Loopgraven oorlog

Ivan Bloch voorspelde de volslagen zinloosheid van
"moderne oorlog".

In "Uitverkoren zondebokken", het boek dat handelt over de leden van het geslacht Josephus Jitta van de hand van Theo Toebosch lees ik dat Ivan Bloch al ver voor WO I had beredeneerd dat oorlog geen zin meer had. Citaat: Nieuwe wapentechnologie zo concludeert hij in "La Guerre Future", heeft stormaanvallen met bajonet en cavalerie zinloos gemaakt. Ingraven in loopgraven betekent het einde van snelle aanvallen en beslissende overwinningen.

Hij heeft zijn gelijk gekregen in 14-18, la grande guerre. Vorig jaar was ik met Peter C. in Verdun en heb de restanten van de verschrikkingen, die zelfs heden nog afschrikwekkend zijn mogen aanschouwen. De jaren daarvoor waren we in Ieperen en Passchendaele. Ik kwam er elke keer gedeprimeerd vandaan. Mijn inlevend vermogen als vader van twee zonen ging met me aan de loop. Wat een verdriet moet dit allemaal hebben veroorzaakt en was kennelijk onvermijdelijk door de collectieve beslissing van regeringen en bevolkingen van de Europese staten.
Waarschuwingen vooraf doen de mensheid niet van een vooringenomen besluit terugkomen. Men ging collectief "frisch und fröhlich" te wapen en zo verloren miljoenen jonge mannen het leven. Laten we vooral blij zijn met ons verenigd Europa dat toch primair tot stand kwam om dergelijke stommiteiten te voorkomen!

Mijnen oorlog

Met mijn vriend Peter C heb ik een aantal jaren achter elkaar de verschillende slagvelden van WO I bezocht. Ieperen, de Somme en als laatste Verdun. Je raakt er behoorlijk van onder de indruk; zeker bij het zien van al die oorlogsgraven van die jonge jongens. Honderdduizenden zijn gesneuveld, vaak meerdere duizenden op één dag. Kun je het je voorstellen?
Maar hier zie je de restanten van een griezelig bizarre vorm van oorlogvoering waarbij de loopgraven van twee kanten letterlijk ondermijnd werden. Als de mijnen tot ontploffing kwamen verdween de grond onder de voeten. Wat overbleef was een volkomen gespleten heuvel waarop voor de oorlog een dorp met kerk en kerkhof hadden gestaan. Verbijsterend wat we elkaar in Europa hebben aangedaan nog geen honderd jaar geleden. De littekens in het landschap zijn vooralsnog onuitwisbare getuigen van deze waanzin.