Geluid

Jos van Veldhoven, artistiek leider NLse Bachvereniging

Voor vandaag was een onstuimige herfstdag beloofd en die belofte werd gestand gedaan! Dat werd dus een dag van binnen zitten; niks voor mij, ik werd er helemaal druistig van. Eerst maar eens brood voor Hugo kneden, een spektaart bakken voor morgen bij de volgende etappe van het Friese woudenpad met Korneel, stofzuigen, iets wat ik ook niet wekelijks doe. Ondertussen klonk er van achter de flat een doordringend, irritant geluid van iemand die hout aan het bewerken is; ik kreeg er in de loop van de dag steeds meer de zenuwen van.
Toen het even droog was naar de tuin van Theo om bonen te plukken tussen de buien door; ik moest me haasten om voor het losbarstende onweer weer in de flat te zijn. Roos kwam thee drinken; door het doordringende geluid van de achterkant kon ik me nauwelijks op het gesprek concentreren; met alle tussendeuren viel het trouwens best mee, maar ik kan slecht tegen geluidsoverlast.
Toen kwam ik een door mijzelf uitgeknipt artikel tegen uit de Elsevier van enkele maanden geleden; Jos van Veldhoven die aangeeft dat de Nederlandse Bachvereniging een algemeen toegankelijke website gaat plaatsen met alle, ja u leest het goed, alle muziek van de grote Bach: de komende tien jaar iedere week een BWV nummer. Die website heb ik opgezocht en zit ik nu, terwijl ik dit bloggie schrijf te beluisteren door de koptelefoon; wat een geluid! Prettige opnames voor zover ik ze nu heb af kunnen luisteren. Ik mag graag verschillende uitvoeringen van de muziek beluisteren om de interpretatieverschillen op te merken. En elke week iets nieuws.
Tja dit is ook geluid net als dat snerpende uit de achtertuin. 

Langs het Zwarte water

Een ouderwetse krul in Genemuiden

Eindelijk durf ik het wel in m'n blog te zetten: ik ben bezig aan een wandelmarathon om af te vallen; FDH de befaamde combinatie van weinig eten i.c.m. veel bewegen. Vandaar al die wandelactiviteit van de laatste week. Sinds we terug zijn uit Sougia heb ik heel veel gewandeld en zeer matig gegeten en ik ben al enkele kilo's kwijt en voel me er heerlijk bij.
Vandaag was voor mij toch wel een bijzondere dag; het was precies 45 jaar geleden dat ik met Lien in het huwelijk trad, een bijzonder fraaie (na)zomerdag in 1969, één van de mooiste zomers van de vorige eeuw. En ook vandaag was het een mooie nazomerdag, misschien minder dan vorige week en een stuk kouder, maar met een lange onderbroek en een extra overhemd was het heerlijk wandelweer.
De etappe van vandaag was van Genemuiden, de stad van de Genemuider matten, wie weet het nog?, naar Kampen. Om 5.00 uur opgestaan, om 6.30 de trein en om 8.30 stond ik in Genemuiden. Het laatste uur in de bus en de thee begon me behoorlijk op te spelen. Wat benauwd liep ik door het stadje, maar daar stond nog zo'n ouderwetse "krul", een urinoir voor heren.

Het Zwarte water

Deze etappe liep ik in 1986 met een oude schoolvriend Paul vdD, geruime tijd geleden dus; was destijds een leuek landelijke route weet ik nog. En ook nu vond ik het een prettig traject ondanks dat de route ingrijpend was verlegd; ze liep langs het Zwarte water en verder over de oude zeedijk van de Zuiderzee. Tal van watervogels.
Ruim op tijd in Kampen en tegen vieren was ik al weer thuis. Nog even lekker in de sauna van Sportcity en thee gedronken bij Roos. Fijne dag geweest! Morgen thuis blijven en bonen plukken in de tuin van Theo want er is onrustig herfstweer voorspeld.

Dat is toch geen natuur

Industrieel oogsten van mais

Bij mijn wandelingen loop ik bij voorkeur door groene gebieden; uitzonderingen zijn mijn wandelingen met mijn architectenvriend Peter C., maar daar leer ik van en het is weer eens iets anders. Maar voor mij geldt toch: "Ich mag das Grün so gern". Langs en door bossen, velden en landwegen. Over dijken, zandwegen, bloemrijke bermen, door bossen, in de Eifel langs stromend water, dalen met voormalig functionerende watermolens; ik vind dat allemaal zo mooi en schoonheid is toch wel een heel belangrijk item voor mij.
En helaas moet ik constateren dat ons NLse platteland almaar lelijker is geworden; merkwaardig genoeg neemt de natuurwaarde feitelijk niet af; er treedt versnippering op; fraaie, maar vaak piepkleine natuurgebiedjes temidden van de tweedimensionale landbouwindustrie.

