Einde van een hobby

Daar zat ik als kind achter de piano

Al vanaf mijn tiende jaar houd ik een fotoboek bij; op de eerste bladzijde sta ik als baby, als zesjarige bij de schoolfoto en als jong kind achter de piano. Mijn moeder speelde piano; haar vader vond het destijds heel belangrijk dat een kind een instrument leerde bespelen, een heel modern standpunt voor die tijd. Hij is gestorven toen mijn moeder 9 jaar oud was; ik ken hem echter wel van de vele verhalen van mijn grootmoeder. Er stond een piano in huis en in die tijd was men heel wat kleiner behuisd dat tegenwoordig en het was een behoorlijke "sta in de weg"! Mijn moeder speelde vooral mazurka's en walsen van Chopin; mijn kennis van de muziek was dan ook niet veel groter dan Chopin.
Vanaf pakweg mijn achtste jaar kreeg ik les; mijn toen nog zo jonge moeder deed aan klassiek ballet en had de begeleidend pianist gevraagd of zij aan huis les wilde geven. Dat was juffrouw Dolly, de enige pianodocente die ik gehad heb. Ik had waarschijnlijk wel aanleg want veel studeren deed ik niet maar het ging toch wel aardig, zo aardig zelfs dat ik in de eerste klas van de HBS een tweede prijs won bij de culturele avond (met stukken van Bach en Bartok). Daarmee won ik een schitterende uitvoering van het vioolconcert van Beethoven met Yehudi Menuhin als uitvoerende.
We waren klein behuisd, de piano was oud en de klankkast scheurde, misschien wel tot opluchting van mijn moeder, althans de piano werd afgevoerd zonder dat iemand daar een traan om liet. Ik heb toen jaren geen piano aangeraakt. Maar in 1977 gebeurde er iets vreemds. In die tijd maakte ik kennis met een zekere Hans T., een merkwaardig type dat mij echter wel kennis deed maken met de nocturnes van Chopin. Van die schitterende romantische muziek raakte ik sterk onder de indruk. In die zelfde tijd raakte ik tijdens een 14 dagen durend buitenlands congres/cursus nogal van de kook van een Duitse collega en werd behoorlijk verliefd. Ik moest en zou toen die Nocturnes van Chopin op de piano gaan spelen; vraag me niet waarom, maar dat moest ik van mezelf, ongetwijfeld uit romantische gevoelens. Ik weet nog dat er een huurpiano in huis kwam, dat ik de partituur leende van een vriendin en dat ik de muziek niet eens meer kon lezen omdat ik zo lang niet meer had gespeeld. Maar verliefdheid maakt onverwachte krachten los en in 6 weken kon ik Nocturne nr 1 spelen. Ik sta er nog verbaasd van. Dat was de basis van de hobby die ik met ups en downs tot vandaag heb beoefend. Want vandaag is de piano afgevoerd.
Vanmorgen zou Simon, degene die jaren heeft gestemd, de piano op komen halen. De laatste jaren speel ik nauwelijks meer; ik voel me ontzettend vervelend om in de flat piano te spelen; ik heb het gevoel dat iedereen er last van heeft, vandaar dat ik hem nu maar heb laten afvoeren.

Tot slot Aufenthalt van Schubert gespeeld

Vanmorgen heb ik nog voluit gespeeld, zonder studiepedaal en met volume zo hard als voorgeschreven. Partita's van Bach, liederen van Mozart, de Mazurka van Chopin die mijn moeder altijd speelde en tot slot "An die Musik" van Schubert, der Tod und das Mädchen en helemaal tot slot "Aufenthalt" van Schubert, het lied dat Roos en ik met zo veel genoegen hebben gezongen.
Daar kwamen de mannen en daar ging de piano. Het was moeilijker dan ik dacht om afscheid te nemen.

En daar ging ie dan. 

Mozart en Joke

Enkele jaren geleden hebben we het huis aan de Hoflaan verkocht. We hadden er ruim 25 jaar gewoond en alle vier kinderen waren in het huis opgegroeid. Een grappige gewoonte die we hadden overgenomen van Kommer, een goede vriend van ons, was het tekenen op de muur voordat deze werd behangen. Nadat we het huis hadden verkocht gingen de nieuwe bewoners direct aan het opknappen. Toevallig kwam ik op een ochtend dat ik met Huib aan het wandelen was langs het huis terwijl het nog volop werd opgeknapt. We mochten even kijken hoe de werkzaamheden vlotten. En daar vond ik o.a. deze tekening die tevoorschijn was gekomen van achter het behang.

Ik weet nog waarom Joke deze zoveel jaren geleden had gemaakt. Zij was naar een voorstelling geweest van een stuk van Mozart waarbij een marionettenspel werd opgevoerd. Ome Dick, mijn vriend Dick dus, gek op klassieke muziek had een aantal voorstellingen voor de kinderen gekocht om ook eens kennis te maken met de klassieke muziek. 

Leuk om die herinnering op te kunnen halen van achter het behang.

Tekst en muziek

Jarenlang heb ik zangers begeleid op de piano. Het ging om prachtige klassieke liederen van Schubert, Mozart en een enkele keer van andere componisten. Vooral Roos hamerde er altijd op dat ik meer naar de tekst moest luisteren om de muziek te kunnen begeleiden zoals het moet. Ach, ik was het daar niet zo mee eens. Die goede componisten weten in de muziek ook precies te leggen wat convenieert met de tekst. Zo weet ik nog dat ik bij het overlijden van een goede vriend de absolute behoefte had om het lied "Abendempfindung an Laura" te spelen. Meteen de avond dat ik hoorde van het overlijden en dan in de kerk op de vleugel. Ik kende de tekst niet, maar voelde dat het muziek was die je opdraagt aan een gestorven vriend. En dat was ook zo: "Schenk auch du ein Tränchen mir, und pflücke mir ein Veilchen auf mein Grab", enzovoort, een prachtige tekst inderdaad.
Maar ook andersom; bij de Altrapsodie van Brahms kon ik mijn tranen absoluut nooit bedwingen. Of het nu door de door mij zo bewonderde Alt Kathleen Ferrier wordt gezongen of door anderen, bij de strofe: "Ist auf deinem Psalter, Fater der Liebe, ein Ton seinem Ohren vernehmlich, so erquicke sein Herz"  liepen de tranen onbedwingbaar over mijn wangen. Overigens inmiddels niet meer. De tekst was niet te verstaan, maar dankzij de inspanning van Roos kwam het gedicht van Goethe boven water. Het gaat over een wanhopige, op zoek naar zingeving.
Vanuit de USA kreeg ik van mijn goede vriend, die route66 aan het rijden is Gene Pitney in het vizier. Twenty four hours from Tulsa" heet het lied en speelt in Tulsa, de plaats waar mijn vriend zich op dat moment bevond.
Drie woorden en twee klickjes en ik zit naar Gene Pitney te luisteren. Die karakteristieke stem, dat fraaie samenspel van die twee trompetten met viooltjes op de achtergrond. Zielig liedje trouwens. Plotseling zo verliefd geworden dat hij niet meer naar z'n vrouw gaat terwijl hij best nog van haar houdt. Op slechts 24 hours from Tulsa, dus vlak bij huis?!
Ken het nummer precies qua muziek ondanks al die decennia maar heb nooit enig idee gehad waar het over ging en nu luister ik naar de tekst terwijl ik dit schrijf. Wat is er toch veel mogelijk geworden in die 47 jaar.