Al met al was ik zeer tevreden en heb ik in die zin ook de vragenlijst, die booking.com opstuurde beantwoord. Ik kreeg het overzicht terug en daarin kon je analyseren hoe de verschillende categorieën van bezoekers hadden gereageerd. En dan zie je dat de oudere paren veel en veel positiever beoordelen dan de jongere paren. Het eerste wat mij te binnen schoot was: "verwende krengen". Door het veranderend behoeftenpatroon van de verwende nieuwe generaties verdwijnen helaas allerlei gezellige familiehotelletjes, een trend die zich in de verschillende gebieden die wij bezoeken duidelijk heeft ingezet. Vind ik jammer.

De oudste vondsten op Malta

Op weg naar Marsaxlokk, het vissersplaatsje op Malta waar je zo lekker verse vis kunt eten, kwamen we langs Tarxien; een archeologische vindplaats. Op de eerste dag hadden we al geprobeerd om te voet aldaar te komen, maar we hadden onvoldoende rekening gehouden met het weinig voetgangersvriendelijke karakter van de Maltese wegen. 

Opening in het bouwwerk

Het was levensgevaarlijk om via de drukke wegen de stad te bereiken, dus maar terug naar het vliegveld en daar de bus genomen. Overigens hebben we twee dagen heerlijk gewandeld in het landbouwgebied en langs de kusten, maar dit ter zijde.

Op de terugweg van Marsaxlokk, u raadt het al, zijn we uitgestapt en hebben we Tarxien bezocht; duizenden jaren oude restanten van de neolithische cultuur; ten tijde van de Egyptenaren (of zelfs voor die tijd?) waren er al lieden die op Malta huisden en bouwwerken produceerden die de tand des tijds hebben weerstaan. Imposant! 

In elkaar passende megalieten

Ik mag op dergelijke locaties graag in alle rust wat gaan zitten peinzen en me voorstellen hoe dat zou kunnen zijn geweest; dus lekker een kwartiertje op een bankje met uitzicht op al dat ouds. Natuurlijk hebben wetenschappers geconcludeerd dat het hier om tempels gaat, alsof iedere cultuur zich toch vooral bezig houdt met occulte zaken en alleen die restanten van zodanige kwaliteit zouden zijn dat ze de tand des tijds doorstaan. Maar ik moet me niets verbeeld want de archeologen hebben er in ieder geval veel meer verstand van dan ik.

Uitgehouwen in de grond en nog intact

Maar ik dacht eigenlijk meer aan een marktplaats. Roos heeft over deze opgravingen een interessante Blog geschreven die u hier aan kunt klicken.

Onlangs sprak ik iemand die over Malta opmerkte: "Nou, vind ik niks aan", als of dat meer over Malta zou zeggen dan over de eigen interessen. Nou ja, net als de persoon die ik sprak en die al "overal" geweest was buiten Europa, liefst zo ver mogelijk weg en die ik vroeg waarom ze niet voor cultuur en natuur gewoon eens naar Frankrijk ging: "Ach, dat trekt me niet zo". Ik snap daar niets van en ga lekker zitten peinzen in Tarxien of genieten op zo'n schitterende locatie in Florence of, nou ja, noem maar een willekeurige plek in Europa. Mooier is er toch niet, toch?

De Victoria lines

Een brede gang als onderdeel van de linie

Het lijkt wel of het mijn grote voorkeur heeft: het zoeken en vinden van ongebruikte verdedigingswerken. Na Hackenberg, onderdeel van de Maginotlinie en de nieuwe Waterlinie nu de Victoria lines op Malta. Er gaan verhalen dat deze werden aangelegd om de aldaar gelegerde soldaten iets te doen te geven, maar de verdedigingswerken stralen weer de geweldige professionaliteit uit die we inmiddels kennen. Ik weet dat er op Malta ontzettend vaak gevochten is en niet alleen tijdens WO II en door de kruisridders, maar al veel eerder in de oudheid.

Een kazemat of bergplaats

Het ligt natuurlijk geweldig strategisch zo tussen Europa en Afrika; de Engelsen gebruikten het dan ook als verdediging bij de doorvaart naar het Suez kanaal. Malta heeft wel iets weg van een gigantisch vliegdekschip, zij het met een geringe actieradius, maar wel heel strategische gelegen en niet tot zinken te brengen.

Verscholen tussen het struweel

De Victoria lines, zo kunt u lezen op Wikipedia waren vooral bedoeld om de doorvaart naar het Suezkanaal te garanderen; zij moesten invasie van Malta, zo belangrijk in de strategie, verhinderen. Rond 1900 bleek echter dat zij niet zouden voldoen en werden ze ontmanteld.

Onderdeel van het landschap

Nu liggen ze er als een soort Chinese muur in het landschap. Eigenlijk wel mooi, zo opgetrokken uit natuursteen. De natuur had alles behoorlijk overwoekerd in die ruim honderd jaar dat ze daar nu ongebruikt liggen. De bekende rotzooi lag bij de gebouwtjes die er vaak nog heel goed uitzagen. Degelijk bouwwerk, net als Hackenberg.