Ik zie liever dit; het kan nog

Nauwelijks meer koeien in de wei en de koeien die je ziet zijn gemutileerd, ze zijn onthoornd zoals onze befaamde communicatie-wetenschappers deze mutilatie ongetwijfeld hebben gemunt; grootschalige verbouw van mais, geen bloem meer in de weilanden maar slechts tapijten van Engels raaigras dat industrieel wordt gemaaid; rechte scherp ingesneden sloten met levenloos water. Fraai is anders.

Scherp ingesneden sloten waar geen mens of dier meer
in of uit kan komen.

Herman P., onze gids bij de vogelreis in Lesbos en voormalig landbouwvoorlichter beaamde e.e.a. en zei: "Ja, zo'n boer wil ook in een mooie auto rijden en fatsoenlijk wonen", ja dat is zijn goed recht, neemt niet weg dat ik deze ontwikkeling bijzonder betreur.

Roos en Douwe in een mandje

Vandaag, St Franciscus, 4 oktober ook wel bekend als dierendag is Roos jarig. Dit jaar met een geweldige verrassing, bedacht door haar zoon Douwe. Kennelijk wist hij dat z'n moeder graag eens een ballonvaart wilde maken en zo had hij bedacht dat hij haar dat maar eens voor haar verjaardag moest schenken; ontzettend aardig van hem en vreselijk attent.
Douwe had mij op de hoogte gebracht. De voorafgaande weken had ik expres de spanning wat op lopen voeren door een paar keer te vragen of ze nou al wist wat Douwe van plan was; waarschijnlijk ergens een hapje eten suggereerde ik, maar nee, Roos moest vanaf een uur of 13.00 paraat zijn.
En heel toevallig had Roos het in die tijd ook over een aantal dingen die ze nog eens graag zou willen doen en daaronder was een ballonvaart; ik wist eerlijk gezegd niet dat deze wens zo hoog op haar lijstje stond.
Nou ja, ik was er niet bij en kan over het evenement niets vertellen, maar dat staat op Roos' eigen Blog. Wel heb ik een foto gekregen waarop moeder en zoon ontzettend leuk poseren in het mandje.

De schrijverkens zaten er nog

Het oude slootje met de schrijverkens

De etappe van Elburg naar Kampen liep ik voor het eerst in 1986 met vriend Dick; een schitterende etappe door boerenland, langs de Zwartendijk voor Kampen en uiteindelijk het stadje in. Nu, bijna 30 jaar later vond ik het een bijzonder onaantrekkelijke route met vooral drukke asfaltwegen en veel auto's. In de tussen liggende jaren had ik de etappe ook al minstens twee keer gelopen en had hem steeds onaantrekkelijker zien worden; een snelweg bij Kampen, het nieuwe spoor bij Kampen, allemaal verprutsingen van die prachtige Zwartendijk, een oude zeedijk met veel Braken erin die inmiddels waren omgetoverd in fraaie natuurgebiedjes; die waren er gelukkig nog steeds en nog steeds fraai! Ook werden er onderweg peren aangeboden, van die ouderwetse zoete zachte peren die je direct moet eten omdat ze snel voos worden; een flinke zak vol voor 50 eurocent; smullen dus.
In mijn oude boekje van het Zuiderzeepad had ik een aantekening gemaakt bij een slootje waarin in 1986 het schrijvertje voorkwam, dat kleine waterinsectje dat zo rusteloos op het oppervlak van het water beweegt. Het kan slechts bestaan in schoon water vanwege de oppervlaktespanning. En wat schetst mijn vreugde: het slootje was er nog in haar volle glorie; ecologisch waterbeheer en de schrijverkens, zo fraai bezongen door Guido Gezelle, zij schreven nog steeds de eeuwige name gods zoals Guido dat zo roerend schreef in zijn gedichtje.

De baby-boomers aan de wandel

Wandelaars

Bij mijn wandeling van Elburg naar Nunspeet viel het mij op dat ik telkens groepjes wandelaars tegen kwam die in de tegenover gestelde richting van het Zuiderzeepad wandelden. Ongetwijfeld hadden zij de route van wandelnet.nl "geplukt" want ik zag allemaal printjes. Naarmate ik dichter bij Nunspeet kwam merkte ik dat de groepen compact waren, allemaal tegelijk "losgelaten" uit de trein kennelijk. Bovendien merkte ik op dat het allemaal leeftijdsgenoten waren. Je ziet sowieso weinig lange afstands wandelaars van jongere leeftijd in NL, maar nu was het mij heel duidelijk; in ieder geval deze tijd zijn de baby-boomers aan de wandel gegaan, goed voor de gezondheid en met dat mooie herfstweer zo ontzettend plezierig. Ik heb van één stel ongevraagd een foto gemaakt, nadat ze me gepasseerd waren, voor deze Blog; moet toch kunnen dacht ik; je hoeft je toch niet te schamen als je op zo'n mooie dag in het bos van Nunspeet wordt gespot.

