Spit!

Oei, altijd wanneer ik dit plekje op de Venen passeer denk ik weer aan die keer, zo'n 17 jaar geleden toen ik met mijn oudste zoon aan het wandelen was. We zaten even aan het beekje; Hugo moest natuurlijk even in het water spelen. Maar toen ik opstond schoot het vreselijk in mijn rug; ik wist niet wat ik moest doen. Even blijven liggen eerst maar en toen voorzichtig proberen op te staan. Schuifelend weer op gang. Hugo, nog maar een klein kereltje moest de rugzak dragen, wat hij zonder problemen deed. Terug of toch maar verder naar Kalterherberg Huug? We zaten er zo'n beetje tussenin. Dus maar verder. Het ging eigenlijk steeds beter. Ik moest ook aan de NHG standaard voor huisartsen denken; bij lage rugklachten is eigenlijk alleen het blijven bewegen een juiste behandeling. We haalden het ons zo bekende hotel Hirsch in Kalterherberg. De volgende dag was de rugpijn eigenlijk voor een belangrijk deel over; veel sneller dan bij bedrust!! Voorzichtig aan gedaan die dag en inderdaad ging het steeds beter.

Kapoen

Je moet maar durven in deze tijd dat het eten van Ganzelever, foie gras, moreel vergelijkbaar wordt geacht met auto rijden in dronkenschap of ander kwaad. Een kapoen, een voor de smaak gecastreerde haan?! dat kan toch niet. Nou ja, misschien niet in NL maar in Slovenië en in Italië wordt dit klassieke streekproduct (gelukkig) nog op tafel gezet. Bij de leveranciers van het presidium product Chaams hoen heb ik meermaals gevraagd of zij misschien kapoenen wilden gaan produceren. Maar daar voelde men niets voor.
Wel was er een studiereis naar Frankrijk gemaakt maar na het zien van de operatie, die nodig is om de hanen te castreren alvorens zij hun leven verder slijten als kapoen, is besloten hier verder maar van af te zien. Maar.... in de laatste aflevering van het onvolprezen Slow Food Magazin (december 2009) werd toch min of meer de deur vanuit Slow Food opengezet om toch nog maar eens te overwegen om ook van het Chaams hoen een kapoen versie in de markt te gaan zetten. Ik zou het toejuichen want kapoen is bijzonder smakelijk. En het leven beëindigen als vrij rond lopende, zij het gecastreerde haan is toch eigenlijk wel te prefereren boven het levenseind in een hakselmachine, zoals veel haantjes uit de eierindustrie toch beleven.
In zijn boek Slow Food Nation vertelt Carlo Petrini over het behoud van de kapoen in Italië, in Morozzo, de capone di Morozzo. Eens kijken of die kan worden ingevoerd zodat ik alsnog de kapoen op tafel kan krijgen.

Coquilles Saint Jacques à la Parisienne

't water loopt je in de mond

Ach die coquilles, er is nauwelijks iets lekkerders denkbaar. Ruim dertig jaar geleden trokken mijn toenmalige ega en ik gedurende de vakanties altijd door Frankrijk; ik weet nog de eerste keer met schoonzuster en zwager naar de Provence te beginnen in Avignon. De hele rit had ik in m'n eentje moeten rijden. Kun je je voorstellen? Met z'n vieren in een 2CV, een lelijke eend, met kampeerspullen en m'n rijbewijs had ik net enkele maanden. Mijn zwager zou ook rijden leren voor de vakantie maar had het examen niet gehaald. We deden de rit van Amsterdam naar Avignon in 3 dag étappes en ik was bij aankomst volstrekt uitgeput. Maar ik weet nog die eerste avond in het restaurant in Avignon; wat een sfeer. Stokbrood was toen voor Hollanders nog iets bijzonders en dat je daarmee at was zeker bijzonder. Euforisch als ik was doopte ik het stokbrood zelfs in de wijn en werd langzaam dronken en stootte de wijn om. Petit cochon werd ik genoemd door de Franse dame die ons bediende. Dat was mijn eerste kennismaking, maar daarna gingen we ieder jaar naar Frankrijk en wat heb ik daar het lekkere eten leren waarderen.
In elke streek had je andere specialiteiten. Ik was vooral gek op de patés, het knapperige aspect van het stokbrood, de kazen en de enorme diversiteit. Maar de coquilles Saint Jacques dat was toch wel superbe.
Lang ben ik al van plan om zelf paté te gaan maken en sinds ik een aantal zelfslachtende slagers (w.o. slager Lammertinck in Enter, waar ik ooit bij het slachtproces heb mogen assisteren) heb leren kennen, gaat dat ook zeker gebeuren. Nu weet ik tenminste dat ik de juiste ingrediënten kan verkrijgen. Ook ken ik nu een slager (Slagerij Slenders in den Bosch) die (verantwoord) kalfsvlees heeft en via hem zal ik er ongetwijfeld ook in slagen om aan kalfsbotten en goed kalfsvlees te komen voor de fonds en de glaces die je voor de goede Franse keuken nodig hebt, maar ik dwaal af van de Coquilles. U moet me dit uitstapje naar de paté vergeven want het is wel de opmaat voor de Coquilles. Ik zocht namelijk een goed recept voor Paté de campagne en daarvoor vond ik een aanwijzing in "De dikke van Damme". Daarin werd geadviseerd om de paté uit een oud boek van de Time Life serie te gebruiken, genaamd: "In de Franse keuken", uitgegeven door Parool/Life. En ja, daarin stond niet alleen een geweldig recept voor paté (moet ik overigens nog proberen) maar een plaatje van Coquilles Saint-Jacques à la Parisienne, precies zoals ik me herinner van vroeger in die restaurantjes in Zuid Frankrijk. Het recept zal ik publiceren in deze Blog.