De Phoeniciërs op Malta

Bootjes in de baai van Marsaxlokk

De tweede dag van ons bezoek aan Malta gingen we naar het plaatsje Marsaxlokk, aan de zo genoemde baai. We gingen natuurlijk voor de verse vis die je daar in de talloze restaurantjes langs het water kunt eten. Met vis gebruncht; beviel prima.
In de baai lagen tal van kleurige bootjes met daarop telkens karakteristiek een oog geschilderd. Naar ik meen is dat nog een relict uit de tijd van de Phoeniciërs, een zeevarend volk dat ongeveer in de tijd van de Romeinen heerste over de Middellandse zee (denk maar aan Carthago het belangrijke centrum van de Phoeniciërs, door de Romeinen overwonnen en verwoest). De bootjes hebben een karakteristieke vorm met hoge boeg.

Met op de boeg altijd een oog geschilderd

Op de markt zag ik een man lopen die naar mijn idee zo weggelopen kon zijn uit de Libanon, de oorsprong van de Phoeniciërs. Er zijn vele bevolkingsgroepen "aangespoeld" op Malta. Je merkt dat in de taal; Malta is maar een klein taalgebied met z'n 400.000 bewoners en ondanks de jarenlange overheersing van de Engelsen, die Malta gebruikten als militaire basis, spreekt de bevolking Maltees en is Engels gewoon een vreemde taal gebleven die niet eens door iedereen vloeiend wordt gesproken.

Malta, smeltkroes van culturen

Wat weten we zo van Malta behalve dat er aardappels vandaan komen. Het Maltezer kruis? De kruisridders hadden zich in ordes georganiseerd en nadat ze van Rhodos waren verdreven hadden ze zich op Malta gevestigd. Ook daar hebben ze zich stevig moeten verdedigen, met name tegen Turkse aanvallen. Nog steeds zie je de sporen van deze tijd in het stadsbeeld van Valetta, destijds de belangrijkste vestigingsplaats van de Maltezer kruisridders. Verschillende grote verdedigingswerken als het fort St Elmo staan er schitterend. Maar er zijn op Malta nog veel ouder sporen, waarover later meer.
We arriveerden afgelopen dinsdag op Malta. Ik wilde er vooral een keer naar terug vanwege de schitterende grafstenen in de vloer van de St John kathedraal in Valetta. Ik wist niet meer hoe het er precies uitzag maar wel dat ik er destijds erg van onder de indruk was. En inderdaad, het waren schitterend ingelegde stenen platen die daar rij na rij de vloer bedekten. Helaas was het grootste gedeelte bedekt met een mat, waarschijnlijk om slijtage te voorkomen. 6 jaar geleden was de hele vloer nog toegankelijk en dat maakte het toch wel bijzonder fraai.

De bus op Malta

Een karakteristieke Maltezer OV bus

Iedereen die een keer op Malta is geweest kent ze: de geel/oranje bussen die in grote getale door het verkeer rossen. Afgelopen dinsdag vertrokken we al met de bus van half zeven uit de Bilt. Het was een beetje fris, maar zeker niet echt koud. Maar in de bus stond tot mijn verbazing de verwarming aan; tegenwoordig staat in de bus altijd de verwarming of de airco aan, vaak zelfs tegelijkertijd; ik blijf me erover verbazen.
Kom dan in Malta; de oranje bussen kennen slechts 1 ingang/uitgang en die staat gewoon gedurende de hele rit open; airco in optima forma. Het is ongelooflijk als je op het busstation van Valetta staat te kijken hoeveel bussen daar rijden. Het lijkt een chaos, maar als je er een paar dagen gebruik van maakt dan realiseer je je toch hoe goed dit alles functioneert. De smalle straten van Malta, de dichte bebouwing, de grote hoeveelheid mensen. De bussen rijden af en aan; op de meest afgelegen plekken kun je met de bus komen. De chauffeurs rijden op een manier die soms met geen pen te beschrijven is. De bussen zijn vaak oud. Ik las in de krant dat ze nog dateren uit de zeventiger jaren; op een chassis van een oude (Engelse) legertruck werd een chassis gebouwd en daarmee wordt nog steeds gereden.

Interieur van een Maltezer bus

Eerlijkheidshalve moet ik wel vaststellen dat de meeste bussen van wat latere datum zijn; die hele oude zijn gewoon een toeristische attractie.
Helaas zal dit karakteristieke beeld binnenkort uit het Maltees straatbeeld gaan verdwijnen. In het zelfde artikel las ik dat in de bekende "Alles moet anders show", die kennelijk ook in Malta wordt opgevoerd, de firma Arriva het OV aldaar gaat overnemen en dat ook gaat doen met nieuwe bussen. Ik vind het een beetje jammer.