De steentjes van het Hulshorsterzand

Stoep in Elburg met steentjes van het Hulshorsterzand

Zoals een reu overal zijn spoor achterlaat door zijn poot op te tillen, zo laat ik een spoor van steentjes achter (wie kent dat sprookje nog met die steentjes, was dat Klein Duimpje?) op de plekken waar ik met vakantie heen ga. Altijd een zwart steentje en een wit steentje, afkomstig van het Hulshorsterzand. In het oude wandelboekje van het Zuiderzeepad staat dat deze steentjes het restant zijn van de Oer-Rijn die hier ver voor de ijstijden stroomde. Allemaal helder witte en zwarte kiezels. Op sommige plekken op het Hulshorsterzand vind je ze bij honderden. Ik neem altijd enkele mooie paren mee voor boven genoemd "doel".
In dat zelfde boekje staat ook dat deze steentjes vanouds worden gebruikt in het Zuiderzeeplaatsje Elburg om de stoepen mee te versieren. En nu was ik onlangs in Elburg en heb van een aantal van deze stoepen foto's gemaakt. Leuk vestingplaatsje trouwens met een hoge wal die nog helemaal compleet is. Leuk begin van een etappe die eindigt in Nunspeet; de andere kant op naar Kampen is niet mooi; allemaal asfaltwegen.

Het interview

Paul S. heeft mij onlangs op mijn verzoek geïnterviewd en dat vastgelegd op video. De aanleiding was feitelijk het “ver-mp3de” tapeje met het interview van mijn oude vader. Ergens rond zijn 60e heeft hij dit interview ondergaan. Het ging minder om zijn levensgeschiedenis dan om het afscheid van de RANO, de ziekenomroep Amsterdam meen ik. Hij deed daar samen met een zekere Cor F. de presentatie van een jazz programma. Hij was daarmee gestopt en daarom werd er een afscheidsinterview afgenomen door genoemde Cor. Niet alleen zijn affiniteit met de jazz kwam aan de orde maar ook zijn beroepscarriëre; vader vertelde hierbij de reden waarom hij ooit iets met scheikunde had gedaan, de belangrijkste reden waarom ik zelf later chemicus ben geworden. Dat raakte mij behoorlijk, had ik niet eerder vernomen.

Zijn interview was opgenomen op een tapeje, 30 jaar geleden; de kwaliteit van de weergave was ronduit slecht; af en toe kon ik het gewoon niet verstaan wat er werd gezegd. Neemt niet weg dat het mij diep raakte.

Welnu, vorig jaar heb ik meegedaan aan een “deskundigenteam” in het kader van het bevolkingsonderzoek darmkanker; door toeval was ik daarbij betrokken geraakt; ik heb in het verleden deskundigheid opgedaan op het gebied van bevolkingsonderzoek en heb daardoor nogal wat kanttekeningen daar waar anderen meestal slechts juichverhalen ventileren; is niet goed, maar dat ter zijde. In dat kader heb ik een interview ondergaan, een interview dat werd afgenomen door mijn aangetrouwde neef Paul S.

U voelt het al aankomen; door deze twee zaken bedacht ik mij dat ik ook een interview zou moeten laten maken om over dertig jaar mijn kinderen (als die tenminste geïnteresseerd zijn in mijn verhaal) daarmee de mogelijkheid te geven om hun oude vaders’ essentialia in het leven nog eens te horen.

En nu ligt dat interview er; ik heb het inmiddels al twee keer beluisterd en bekeken, het is een video; fascinerend om jezelf langdurig en ter zake te zien praten met alle gebaren, gezichtsuitdrukkingen en emoties van dien. Ik zou het iedere oudere willen adviseren om een dergelijk document na te laten; moet voor de kinderen toch waardevoller zijn dan alleen maar herinneringen en een fotoboek of een DVD met foto’s en vakantiefillumpies (denk ik). Daarbij opgemerkt dat mijn neef een bijzonder goede interviewer is en deze zaak professioneel kan aanbieden.

Max Demian en Sinclair

In een van mijn laatste bloggies kondigde ik het al indirect aan: Hermann Hesse. Vorige week was ik in de bieb om wat terug te brengen en liep zo langs de rijen met romans; Hermann Hesse stond er nog steeds; zou dat nog gelezen worden? Het boek “Demian” handelend over de spirituele ontwikkeling van een jonge knul stond er tussen en ik kon het niet laten om het mee te nemen. Mijn eigen exemplaar is ergens teloor gegaan of ligt ergens in de fietsenschuur; lang niet gelezen. De eerste keer was eind zeventiger jaren; met mijn toenmalige collegae en nog steeds oude vrienden Jacques en Cor hadden we Hermann Hesse “ontdekt”. Narziss en Goldmund, de individuele bevrijdings gedachte maakte iets in ons “rond de dertigers” los; alledrie getrouwd, alledrie wat wiebelig in de relatie; Hesse sprak ons aan. Ook Demian heb ik in die tijd gelezen.