Joseph Roth

De meeste lezers kennen Philip Roth, maar Joseph Roth ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Joseph_Roth ) is lang niet aan ieder bekend. Geert Mak schreef ooit het boek "In Europa". Toen ik dat las heb ik tevens alle boeken gelezen die hij aanhaalde, waaronder een boek van Joseph. Zijn schrijfstijl is plezierig waarbij ik vooral de sfeertekening van de jaren van de Donau monarchie zo waardeer. Een tijd van met paard bespannen wagens en sleden. Ongelooflijk koude winters, maar ook de grappige manier van met elkaar omgaan en de manier waarop de mensen met de strenge overheid omgaan. De boeken zijn wat dynamischer dan de Russen als Tolstoi en Tsjechov zonder de aantrekkelijke sfeertekening van die jaren te verliezen.
Zo heb ik dit weekend het boek "Het valse gewicht. Geschiedenis van een ijkmeester" gelezen. Maar zeker het meest bekende boek van Joseph Roth: "Radetzky mars" uit 1932 kan ik van harte aanbevelen.

Wat een stille wereld

Vandaag is het zondag en het heeft vannacht gesneeuwd. We zijn laat opgestaan, maar we gaan lekker aan de wandel. Het is zo mooi buiten. Dat vindt kennelijk niet iedereen want het is doodstil op straat. De sneeuw ligt er nog maagdelijk bij op een enkel spoor na van iemand die vanuit zijn auto naar de deur heeft gelopen.
Zelfs op straat zie je geen auto. De buurman van Roos heeft de sneeuw weggeveegd zodat het ijs van de afgelopen dagen weer tevoorschijn komt zodat je bijna je nek breekt. "Ja, het moet eerst gaan dooien", is zijn raadselachtige opmerking wanneer wij door de sneeuw op het grasveldje onze weg vervolgen.
Door het bos naar het station Bilthoven en de trein naar Amersfoort. Ook daar is vrijwel niemand te bekennen. Via het fietspad het bos in, langs de spoorbaan over het fietspad richting Soestduinen.

Doodstil is het; geen fietser, geen wandelaar, geen auto's; een stilte die slechts af en toe wordt gebroken door de voorbij denderende intercities, een wolk van sneeuw achter zich aan trekkend. Wat is ons land toch mooi als er sneeuw ligt. Onderweg kwamen we nog een stel tegen dat aan het langlaufen was.
En vlakbij Soestduinen een jong stel dat een foto van ons heeft gemaakt en dat wij de juiste weg konden wijzen richting de Soesterduinen.
Zij waren verbaasd dat wij helemaal uit Amersfoort" kwamen; daar woonden zij en zij waren hier met de auto heen gereden. Het is toch jammer dat de meeste mensen het genoegen van het wandelen niet kennen. Hoewel wij wel twee keer zo oud waren en al de nodige kilometers in de benen hadden, liepen we veel sneller en na een groet scheidden onze wegen. We staken de provinciale weg bij Soestduinen over en kwamen langs het pitoreske stationnetje van Soestuinen dat al jaren niet meer gebruikt wordt maar wel bewoond. Via de middenweg en linksaf bereikten we de Soesterduinen, de Lange duinen genoemd. Het is daar met sneeuw zo ontzettend mooi. Ik kom er al zo lang; vroeger met de kinderen in de zomer en de winter.

Zij noemden de duinen "het grote zand", dit in tegenstelling tot het "kleine zand" bij Bilthoven in de buurt. Verder heb je bij Hulshorst nog "het grote grote zand" oftewel het Hulshorster zand. Daar kun je ook zo fabelachtig wandelen van Nunspeet uit via het Hulshorster zand naar restaurant de Zwarte Boer in Leuvenum.
Die Lenin-achtige figuur met die bontmuts op, dat ben ik met op de achtergrond de Lange Duinen bij Soestduinen. Het is prachtig daar te lopen richting den Dolder, beetje links aanhouden en je komt weer bij het fietspad langs de spoorlijn. Tot onze verbazing reed een fietser ons achterop. Maar de sneeuw was maagdelijk en de stilte heerlijk. Wat mis ik die stilte toch vaak in onze wereld vol auto's en druktemakers. Door de weersomstandigheden is iedereen gedwongen om over te gaan op Slow Life. Gewoon lekker genieten van het zijn, van de schoonheid, van je leefomgeving, van de rust, van de natuur in haar volle pracht. Zelfs de NS ontkomt er niet aan om het een beetje kalmer aan te doen; door de sneeuw is de dienstregeling aangepast. Het is overigens heel rustig in de treinen; de meesten blijven thuis of zijn misschien wel aan het schaatsen?!

