Wie is John Galt?

Ayn Rand

Natuurlijk kun je op Internet precies vinden wie John Galt is. Voor kenners moge het duidelijk zijn dat ik mij momenteel verdiep in het boek "Atlas in staking" van de hand van de door Roos als abject ervaren filosofe/schrijfster Ayn Rand, een fervent rookster; ik kon geen foto op Internet vinden zonder dat zij een sigaret tussen haar vingers had. Toevallig stond er deze maand een boekbespreking over twee biografieën van Ayn Rand in de Academische Boekengids.
De verheerlijking van het kapitalisme  is haar specialiteit. Zij beschrijft dat op onnavolgbare wijze. Het valt me niet mee om het boek door te ploegen; ze is geen groot schrijfster en de vertaler ook geen groot vertaler. Maar haar boodschap is wel de moeite waard om kennis van te nemen al is het maar omdat ze zoveel invloed heeft gehad en kennelijk heden weer heeft met de "tea party". Er wordt in brede geëxalteerde "penseelstreken" een apocalyptische sfeertekening gegeven waarbinnen een gering aantal industriëlen, die op een karikaturale wijze bezeten zijn van hun werk, tegen de achtergrond van een (als socialistisch beschreven) lamgeslagen maatschappij, tegen alle passieve en actieve tegenwerking in, proberen hun bedrijven gaande te houden. Vreemde, vertekende omgangsvormen binnen families tekenen deze malle sfeer. Het is allemaal wat opgelegd.
Ik ben nog niet zo gek ver in het boek gevorderd en ben er ook niet van overtuigd dat ik het helemaal uit zal lezen. Ook het boek "Volg de wolken" van Kurpershoek dat onder andere handelt over de "Armeense kwestie", net als de Spaanse burgeroorlog een wat geheimzinnig onderdeel van de recente Europese geschiedenis lokt vanaf mijn nachtkastje en gisteren heb ik "Polsslag" van Julian Barnes bij de bieb gehaald; bij eerste lezing ook een bijzonder aantrekkelijk boek.
Maar ja, Ayn Rand speelt heden weer een belangrijke rol in het publiek debat in de VS en wordt door internationale geldwolven tot voorbeeld genomen. Dus zal ik mijn best gaan doen, terwijl ik intussen geniet van de muziek op mijn mp3 spelertjes, heerlijk die kleine apparaatjes. Wat moet je anders in deze koude donkere dagen voor de kerst met dit slechte weer dan binnen zitten lezen en luisteren.

Afrikaanse grond

Foto uit de VPRO gids

Met diepe verontwaardiging heb ik niet alleen het artikel in de VPRO gids gelezen maar ook via Internet de uitzending van Tegenlicht van zondag 27 november bekeken. Carlo Petrini had al eens eerder het akelige verschijnsel van grootschalige land-speculatie in Afrika aan de kaak gesteld, maar nu stond dat ook in de VPRO gids die ik in het kader van mijn tientjeslidmaatschap verkreeg.

Een zekere Philip Heilberg (What's in the name?) stelde zich feitelijk heel kwetsbaar op door zijn doen en laten te laten verfilmen door de VPRO filmploeg. 

De film spreekt voor zich; Phil laat zich in met de nieuwe machthebbers van Zuid-Soedan, die hij beschouwt als de nieuwe soeverein. Hij koopt van deze "soeverein" enorme arealen landbouwgrond die al mensenlevens lang door de lokale boeren worden beheerd. Deze boeren zijn nergens van op de hoogte, laat staan dat ze er iets aan over houden. Heilberg was godbetert niet eens wezen kijken in de gebieden, dat liet hij aan anderen over. Bah!

Ik werd woest toen ik de reportage zag. Door mijn "nieuws abstinentie" ben ik wellicht wat overgevoelig geworden, maar deze vorm van kapitalisme maakt me echt misselijk. 

Heilberg deed het, aldus zeggen, vooral om zichzelf te bewijzen dat hij "eerlijk" miljarden kon verdienen. Juridisch heeft hij misschien gelijk, maar kun je daar nu trots op zijn? er bestaat toch ook zoiets als een geweten dunkt mij.

Zijn filosofie schijn je terug te vinden bij Ayn Rand; Roos reageerde als door een adder gebeten toen zij zich realiseerde dat ik van deze "dame" wat wilde gaan lezen. Zij is de bedenker van "Rational egoism", wat dat ook moge zijn; erg fraai klinkt het niet en bij nader inzien past het mijns inziens ook niet bij onze soort, althans niet bij de Europese manier van denken; of ben ik nu erg naïef?