Nu bij zoveelste lezing in de toch wel laatste fase van mijn leven realiseer ik me dat dit boek mij waarschijnlijk meer heeft beïnvloed dan ik mij ooit bewust ben geweest. Het is ontzettend moeilijk om dat precies onder woorden te brengen maar het hangt samen met de enorme kennis- en ervaringsverrijking die hoort bij de oudere fase, de fase waarin je zo veel meer hebt gelezen en hebt ervaren en vooral ook hebt geïntegreerd tot een soort filosofisch levensparadigma.

Ik ga Narziss en Goldmund maar ook de andere vertaalde werken van Hesse maar eens snel ter hand nemen; de bieb had er nog wel een paar liggen zag ik.

Naar het Bimhuis

Vandaag had ik afgesproken met Cyria om naar het Bimhuis te gaan voor een jazzconcert; ze zou mijn muzieksmaak wel eens even "oprekken". Maar eerst een ferme duinwandeling met vogelexcursie. We hadden vroeg afgesproken in station Santpoort-Noord. Zij kende daar de weg goed en na een stuk van het Hollands Kustpad liepen we verder door de duinen, langs een water met veel watervogels. Gelukkig had Cyria wel haar kijker bij zich; zij wees mij weer op de verschillende eendensoorten; die namen kan ik maar slecht onthouden, maar langzaam leer ik hen toch te onderscheiden.
Uiteindelijk kwamen we ruim op tijd aan bij station Overveen waar we de trein voor ons neus zagen vertrekken, alle reden om even een versnapering te nemen op het terrasje van het voormalig station Overveen.
Met de volgende trein arriveerden we uiteindelijk op de plek die ik associeer met "de hel van Dante", oftewel de achterkant van het Centraal Station Amsterdam; fietsers, scooters, auto's, het ragt allemaal dwars door elkaar heen en je kunt er slechts met de grootste aandacht oversteken; toch anders dan op de heide van Hulshorst zal ik maar zeggen. En daar lag dan het Bimhuis, het clubhuis voor de jazzliefhebber. Ik was er nooit eerder geweest; heel vroeger ging ik met mijn vader wel naar jazzconcerten maar die waren dan in het concertgebouw of in de City bioscoop; prachtige muziek met Oscar Peterson soms met Ella Fitzgerald.
Maar het Bimhuis is toch anders; leuke ambiance die (helaas) sterk wordt gedomineerd door een opdringerig acoustisch behang. Natuurlijk hoort de muziek bij deze plek, maar zo keihard, ook in de stille momenten als de aanloop van het concert en de pauze is toch niet prettig.
Het concert van Tineke Postma, een saxofoon corivée met een fantastisch spelende pianist, Rodriguez meen ik was helaas ook veel te luidruchtig; ik zag lieden met oordopjes in?! Ook ik moest regelmatig m'n oren gewoon dicht houden; de basguitaar domineerde en de saxofoon was zodanig versterkt dat het soms snerpend klonk; de vleugel was versterkt zodat het geluid werd vervormd tot dat van een elektronische piano. Klanktechnisch vond ik het helemaal niks, maar de kwaliteit van de uitvoerenden vond ik imposant. Ik had die Postma met de drummer en de trommelaar wel eens onversterkt willen horen terwijl de basguitaar was vervangen door zo'n ouderwetse plukbas zoals destijds Ray Brown, de meeneuriënde bassist van het trio Oscar Peterson; met deze uitvoeringspraktijk doen ze de jazz tekort (vind ik).

PS Door de actie van Cyria is mijn smaak misschien niet opgerekt maar ben ik wel weer wat naar jazz gaan luisteren zoals Oscar Peterson en Dave Brubeck, grootheden waar mijn vader me op heeft geattendeerd. Dizzy Gillespie en Art Tatum; allemaal heerlijke muziek.

Ons Harry

Een benaming van Peter C. mijn architectenvriendje uit de middelbare schooltijd. Via “Schoolbank.nl” kwamen we elkaar zo’n kleine 10 jaar geleden weer tegen op internet. Voordat we elkaar als “heren op leeftijd” weer fysiek hadden ontmoet ontspon zich een stevige dialoog over literatuur; wij zijn beiden lezers, daarin slechts overtroffen door Peters' broer Jaap, die mij direct en indirect (via Peter) van menig leesadvies heeft voorzien. Zo heb ik o.a.  Marcel Kurpershoek leren kennen via "Volg de wolken".

Maar destijds ging het vooral over Harry Mülisch, de man van: “telefoon voor de heer Mülisch”, wanneer hij op het terras van “Americain” in Amsterdam zat/trachtte op te vallen, maar ook de schrijver die met z’n linkse vriendjes naar Cuba ging, dit tot grote ergernis van Frits Bolkestein die zich altijd heeft verbaasd over de naïviteit van deze linkse lieden omtrent de werkelijkheid achter het communisme. Peter en ik waren best onder de indruk van Harry’s schrijfsels; Peter gaf hem zelfs de koosnaam “ons Harry”, vandaar de titel van dit bloggie.