We namen in den Dolder de trein; we begonnen wat moe te worden en hadden trek in erwtensoep. Vanaf station Bilthoven liepen we via het Houdringhe bos. De Lakenvelder koeien stonden er heerlijk in de sneeuw. Koeien hebben helemaal geen last van de kou. Ze krijgen natuurlijk wel hooi, want er valt weinig meer te vinden onder de sneeuw, althans niet voldoende. Dit is ons achtertuintje; als we gewoon even de benen willen strekken, of zoals we dat zelf noemen, onszelf even uit moeten laten, dan gaan we hier wandelen. Er loopt een aantal uitgezette wandelingen, waarvan nummer 3 met ongeveer 12 kilometer de langste is. Die lopen we vaak maar met dit weer is het wel een speciaal genoegen. Daar klinkt muziek in de verte; de ijsbaan is open. Als een schilderij van Breughel zien we de veelkleurige menigte van schaatsers op het gezellige ijsbaantje van de Bilt/Bilthoven. Het is een drukte van jewelste.

Ecosofia, een mooi idealistisch concept

Kennis gemaakt met Patrick van Uffelen, de bedenker van Ekosofia . Hierbij is wonen, geïntegreerd met een ecologisch zeer verantwoorde manier van voedselproductie het centrale punt. Hij heeft vele jaren nagedacht hoe je dit het best kunt vorm geven. Illustratie daarvan heeft hij voorhanden in de vorm van plattegronden waarmee hij de samenhang van de verschillende voedingsgewassen, de watervoorziening, energievoorziening, maar ook de plaatsing van de (bij)gebouwen kan weergeven. Het pièce de résistance is wel de maquette waarin hij vele uren werk heeft gestoken maar die dan ook wel heel fraai het plan ondersteunt.

Het heeft veel weg van het idealisme van de jaren zestig zonder een commune te willen zijn. Die tijd ligt wel achter ons. Frederik van Eeden zou zich er goed in thuis voelen.

We waren met z'n drieën op bezoek bij Patrick, en dan kun je lekker brainstormen. De realisatie van een dergelijk plan is lastiger dan je misschien inhoudelijk zou denken. Je hebt een betrekkelijk groot stuk grond nodig niet te ver van stedelijke voorzieningen; het terugtrekken in het verre platteland als in de jaren zestig door een aantal groepen is gedaan spreekt tegenwoordig minder aan. Ruimtelijke ordening stelt ook zo zijn grenzen. Maar... de grote steden, met name Amsterdam wil graag wat verbeteren aan de overgang van stad en platteland. En ook veel (draagkrachtige) mensen willen graag wat meer in het groen leven. Het zelf je groenten verbouwen, althans daar enigszins mee bezig zijn, is voor veel mensen een wezenlijke wens.

Patrick neemt dat ook waar; de wens is er wel en meer dan latent. Het is een uitdaging belangstellenden te helpen deze wens te realiseren. Paul, Sandor en ik hebben onze steun toegezegd.

Voor uitgebreide informatie over het concept adviseer ik je de site van ekosofia te bekijken.

Laat kleuters toch zelf lopen en niet in de buggy zitten

Vandaag zag ik iets waar ik echt niet over uit kan. Duidelijk een opa en een oma waren met hun kleindochter in de buggy boodschappen aan het doen bij Dirk van de Broek. Ik zag dat kind, als een wandelaar met een rugzak op de rug, rechtop staan met de buggy op haar rug. Dat kind wilde gewoon zoals een gezonde, normale peuter/kleuter dat wil, lekker bewegen. Ze zat vastgesnoerd in dat malle ding alsof hij aan haar vast moest blijven. Die oma stoof boos op haar af en zette de buggy met kind en al met enig geweld weer in de horizontale stand en het kind ging natuurlijk weer zitten. Opa kwam er ook nog bij en het kind werd gewoon naar achteren geduwd. "Jij bent niet lief" kreeg ze naar het hoofd geslingerd, en dat terwijl ze ondanks de rare behandeling (zeker aan gewend?!) niet eens luidruchtig protesteerde. Later in de winkel liep oma, met nog steeds een verontwaardigd gezicht achter de buggy met het verder heel lieve kind, nog steeds te mopperen dat ze niet lief was. Mijn hart draaide om. Hoe moet zo'n kind naar de wereld kijken; die voelt zich toch gewoon gevangen in zo'n volstrekt overbodig wagentje.

Mijn grote probleem met die buggies is dat kinderen gewoon gedwongen worden om passief te blijven terwijl ze dat helemaal niet willen. Kinderen willen van nature altijd bewegen en de wereld verkennen. Sommige kinderen pikken het niet dat ze altijd in zo'n buggy moeten zitten en protesteren luid dat ze eruit willen; die worden als lastig gezien terwijl dat natuurlijk normaal hoort te zijn. Een kind moet bewegen, een kind moet lopen. Dat is belangrijk niet alleen voor de lichamelijke ontwikkeling maar ook voor de motoriek en de psychische ontwikkeling. Wat de auto als negatieve factor is voor volwassenen is de buggy voor kinderen. Alleen hebben die laatsten er niet om gevraagd. Ik houd m'n hart vast als de buggy generatie opgroeit. Die hebben van jongs af aan zo'n negatieve houding opgelegd gekregen tegen bewegen dat ze daar problemen mee krijgen. Je kunt het de kinderen zelf niet euvel duiden! Het zal hun gezondheid niet ten goede komen.

