De klassieken

Portret van Machiavelli

Ik herinner mij nog goed het moment dat ik de beslissing kenbaar maakte dat ik naar de HBS wilde gaan en niet naar het gymnasium. Aan de bedrand van het ouderlijk bed maakte ik het kenbaar; mijn ouders lieten de keuze aan mij over. Maar de rest van mijn (volwassen) leven heeft het altijd aan me geknaagd; ik wist vrijwel niets van "de klassieken" en verwachtte daar iets heel bijzonders te kunnen vinden.
Roos heeft mij dat gemis altijd luid en duidelijk ingewreven, zij het op bijzonder speelse wijze. Zij had mij (al in 1995!) de Odysseia voor mijn verjaardag gegeven, maar die had ik hooghartig op het stapeltje "nog te lezen boeken" gelegd. Maar in 2003 heb ik het besluit genomen om mij eens te gaan verdiepen in "de klassieken". Op naar de onvolprezen bibliotheek om "De prins" van Machiavelli te lenen; dat was de enige klassieke auteur die mij zo te binnen schoot. Dat boek was er niet, of uitgeleend, maar wèl lag daar een ander boek van Machiavelli, Discorsi, met interpretaties over het werk van Titus Livius, de grote Romeinse historicus; buitengewoon inspirerend. Vervolgens naar de bibliotheek om de boeken van Livius te lenen. Achteraf toevallig, lagen in de Bieb van Bilthoven de drie weergaloze verzamelingen/vertalingen van de overgebleven boeken van Livius. Die heb ik verslonden en herlezen tot op de dag van vandaag.
En ik heb ook de Odysseia in vertaling van Imme Dros, het verjaarsgeschenk van Roos gelezen; dat herlees ik ieder jaar.
Roos heeft dus wel gymnasium gedaan. Zij vertelde dat er toch wel heel veel van wat er vertaald werd eigenlijk helemaal niet had begrepen. Achteraf is het misschien ook helemaal niet zo slecht geweest om al deze verhalen en mythes van de klassieken als volwassene te hebben gelezen en niet als kind. Ik kan de oude Grieken en Romeinen dan ook aan eenieder aanbevelen; inmiddels is vrijwel alles vertaald. Denk aan Ovidius met Metamorfosen, Xenofon met zijn tocht van de tienduizend, natuurlijk Homerus met de Ilias en de Odysseia, maar Thucydides met de Peloponesische oorlog en de toneelstukken van de oude Grieken. Zij hebben onze cultuur sterk beïnvloed; kijk maar op schilderijen en naar de beeldhouwwerken.

Zeus, de bliksemslingeraar

Mijn buurman Hisso, meteoroloog, werkzaam bij het KNMI, riep al van zijn balkon dat er stevig weer op komst was. Het was afgelopen zaterdag goed raak; een onweer zoals ik dat slechts één keer eerder heb meegemaakt en dat was op Samos, Griekenland, in 1978. Het weerlichtte bij voortduring. Ik heb er een paar videootjes van gemaakt waarvan u er één kunt zien op Youtube. Later hoorde ik van Roos dat er in NL nog niet eerder een dergelijk hoge frequentie van de bliksem was waargenomen; het was dus echt een zwaar onweer. Ik had de balkondeur open staan; op een zeker moment hoorde ik vanuit de keuken de wind gieren en het regende pijpenstelen. De regen stroomde de kamer binnen, dus snel de deur dicht gedaan. Een regengordijn waardoor ik de overkant als door een waas zag, ongelooflijk, maar ook heel kort van duur. Het was een zeer lokaal onweer dat o.a. over de regio Utrecht trok.
Vanouds werd de bliksem beschouwd als een teken van oppergod Zeus. Degenen die mij beter kennen weten dat ik als agnost merkwaardig genoeg grote waarde hecht aan de verschijnselen die door de oude Grieken werden beschouwd als afkomstig van de Goden. Dat komt vooral voort uit de schitterende boeken van Homerus, de Ilias en de Odysseia die mij aanzienlijk meer aanspreken dan "Het Boek". Zo zie ik de bliksem of de donder ook als een teken van Zeus. Dit heftige onweer van zaterdagavond, maar ook de volstrekt onverwachte donderslag toen Arja met Gijs bij mij op visite was en de zwanen die van rechts kwamen beschouw ik als tekenen van de hemelse Goden. Ben je dan echt agnost vraag ik me af.
Toen ik dat een keer vertelde aan een goede kennis van me, Henk F., zelf zwaar christelijk en zelfs werkzaam geweest in de zending, deinsde hij bijna terug met de woorden: "je bent een heiden". Grappig genoeg beschouwde ik dat ook als een compliment.