Voor de vliegreis van afgelopen week naar Kreta had ik zijn magnus opus “De ontdekking van de hemel” weer ter hand genomen; was lang geleden dat ik dat had gelezen; een dikke pil die je grijpt en waarin je niet wilt stoppen. Nou, zo erg was het bij tweede lezing niet; ik had gelukkig een e-pub, dus ik hoefde die dikke pil niet mee te slepen maar kon hem op de e-reader lezen. Zo’n lange oncomfortabele vliegreis kun je er subjectief aardig mee bekorten.

Maar ik ben toch wel weer erg onder de indruk van dit boek. Mülisch schrijft zijn  boeken op basis van een geweldige feitenkennis; ik vermoed dat hij een groot kaartsysteem had met daarin allerlei weetjes, zoals dat Max Planck twee dochters had, een tweeling van twee dochters die beiden in het kraambed stierven met kinderen van de zelfde man die dus twee keer weduwnaar werd; dat hij ook nog eens twee zoons verloor bij de twee wereldoorlogen: de een bij Verdun en de tweede bij de “zuivering” n.a.v. de aanslag in juli 1944 op Hitler. Harry’s eruditie is ook weergaloos; zijn uitgebreide geschiedenis van hoe de figuur Faustus in het leven is geroepen, een item dat je ook weer bij Hermann Hesse tegen komt. Soms heb ik ook enig gevoel van plagiaat bij onze erudiete schrijver, maar dat gevoel wil ik graag onderdrukken.

Waarschijnlijk kan ik niet wachten tot de volgende vliegreis voordat ik de e-reader weer ter hand neem; het boek kan ik eenieder aanbevelen.

Hut bouwen

Kinderen bouwen een hut

Vandaag reed ik door het buurtje van Roos op weg naar de bibliotheek; daar was een hoogwerker met een man met zaag bezig om de wat al te hoog opgeschoten platanen te snoeien. Was hard nodig want de bomen staken zo langzamerhand gewoon boven de huizen uit en houden veel zon uit de tuinen. Wat mij betreft zouden ze verwijderd mogen worden zoveel zon als dat ze tegen houden; er staan bomen zat in de Bilt.
Vanmiddag zat ik bij Roos aan de thee en daar zag ik een achterbuurman met grote stukken van de dikste takken sjouwen; kennelijk voor zijn open haard. Maar het leukste vond ik toch wel toen ik naar huis fietste: een vijftal kinderen was druk aan het slepen met takken en bezig om "een hut" te bouwen. Enthousiast overleg, op hoge toon gevoerd want iedereen wil natuurlijk de baas spelen; deed me plezier. Geef kinderen gewoon de ruimte en de spullen en ze gaan heerlijk aan de gang; die stapel ongeordende takken is natuurlijk veel leuker dan ander speelgoed (zelfs leuker dan de i-pad?).
Vorig jaar was er aan de zijkant van de flat waar ik woon ook zo.'n zelf gecreëerde kinderspeelplek; tussen de struiken met een naar binnen gesleepte bank van de grote vuildag. Door protest van mijn flatgenoten werden de bomen kort gesnoeid; hut van de kinderen verdwenen, maar alles was weer "keurig" zoals het kennelijk hoort.
Kinderen hebben iets met een hut bouwen, dat herinner ik me zelfs nog uit mijn eigen kindertijd. Ook mijn eigen kinderen bouwden altijd "hutten" in de speelkamer. Met knijpers, lappen en wat zo al meer werd hun speelruimte ontoegankelijk gemaakt. Dat bleef dan vaak dagen zo tot ze het zelf niet meer zagen zitten. Anneke ruimde dan de hele zooi weer netjes op en dan begon het na enige tijd opnieuw.
Leuk toch?!

Foto gecopieerd van deze site.

Laatste dag en de terugreis

De visboer op de hoek

Wijs geworden door onze vorige ervaringen op Kreta hadden we besloten om de middagbus te nemen naar Chania. Die stad trekt ons helemaal niet; slenterende, zich stierlijk vervelende toeristen, kabaal en druk verkeer zijn niet de elementen waarvoor wij naar een stad gaan, de antieke haven met haar fraaie vuurtoren en Venetiaanse pakhuizen ten spijt.
Dus hadden we nog een hele ochtend in Sougia. Eerst vroeg een stevig ontbijt met gebakken eieren en bacon gescoord en direct op weg naar de Lissoskloof waarbij ik voorstelde om eens door te lopen en niet omhoog te klauteren; op de laatste dag dus iets nieuws gedaan. Een ruige etappe die niet veel wordt belopen vanwege haar moeilijkheidsgraad misschien? We hebben stevig doorgelopen maar hadden nog tijd om ook nog even van de zon te genieten en dat is zo makkelijk in Sougia, je hebt er geen zwemkleding nodig. Mijn natgewandeld hemd kon ik nog even uitspoelen onder de douche en drogen op de hete kiezels; nog even een half uurtje zonnen en dat was dan echt het einde van ons weekje Kreta. Tas inpakken, nog een "fresh orange juice" bij ons nieuwe ontbijtcafé en de bus van 12.30. Twee uur later, na een bijzonder bochtige bergetappe en het "genot" van de Griekse (volks)muziek waren we weer in Chania; wat lijkt zo'n week dan toch lang!
De visboer op de hoek, de straat naar de haven met zijn lekkere ijstent, ons hotelletje Pia van de eerste nacht, de restaurantjes en het bankje waar we lekker hebben gezeten en een ijsvogel konden spotten.
Ach, de rest van de terugreis is zo langzamerhand routine geworden. Ryanair als altijd keurig op tijd en om 1.00 uur waren we weer op het honk. Nog een glaasje en geslapen als een blok kalksteen.