Slow Life

Sinds 2 jaar ben ik lid van Slow Food en sinds een jaar ben ik bestuurslid van het convivium Utrecht. Gezien mijn inhoudelijke interesse ben ik direct flink aan het lezen geslagen. Via Sandor Schiferli heb ik de beschikking over het boek "Slow", van de hand van Carl Honoré. Deze jonge auteur had geconstateerd dat zijn manier van leven niet de juiste was; hij had ergens gelezen dat er een brochure was met sprookjes om aan je jonge kinderen voor te lezen als ze naar bed gingen. Het speciale aan deze uitgave was dat de sprookjes zo kort waren weergegeven dat je in 1 minuut klaar was, kortom het kostte je geen tijd. Toen hij dat gelezen had besefte hij dat zijn manier van leven niet de juiste was; door de voortdurende haast, stress en zogenaamd tijdsgebrek was alle vreugde uit het bestaan geperst. Het gaat alleen nog maar om efficiënt (volgens anderen een synoniem voor het woord "mesjogge"). De uitdrukking "het kost zo veel tijd", ligt iedereen voor in de mond bestorven. Onder dat regime is er geen tijd meer voor rustig voorlezen, met het gezin rustig ontbijten, 'savonds gezamenlijk eten, met vrienden en kennissen gezellige leuke dingen doen, als gezin iets ondernemen, zelf eens rustig iets overdenken, rustig lezen, of zelfs gewoon even niets doen. 'sAvonds ben je zo moe dat je alleen maar uitgeblust voor de TV gaat hangen. Toen hij zich dat realiseerde is hij in de materie gedoken en heeft dit geweldige boek geschreven; ik kan het iedereen aanraden. Toen ik het las realiseerde ik me dat de Slow Life levensstijl geheel de mijne is; veel wandelen en daarmee de gezonde lichaamsbeweging en de tijd om ingewikkelde dingen te overdenken, geen TV die je alleen maar opgefokte, volstrekt irrelevante informatie verstrekt en je erg veel tijd kost, geen auto omdat die de bewegingsarmoede in de hand werkt. Ik voelde me erg gesterkt bij het lezen van het boek. Het valt niet altijd mee om zo'n afwijkend gedrag te moeten verdedigen. Ik rijd geen auto omdat ik dat onhandig vind; je kunt niet goed nadenken terwijl je rijdt, ik voel me altijd behoorlijk bedreigd in een auto. Geen TV is ook zoiets: je weet niet wat er speelt in de wereld. Dat is helemaal niet waar want de echt relevante informatie die hoor je vanzelf wel en dat is verrekte weinig. Daarentegen wordt alle onzin informatie je onthouden.

Waar zal de cohabitatie van mens en techniek toe leiden?

Het is fascinerend om te zien hoe in een complex systeem meerwaarde ontstaat door samenwerking van systemen. Volgens mij zijn in het begin der tijden hierdoor de voorstadia van het leven ontstaan bij het afkoelen van het sterrenplasma en zijn eukaryoten ontstaan uit de nauwe samenwerking van prokaryoten en de menselijke beschaving door samenwerking van de mens met andere soorten. Deze heb ik apart beschreven in deze blog.
Maar hoe kan dit misschien verder gaan? De mens heeft zich haar eigen leefomgeving geschapen waarin een steeds belangrijker deel wordt ingevuld door de techniek. De techniek begint in toenemende mate een eigen dynamiek te verkrijgen door de koppeling van systemen. De logistieke systemen zoals die van UPS als beschreven in het boek van Thomas L. Friedman: "The world is flat", in Nederlandse vertaling: "De aarde is plat" zijn fascinerend in hun aard. Dit boek is overigens om verschillende redenen bijzonder lezenswaardig. Productie van toegesneden apparaten wordt op bestelling uitgevoerd alsof het een levend organisme betreft. De informatie wordt via Internet wereldwijd gedistribueerd als in de zenuwbanen van een organisme. De aanvoer van elementen wordt via ingenieuze transportsystemen nauwkeurig afgestemd en geregeld. De productie van alle deelsystemen wordt nauwkeurig afgestemd. De vergelijking met hoe het gaat in een biologisch organisme dringt zich op. En deze systemen staan feitelijk nog maar in de kinderschoenen en zullen zich nog veel verder gaan ontwikkelen. Daar waar het creatief proces nu nog vaak door mensen wordt gedaan, wordt ook dat overgenomen door computers; een ontwikkeling die verder door zal zetten tot een onafhankelijk systeem is ontstaan op wereldschaal. Heel veel processen vinden nu al plaats met sturing via internet; op enig moment ontstaat een situatie waarin Internet en alle techniek die via Internet wordt aangestuurd een vorm van leven emergeert.
Waar deze systemen over enkele decennia of eeuwen toe gaan leiden kun je slechts naar gissen en over de gevolgen speculeren, maar enkele fantasiën zijn voor de hand. Er ontstaat een techniek die lijkt op een nieuwe fase van leven, maar dan op een veel grotere schaal dan die van biologische individuën. Een mondiaal samenhangend complex van ontwikkeling, productie en sturing zal opgang maken en het is vooralsnog de vraag in hoeverre de mens daarin op den duur nog sturend kan optreden. Het is natuurlijk pure speculatie, maar het ligt voor de hand te veronderstellen dat deze nieuwe vorm van mechanisch/electronisch leven net als de mens op onderzoek uit gaat binnen zijn/haar mogelijkheden en interplanetair onderzoek gaat doen. Tenslotte zijn elektronische apparaten, hoe complex ook, beter uitgerust om langdurig in een winterslaap op reis te gaan dan wij mensen met ons kwetsbaar biologisch lijf.
Nog verdere speculatie betreft de ontwikkeling van deze interplanetaire expansie. Wellicht leidt dit tot nog grotere macht over de natuurlijke, fysische processen, zelfs over processen op de schaal van planeten en zonnen. Als dit zou kunnen zijn, heeft het dan misschien niet al elders in het universum plaatsgevonden en kunnen we er misschien al iets van aanschouwen als eenvoudige maar wel denkende soort. Zouden de Quasers, de volstrekt onbegrepen stellaire systemen misschien de vuurtorens van deze evolutionaire ontwikkeling zijn?