De karstverschijnselen

Hier sta ik naast zo'n spleet in de ondergrond
van kalksteen. Zo verdwijnt deze landtong uit-
eindelijk in zee.

Kreta lijkt wel een groot langwerpig brok kalk in de Middellandse zee; de 100 kloven die het eiland schijnt te tellen zijn daar een verschijsel van. Kalk lost relatief makkelijk op in het regenwater en stroomt dan af naar zee, aldus Peter Westbroek. Deze reis merkte ik duidelijk dat ik op een andere manier naar de gesteenten keek door genoemd boek.
Op een van onze laatste dagen kwamen we op een landtong, je kunt beter spreken van kalktong van zo'n 15-30 meter breed; daar kon je duidelijk het verval van het gesteente waarnemen; diepe spleten in de zo degelijk en hard ogende bodem. Op het eerste gezicht ziet het er nogal verraderlijk uit en misschien is het dat ook wel, maar er stonden geen waarschuwingsbordjes en waarschijnlijk bestaan die spleten ook al vele decennia of eeuwen, want geologische processen gaan naar onze maatstaven bijzonder traag.
Ook in de Lissoskloof had ik soms het unheimische gevoel dat al die zo op het oog los zittende vaak enorme klompen steen wel eens op je hoofd konden vallen; maar het geraas van gesteente is ons gelukkig bespaard gebleven. Toch moet dat vaak zijn gebeurd want zo'n kloof is bezaaid met soms enorme brokken kalksteen die naar beneden zijn gekomen. De afbraak laat zich dus goed lezen!
Ik vond het meer interessant dan griezelig moet ik zeggen.

Heel duidelijk zie je de oude kustlijn, enkele meters boven de
huidige. Foto genomen vanuit het bootje dat ons naar Lissos bracht

Een ander geologisch verschijnsel zie je aan de kust bij Lissos. Daar heeft ooit een aardbeving plaats gevonden waarbij de bodem enkele meters omhoog is gekomen. Toen wij hier vorig jaar voor het eerst kwamen en ik de duidelijke afscheiding zag van de oude kustlijn en de huidige dacht ik nog vanuit mijn noordzee achtergrond dat het om een eb- resp vloedlijn ging; maar hier bij Kreta heb je vrijwel geen eb en vloed. Het is dus een geologisch verschijnsel; onrustig plekkie daar in het rustige, rustieke Sougia.

150 miljard

Foto van de melkweg

Vorige week las ik over een onderzoek van een stel sterrenkundigen; zij hadden tien jaar gewerkt aan het in kaart brengen van de sterren in de melkweg, “onze” melkweg wel te verstaan, want er zijn er vele; die andere melkwegen heten galaxies meen ik. Welnu die onderzoekers hadden er 10 miljard in kaart weten te brengen en schatten dat er in totaal 150 miljard sterren in onze melkweg aanwezig zijn; een aantal waar je je niets bij voor kunt stellen, overigens in de zelfde orde van grootte als dat we als mens hersencellen hebben; ook niet mis toch?

Deze week liepen Roos en ik een paar keer het straatje van Sougia naar de haven uit; boulevard is een groot woord voor dit gezellige straatje met restaurants, café’s en pensionnetjes; in de zijstraatjes meer restaurants, winkels, woonhuizen en een echt chique hotel.

Helemaal aan het eind van de straat was een lantaarn uitgevallen en had je ook weinig last van licht uit het dorp; wat we hoopten werd werkelijkheid: uitzicht op de melkweg: twee vage strepen wit tegen de zwarte achtergrond van de maanloze hemel.

Natuurlijk raakten we hierover uitgebreid aan de praat; onze melkweg is niet bijzonder; er zijn, houd je vast, naar schatting ook zo’n 100 miljard galaxies met elk zo’n 100 miljard sterren; je komt al snel tot een getal met 22 nullen alleen al het aantal sterren; een onvoorstelbaar groot getal.

Voel je je daar dan klein bij was de vraag. Eerlijk gezegd heb ik daar zelden last van dus ook niet bij deze overweging; wel ben ik erg dankbaar om er überhaupt te zijn, van de schoonheid van de wereld en van het heelal te kunnen genieten en na te denken over de grootsheid van dit alles!

Foto gecopieerd van deze site

Sougia verandert niet echt

Strand van Sougia

Vanmorgen zat ik rustig op het balkonnetje van pension Lissos van een kopje thee te genieten; de zon scheen al krachtig; het werd al wat warmer en we zouden zo gaan vertrekken naar de Polyfemos grot. Roos was even het dorp in om een overnachting voor woensdagnacht te regelen. Plotseling hoorde ik iets vallen op de stenen van het balkon; een aansteker?! van wie kan die zijn. Daar hoefde ik niet lang op te wachten; een dame liep de trap van het pension af en liep buiten rond de tuin om iets te zoeken; ik hield de aansteker omhoog en zo kwamen we in gesprek. Het bleek dat zij Sougia al heel lang geleden voor het eerst bezocht; de eerste keer dat ze hier kwam was 27 jaar geleden; ze vertelde me dat het dorp niet essentieel was veranderd in die tijd.
We hadden al van de dame van ons favoriete winkeltje begrepen dat ook de jonge mensen van Sougia er niet voor voelden om veel te veranderen in het dorp; het blijft haar vredige karakter dus behouden, dit tot grote opluchting van Roos. Zij heeft in haar jeugdjaren die ze voor een deel werkend in Spanje heeft doorgebracht ook gezien hoe het anders kan; hoe prachtige kuststreken veranderden in steenwoestijnen met zonnebedwoestijnen in plaats van strand; met autowegen in plaats van gezellige boulevards. Toen ik met haar in Fuengirola was, de plek waar ze een jaar heeft gewerkt wist ik niet wat ik zag; onvoorstelbare lelijkheid.
Toen we vanmiddag de wandeling naar de Polyfemosgrot maakten en werden geconfronteerd met zo'n schitterend uitzicht vroegen wij ons dan ook af of dit ooit zou veranderen in zo'n Spaanse misère zoals aan de zuidkust. We hoopten van harte van niet en hebben daar eerlijk gezegd ook alle vertrouwen in; de Grieken zijn zo gek nog niet.

Praatklimaat

Op ons balkonnetje aan het ontbijt

Hier in Griekenland, op het balkonnetje, enigszins behoed voor de al te scherpe zon, valt het op dat de Grieken zo ontzettend dol zijn op met elkaar praten; het gaat de hele dag maar door. Dat was ons ook in Spanje al opgevallen; ook daar zitten de mensen de hele dag met elkaar op bankjes en in koffietentjes met elkaar te praten.
Deze orale cultuur hangt vast samen met de immer aanwezige zonneschijn; je wordt er vrolijk van; je wilt graag buiten zijn en kennelijk ook de dag zo veel mogelijk vullen met praten.
Als tegenhanger schiet mij direct de bijna legendarische zwijgzame Groninger te binnen, maar ook de Fries en de Drent kunnen er wat van. En verder is het mij als wandelaar opgevallen dat je elkaar met mooi weer eerder aanspreekt dan wanneer het koud is; ook kom je bij mooi weer meer mensen tegen natuurlijk en dat zou wel eens de grondoorzaak kunnen zijn van de orale cultuur.
Het houdt me een klein beetje bezig merk ik; moet het thema nog maar eens grondig overdenken, want bij nadere beschouwing zijn er nog wel meer plekken waar veel wordt geouwehoerd, ik bedoel plekken waar de zon zeker niet schijnt maar waar wel veel lieden bijeen zijn, zoals in de sauna. En dan spreken Roos en ik vooral over de Oorrale cultuur; geouwehoer waarbij wel verwacht wordt dat de "andere kant" zijn oor ter beschikking stelt, oftewel, luisteren is er niet bij. En dat is hier in Griekenland wel anders; hier praat men toch vooral met elkaar en niet tegen elkaar.

Ana en kata

Gisteren zijn we weer in Sougia neergestreken; het was ons hier afgelopen mei zo goed bevallen hier, dat we snel zijn terug gekomen. En zo liepen we naar de haven om de boot naar Lissos te nemen; een strandje en de restanten van een antiek plaatsje met de naam Lissos; een antieke tempel van Aesclepios, zwaar beschadigd bij een aardbeving.
Onderweg met het bootje maakte ik een foto van de kust; hierop kun je duidelijk zien hoe de kust bij die aardbeving omhoog is gekomen; de oude kustlijn kun je nog duidelijk zien na al die honderden jaren. Bij ons vorig bezoek dacht ik eerst nog dat dit kwam door het verschil van eb en vloed, maar dat is hier bij Kreta verwaarloosbaar en kon dus niet de oorzaak zijn. Nu ik het boek van Westbroek heb gelezen bekijk ik dit gebied toch met andere ogen; moet voor een geoloog ontzettend interessant zijn om zo'n landschap te "lezen".
Wij lazen andere dingen, althans Roos las de Griekse woorden, gestoeld op haar gymnasium opleiding. En zo las zij ergens het woord "ana" en noemde anode. Tegenhanger kathode schoot mij natuurlijk direct in het hoofd en Roos wist te vertelen dat ana omhoog betekent en kata omlaag. En natuurlijk zijn ook de woorden anabolisme en katabolisme bekend, respectievelijk het opbouwend en afbrekend deel van het metabolisme. Het woord meta ken ik als chemicus, maar wat het precies betekent weet ik niet; moet ik maar aan Roos vragen. Steekt nog steeds hoor dat ik geen klassieke vooropleiding heb.
We zaten bij een restaurantje en daar zagen we het menu, de lijst met gerechten, katalogos in griekse letters: "omlaag woorden", oftewel een lijst van woorden onder elkaar. Ook ons woord catalogus werd dus door de Grieken gemunt; wat liep die Griekse cultuur toch ongehoord voor op de rest van europa.