Weg met de cholesterolverlagers; ga aan de wandel!

Niet alleen de voedingsindustrie denkt vooral aan de eigen omzet maar ook de farmaceutische industrie. Onder het mom van "het beste willen voor de patiënt" proberen ze vooral om de eigen zakken te vullen. En we lopen er met open ogen in. Cholesterol is zo'n hype waarvan ik absoluut overtuigd ben dat we er over enkele decennia net zo tegenaan kijken als nu tegen aderlaten. Een krankzinnige ingreep die niet ten voordele maar ten nadele van de patiënt werkt.
Cholesterol wordt door je lichaam aangemaakt en wel in de lever. Dat is niet voor niets; cholesterol is een noodzakelijk onderdeel van de stofwisseling. Daarnaast krijg je cholesterol in de voeding. Cholesterol wordt ook met ander vet keurig netjes afgebroken. Dat wordt vooral gestimuleerd door lichaamsbeweging. De spieren metaboliseren het vet, inclusief de cholesterol. Ik heb me altijd afgevraagd hoe het toch mogelijk is dat de genetische constitutie voor een erfelijke hypercholesterolaemie niet is weg ge-Mendeld (verdwenen door het genetisch nadeel) en legde deze vraag eens voor aan Wim Köhler, medewerker van de wetenschapsbijlage van de NRC en bekend op dit gebied. Hij vertelde mij dat vroeger, toen de mensen nog veel lichaamsbeweging hadden, deze hypercholesterolaemie doodeenvoudig werd opgestookt. Dus bij veel lichaamsbeweging heb je veel minder negatief effect van cholesterolaemie. En dan laten wij ons wijs maken dat je daar pilletjes voor moet gaan slikken. Uit onderzoek blijkt dat deze pillen de kans op een hartinfarct doen verminderen maar de totale sterfte niet beïnvloeden. De proefpersonen gingen gewoon meer aan andere dingen dood zoals aan zelfmoorden als ik me goed herinner. Dus: geen pillen maar aan de wandel of anderzins flink gaan bewegen!

Lauzerte

In het kerkje van Lauzerte zie je het prachtige gebroken licht op de eeuwenoude stenen vloer. Betoverend mooi.

Over de voeding

Algemeen

Om het lichaam normaal in stand te houden is voeding nodig om te voorzien in de energie die nodig is voor alle levensprocessen van hersenfunctie tot lichaamsbeweging. Die hoeveelheid is afhankelijk van wat je als persoon zoals dagelijks doet. Voor een zittend leven heb je minder energie nodig dan wanneer je de tour de France moet rijden. Maar zelfs onder geheel rustige omstandigheden heb je voedsel nodig om het basaal metabolisme van energie te voorzien. Normaal gebruik je zoveel voedsel als dat nodig is voor je energievoorziening. Eet je meer, dan wordt dat als reserve in de vorm van lichaamsvet opgeslagen. Eet je minder dan wordt het vet verbruikt, met name in de spieren.

De evolutie heeft natuurlijk bepaald hoe wij als mens functioneren. Van oorsprong waren we jager-verzamelaars, en later boeren, de hele dag lichamelijk actief bezig en vaak maar krap aan voldoende voedsel.

Houding tegenover eten

Mensen met overgewicht hebben een heel positieve relatie met eten. Het wordt heel belangrijk gevonden, het moet goed smaken, het moet vooral ook genoeg zijn. Een gevoel van lichte trek wordt ervaren als honger en moet ook direct worden bestreden met de inname van voedsel, veelal snacks. Er lijkt geen weg terug. In menig geval worden wel pogingen gedaan om af te vallen. Daarvoor worden allerlei wapens uit de kast gehaald als dieet producten (halvarines, halva jams) waar de voedingsindustrie ons op attent maakt en diëten. Maar feitelijk gaat het erom dat je gewoon altijd wat minder eet, althans niet meer dan je lichaam nodig heeft. Doe je dat wel, dan slaat het lichaam de overtollige voedingsstoffen op in de vorm van vet. Dat is bedoeld voor magerder tijden, alleen die breken in onze Westerse maatschappij (gelukkig!) nooit aan. Om dit te voorkomen zul je dus evenwicht moeten brengen in wat je lichaam nodig heeft en wat je eet!

Verslaving: het moet steeds prikkelender

Wanneer je wat dikker bent, heeft je lichaam feitelijk helemaal geen behoefte aan voedsel en het zendt ook geen echte signalen uit dat er gegeten moet worden, zeker niet als je wat meer beweegt en de hele hormonale rimram aan het werk zet die ervoor zorgdraagt dat je reserve calorieën, oftewel het lichaamsvet, wordt afgebroken. Toch heb je trek. Ondanks de overvloedige opslag, blijft het lichaam in de vorm van "trek" om voedsel vragen. Hoe dat fysiologisch in elkaar zit, kunt u elders vinden. Het doorbreken van die ongewenste cyclus is het fundament van een gezonde Lifestyle.