PS Volgens Roos betekent "meta" na en met en waarschijnlijk ook middendoor. Ze zal het nazoeken (zegt ze).

De vijf paarden

De Walküren komen aangestormd op hun paarden

Erg bijbelvast kan ik mezelf niet noemen; de openbaringen van Johannes ken ik slechts van horen zeggen. De apocalyps ken ik toch vooral van een Hollywood succes, "Apocalypse now", een spannende, idiote film over de oorlog in Vietnam; wie herinnert zich nog die cowboy generaal die gek was op de lucht van napalm en die de Walkürenrit uit de "Ring der Nibelungen" opzette met enorme geluidsversterking in de helicopter als hij een dorp ging bombarderen; die straaljagers bombarderend over de kusten liet raggen als er een onderlinge surfwedstrijd werd gehouden in de oceaan. Het leek inderdaad wel een prelude op het eind der tijden, want dat wordt geduid met het woord apocalyps, de apocalypse die door Johannes in zijn openbaringen wordt beschreven.
Ian Morris, archeoloog beschrijft de stapsgewijze ontwikkeling van "het westen" en "het oosten" in zijn werk: "de val van het westen", een wat omineuze titel. In dit boek heeft hij het over de vijf paarden van de apocalyps die in het verleden ook regelmatig tegelijk op hol sloegen en daarbij de wereld, althans de oude wereld in ernstige crisis brachten. Die vijf paarden worden in zijn boek en dus naar ik vermoed met name in de openbaringen genoemd (moet ik nog nagaan in de trouwbijbel van mijn ouders die ik onder mijn hoede heb).
En nu heb ik het akelig griezelige gevoel dat met de opkomst van de ernstige infectieziekte ebola dit hele vijftal zich heeft losgerukt van hun kluisters.
Concludeert u zelf maar, dit zijn ze:  klimatologische veranderingen; epidemieën, migraties; ineenstorting van staatsvormen; oorlogen. Ik hoop maar dat ik ongelijk heb.

Foto uit deze site gecopieerd

Doorsneebrokken

Vooral bij de bridgeclub waar ik inmiddels alweer geruime tijd geen lid meer van ben voelde ik me vaak een buitenstaander; ik had geen TV en kon daarom vaak niet meepraten over alle belangrijke dingen die "iedereen" gezien had.
Maar het begon al veel eerder. De eerste keer dat ik het zo overduidelijk merkte was bij een feest van de Vogelclub De Bilt waar ik dertig jaar geleden lid van was; een gezellige avond met polonaise en samen gek doen. Bij een bepaald muzieknummer ging iedereen met de armen gebogen op en neer alsof men vogels wilde imiteren; Anneke en ik snapten het niet maar dat was iets van de TV en natuurlijk heel toepasselijk in de vogeltjesclub.
Nu de deftige dames van de bridgeclub die met hun bekakte stemmen zeggen dat ze vnavond nog naar "Pauw en Witteman" moeten kijken. 3 uur per dag besteedt de gemiddelde NLer aan TV kijken.
Veel mensen verbazen zich erover dat ik zo veel doe; komt natuurlijk ook omdat ik een openbaar dagboek bij houd in de vorm van deze Blog waardoor degenen die mij kennen en dit lezen op de hoogte zijn van mijn activiteiten. Maar het is inderdaad waar; dat passieve vermaak van TV kijken of andere vormen van beeldscherm loeren activeert bepaald niet en velen vullen daar toch hun avonden mee, niks mis mee hoor, maar er gaat wel veel tijd in zitten.
Wanneer ik met iemand wandel of zit te discussiëren dan refereer ik ook vaak aan boeken met het advies om dat eens te lezen. Dan zie ik in het algemeen de vermoeide blik van "daar heb je hem weer", of de wanhopige blik van iemand die nog zo veel moet lezen maar daar nooit aan toe is gekomen. Voor mij onbegrijpelijk; als ik een paar dagen niet heb gelezen door dat eeuwige wandelen en vakantie gaan waar ik mijn dagen loos mee vul, dan moet ik gewoon lezen; dan hoor of zie ik niets anders meer; lig passief op mijn bed met een kop thee en lees.
Maar meepraten over TV programma's? nee, dat zit er niet in; dat is de keerzijde van de medaille.