Voedingsmiddelen industrie

Vanzelfsprekend is de voedingsmiddelen industrie erop gericht om haar producten te verkopen. Daarbij gaat het uiteraard om de winst en niet om uw gezondheid. De genotsmiddelen moeten ook steeds lekkerder worden, niet alleen uit concurrentie overwegingen maar ook omdat het volstrekt van voedsel verzadigde lichaam van de westerse mens het nog wel lekker moet vinden. Knapperige, hartige, vette snacks; het water loopt je in de mond als je ze ziet, qua smaak en calorisch kan het niet op, maar je raakt er nooit van verzadigd. Je lichaam wil steeds meer. Het wordt ook niet voor niets junk-food genoemd. Bij een gezonde Lifestyle hoort dat je geen junk-food meer eet, maar ook niet meer wilt eten, feitelijk nooit meer. En junk-food is meer dan MacDonald hamburgers maar ook al die zoete frisdrankjes, chips en andere snacks.

Terug naar natuurlijke voeding

Uitgaande van onze biologische afkomst kunnen we eens kijken wat onze natuurlijke voeding is. Wat aten onze ouders, onze voorouders. Laten we het vooral niet idealiseren maar er wel de juiste bevindingen uit halen en die toepassen met alle mogelijkheden die ons in deze rijke maatschappij ter beschikking staan.

Onze natuurlijke voeding bestaat uit ongeraffineerde voedingsmiddelen. Die kom je ook tegen in de zogenaamde lijst van vijf. Volkoren meel is een belangrijke ingrediënt, verder aardappelen, groenten, fruit, vlees, vis, zuivelproducten, oliën, noten maar ook nauwelijks meer gegeten voedingsmiddelen, als erwten en bonen en niet te vergeten: water. En wat er zeker niet op voorkomt zijn dingen uit een potje of een fles of een pak, zoals frisdrank, snacks, ijs en andere zoetigheid en hartige snacks, ook wel samengevat als junkfood, d.w.z. snel naar binnen te werken vette en smakelijk gevonden happen.

Het voordeel van ongeraffineerde producten is dat zij geleidelijker worden afgebroken en daarom langer een gevoel van verzadiging geven. Verder zijn deze producten heel goed voor de spijsvertering en bevatten zij meer vitaminen dan geraffineerde producten. Bovendien zijn zij veel goedkoper.

Beetje trek is goed en doet alles beter smaken

Erwten, bonen, bruin brood, misschien denkt u wel, gedverdemme, dat eet ik niet hoor, geef mij maar wit brood van de warme bakker en pasta met een saus uit een pot. Smaakt goed en is snel klaar.

Wil je een gezonde Lifestyle dan is een belangrijk element dat je door discipline niet meer snoept, d.w.z. niet meer de suikerhoudende en vette hartige snacks eet en dat je daarnaast wel heel erg lekker, maar vooral matig eet. En daar is het geheim: wanneer je echte trek hebt, dan smaakt alles je veel beter, dus ook de ouderwetse, maar zeer gezonde voedingsmiddelen als bonen en erwten. En op het laatst taal je absoluut niet meer naar een snack of naar zoetigheid.

Discipline is natuurlijk het toverwoord, maar het moet wel haalbaar blijven; als je niet kunt slapen van de honger dan ben je misschien wel ouderwets, maar niet realistisch bezig! Overigens gaat het hongergevoel meestal vanzelf over, zeker wanneer je in beweging bent zoals bij het wandelen; de reserves zijn er tenslotte niet voor niets en die worden door de actie van hormonen afgebroken. Het gewenste resultaat is dat het reservevet verdwijnt en dat je afvalt.

Wil je toch iets tussendoor; neem dan een kwart of halve snee volkorenbrood, bij voorkeur zelf gebakken of van de natuurvoedingwinkel, besmeerd met boerenboter met lekkere oude kaas, ook van de zelfkazende boer. Of een paar rauwe amandelen die je los bij de Turkse groenteman hebt gekocht. Maar geef je n iet meer over aan een zak chips of een reep chocolade.

Lekker eten maar vooral heel matig

Hier dus geen dieet advies in de zin dat je na het bereiken van het gewenste gewicht weer terug valt in de oude gewoonte. Nee, het is bedoeld als een gidstraject naar een gezondere leefstijl waarbij je in beginsel de rest van je leven lekker in je vel steekt, dus niet te zwaar, een zo goed mogelijke conditie en een optimistische levenshouding. Daarbij past het niet dat je alleen maar mager eet. De Low Carb of Low fat, of wat voor andere dieet benaderingen zijn onvergelijkbaar met het NewLifestyle advies. Daarbij gaat het om een blijvende verandering.

Lekker eten is daarbij het devies en veel bewegen. Houd dagelijks je gewicht in de gaten: word je zwaarder of blijf je te zwaar dan moet je minder dus kleinere porties eten en vooral ook meer bewegen. Probeer de nieuwe levensstijl in te passen in uw dagelijkse activiteiten; ga met de fiets i,p,v, gemotoriseerd, ga wandelen als mogelijk.

Het advies is dat u nog meer moet bewegen en nog wat minder moet gaan eten indien u niet het gewenste gewicht kunt bereiken of handhaven. Een handig devies is: eet de helft, en is dat kennelijk nog te veel, opnieuw de helft daar weer van. Probeer dat niet in 1 grote stap te bereiken maar geef je zelf de tijd om stap voor stap te wennen.

Houd je ook lekker bezig met eten, ga zelf dingen maken

Eten is altijd belangrijk voor u geweest en zal ook altijd belangrijk voor u blijven, dat is waarschijnlijk ook de reden dat u deze informatie leest. Daarom is ons devies ook om veel tijd en aandacht te besteden aan de inkoop en bereiding van het voedsel. Ik kan niet genoeg accentueren dat u vooral heel matig eet. Maak wat meer en vries het in in kleine porties of zet een schotel in de koelkast en neem dagelijks een kleine portie. Zo'n piepklein beetje koken is, zeker bij schotels wat moeilijker. Gebruik vooral lekkere ingrediënten, bij voorkeur direct van de producent, of zelfgemaakt.

Uit persoonlijke ervaring adviseer ik producten van de zelfkazende boer, dus roomboter, bij voorkeur van de boer, lekkere volvette kaas. Daarnaast zelfgebakken volkoren brood. De ingrediënten koop ik graag bij een groenteman (de Koopman) waar je nog ouderwets losse producten kunt kopen als gedroogde zuidvruchten, noten, en allerlei smakelijke groenten. Vlees kun je natuurlijk bij iedere slager kopen.

Over verwevenheid met de aarde

Zoals de mierenkolonie als een poly-organistisch individu is verweven met haar nest in de aarde, zo is de microbiologische wereld deel van de totale wereld.
Stephen Jay Gould spreekt over een wereldwijde laag van ongeveer 1 meter hoog, de wereld omspannend, waarin alle micro-organismen passen. Overal zijn micro-organismen. Hun functies zijn enorm breed en als collectief vormen ze één alles omvattend biologisch systeem dat alles kan van stikstof-fixatie tot onbinding, van methaanvorming tot foto-synthese. Je ziet het als mens niet, maar de microbiologische wereld is de omnipotente en ubiquitaire biologische presentatie van het leven, geheel geïntegreerd met de aarde. Een enorme dissipatieve structuur, in stand gehouden door alle denkbare chemische processen die energie leveren.

Alles bij elkaar vormt de microbiologische wereld een enorm auto-katalytisch kringproces, een complex zichzelf in stand houdend systeem. Fascinerend is de gedachte dat complexe systemen zich aanpassen en zich verder ontwikkelen, afhankelijk van de omstandigheden. Fascinerend vind ik vooral het fractale karakter alsmede de mogelijkheid van de gedachte-exercitie vooruit en achteruit in de tijd.

Deze week hoorde ik de vraag op TV of de mens nog steeds evolueert; iedereen speelde stommetje. Ik denk dat de mens zich heden sneller evolueert dan ooit. De ingreep op de levensprocessen en de selectie op wie blijven leven, c.q. deel blijven nemen aan de voortplanting was nooit zò groot als heden. De deelname aan de voortplanting bepaalt de eigenschappen van het collectief aan nakomelingen. Ik gaf al de voorbeelden van het eiland der kleurenblinden en sikkelcelanemie, maar ook de dikke polynesiër door eiland gebonden eigenschappen in het kader van de vetopslag bij overvloed voor bitterder tijden.

Maar even fascinerend of nog fascinerender is terug denken in de tijd.
Een complex systeem ontwikkelt zich en komt dus ook ergens uit voort; en waar komt die micro-biologische wereld uit voort?
Van micro-organismen, procaryoten naar eucaryoten naar multi-cellulaire "hogere" organismen kunnen we ons voorstellen.

Als je iets niet ziet, maar het moet er wel zijn, dan is het overal. In dit geval is het het aards gesteente; het is overal en het zijn mijns inziens voor een belangrijk deel de uitgevroren delen van het proces waaruit ook leven is ontstaan. Daarover het volgende.

Cruciaal is dat er 1 proces was in den beginne waarin een molecuul zichzelf exact kon copiëren. Daar is een complex omheen gegroeid dat zich daarmee ging reguleren. Uit dat molecuul is DNA voortgekomen en daarmee de regelende factor geworden qua continuïteit, hetgeen als dè cruciale factor in biologisch leven wordt beschouwd.

Het groene hart heeft geen koeien meer?!

Op 20 mei nam ik de trein naar den Haag voor m'n werk. Merkwaardig genoeg stonden er helemaal geen koeien in het weiland. Het zag er allemaal erg steriel en akelig uit. Dàn boer Dirk van zuivelboerderij Boom en Bosch in Groenekan; hij heeft nog ouderwets Maas Rijn IJssel vee, koeien die maximaal 25 liter melk per keer geven en die "zelfs nog hoorns dragen", of het normaal is om die beesten te verminken.
Ik ga daar in het vervolg mijn zuivel weer halen!

Boerderij Boom en Bosch

Op zaterdag 21 mei ging ik voor het eerst sinds jaren weer langs bij boerderij Boom en Bosch. Ik vroeg me af waarom ik zoveel jaar niet meer langs was gegaan.  Ik was er niet meer geweest sinds ik was gaan zingen bij Madeleine Ingen Housz met de Matheuspassion. Veel gebeurd in die tussentijd. Gezongen bij Maarten Kooij en nu in het Zeister koor.

Bij de eerste mogelijkheid ben ik inderdaad naar het leuke kleine winkeltje gegaan om zuivel in te slaan. De boerderij Boom en Bosch aan de provinciale weg, geopend op dinsdag en vrijdag van 12.00 tot 17.00 uur en op zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur. De zaterdag daarop ging ik weer en raakte aan de praat met Dirk. Ik zal eens foto's maken van de koeien en de boerderij.

Koop uw zuivel bij Boer Dirk en zijn collegae!

Op 20 mei nam ik de trein naar den Haag voor m'n werk. En inderdaad, er stonden helemaal geen koeien in het weiland. Het zag er allemaal erg steriel en akelig uit. Dàn boer Dirk; hij heeft nog ouderwets Maas Rijn IJssel vee (MRIJ) die maximaal 25 liter melk per keer geven en die "zelfs nog hoorns dragen", of het normaal is om die beesten te verminken.

Bij de eerste mogelijkheid ben ik inderdaad naar het leuke kleine winkeltje gegaan om zuivel in te slaan. De boerderij Boom en Bosch in Groenekan, Nieuweweteringseweg 194 aan de provinciale weg, geopend op dinsdag en vrijdag van 12.00 tot 17.00 uur en op zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur het gehele jaar door. 

De koeien horen in het weiland!

Op zondag 15 mei bracht ik een bezoek aan mijn vroegere buurvrouw. Zij woont alweer zo'n vijftien jaar in Eelde, het is nog Groningen maar ligt vlak bij de kop van Drente. Ik had de fiets meegenomen in de trein en was naar haar toe gefietst vanuit station Haren. Een mooi en rustig gebied. We hebben ongelooflijk fijn met elkaar gesproken en na afloop heb ik een fietstocht gemaakt naar Assen alwaar ik weer op de trein stapte. Drente is werkelijk een schitterende provincie en vooral om te fietsen. Wat mij echter ontzettend frappeerde waren de grote weilanden met keurig kort geschoren gras, waar geen koe meer op te bekennen was. Nu had ik dat ook al in de krant gelezen, maar het was hier wel erg duidelijk. Ik zal ook eens in Friesland gaan kijken. Ik erger me hier kapot aan. Ik weet zeker dat Boer Dirk, de karakteristieke jonge boer met hart voor zijn koeien en zijn vak daar anders over denkt. Binnenkort ga ik weer bij hem langs om hierover te praten.

Die oude Theo is dood

Vandaag, mijn 57-ste verjaardag ging ik lekker op de fiets naar het boshutje, de schitterende horeca gelegenheid midden in het bos bij Lage Vuursche, waar "Jan" de scepter zwaait. Jan is een goedmoedige zestiger met een keiharde stem en een hart van goud. Hij staat altijd klaar voor z'n klanten. Ook als het slechts weer is en midden in de week dan kun je op hem rekenen voor een kop koffie of een heerlijke kop zelfgemaakte soep. Door Jan ben ik weer zelf erwtensoep gaan maken met spek erin. 'sWinters heeft Jan altijd heerlijke erwtensoep en de rest van het jaar groentensoep en/of tomatensoep. Als gezegd zat ik lekker aan m'n soeppie te lepelen toen de telefoon ging in het boshutje. Jan met z'n keiharde stem voerde luidruchtig het woord en daar vernam ik tot m'n grote verbijstering: "En Theo is dood, je weet wel die ouwe Theo die hier altijd komt". Het was nog te vroeg om al "kwam" te zeggen want misschien een uur geleden was Theo, op weg naar het boshutje, op de fiets aan een acute hartstilstand overleden. Echt in het harnas dus. Ik was verstomd, want dat was dus een eenmalige ontmoeting geweest precies twee weken geleden met deze oude charmeur. Ik ben er lang van onder de indruk geweest, althans aanzienlijk meer dan van het feit dat ik jarig was.

Reizen door het land van Bach

Zaterdag vertrokken met de Eurocity vanuit Düsseldorf naar Eisenach. Ging razendsnel; geheel volgens schema kwam ik aan op station Eisenach alwaar mijn wandelmaatje Roos me al stond op te wachten. Met een stoptreintje 1 halte verder en teruggewandeld naar Eisenach, de geboorteplaats van bach. Het was uitgesproken kloteweer met veel regen en ontzettend koud. De IJsheiligen, je weet het wel. Nou, me hoela het was gewoon een rot voorjaar. Maar Eisenach was leuk en zijn bier en asperges verrukkelijk. Een gekke gedachte om daar te zijn waar mijn grote idool werd geboren en zijn prille jeugd doorbracht. Zondag was het zulk slecht weer dat we maar een stedentocht zijn gaan doen en via Weimar en Leipzig, waar we de Thomaskirche bezochten door gingen naar Dresden. Dresden is mooi maar de gerestaureerde gebouwen waren wel erg smerig.Ik werd sterk in beslag genomen door de gedachte over die verschrikkelijke brand na het bombardement van de geallieerden toen de oorlog feitelijk al afgelopen was; een oorlogsmisdaad bij uitstek. Volgende dag verder gereisd en naar Fulda met haar grote kerk met daarin het graf van Bonifacius. En vervolgens door naar Arnstadt. Dat is de plaats waar Bach zo rond zijn twintigste levensjaar toefde. Op het marktplein stond een leuk beeld van de jonge Bach dat ik wel kende maar waarvan ik niet wist waar het stond. Het weer bleef vreselijk en daarom zijn we zeer vroegtijdig weer terug gegaan naar Utrecht.